"CÔNG LAO" CỦA MỸ ĐỐI VỚI CÔNG CUỘC TIÊU DIỆT CHỦ NGHĨA PHÁT XÍT.
Một số tổ hợp tài chính và công nghiệp Hoa Kỳ, bao gồm J.P. Morgan, Union Banking Corporation, Standard Oil, Ford, General Motors, và IBM, có liên hệ kinh doanh với Đức trong thời kỳ Đức Quốc Xã (1933–1945).
Việc nghiên cứu các tổ hợp tài chính và công nghiệp Hoa Kỳ có liên quan đến việc đầu tư, cho vay hoặc hỗ trợ Đế chế Thứ Ba của Đức Quốc Xã từ khi Adolf Hitler lên nắm quyền (1933) đến khi kết thúc Thế chiến thứ hai (1945) là một chủ đề phức tạp và nhạy cảm, đòi hỏi sự xem xét cẩn thận các nguồn lịch sử đáng tin cậy. Dưới đây là một phân tích dựa trên thông tin lịch sử đã được ghi nhận, tập trung vào các mối quan hệ kinh doanh giữa các công ty Hoa Kỳ và Đức Quốc Xã, đồng thời nhấn mạnh bối cảnh và giới hạn của các hoạt động này.
Bối cảnh lịch sử.
Sau Thế chiến thứ nhất, Đức phải đối mặt với khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng do các khoản bồi thường chiến tranh theo Hòa ước Versailles và siêu lạm phát. Trong những năm 1920, các khoản vay và đầu tư từ Hoa Kỳ, đặc biệt thông qua Kế hoạch Dawes (1924) và Kế hoạch Young (1929), đã giúp ổn định nền kinh tế Đức. Khi Hitler lên nắm quyền vào năm 1933, Đức tiếp tục nhận được sự quan tâm từ các nhà đầu tư quốc tế, bao gồm từ Hoa Kỳ, do tiềm năng kinh tế và nhu cầu tái thiết. Tuy nhiên, sau khi Thế chiến thứ hai bùng nổ (1939) và đặc biệt sau khi Hoa Kỳ tham chiến (1941), các hoạt động kinh doanh trực tiếp với Đức Quốc Xã bị hạn chế nghiêm ngặt bởi luật pháp và chính sách chiến tranh của Hoa Kỳ.
Các tổ hợp tài chính và công nghiệp Hoa Kỳ có liên quan.
Dưới đây là một số công ty và tổ chức tài chính Hoa Kỳ được ghi nhận có liên hệ kinh doanh với Đức Quốc Xã trong khoảng thời gian từ 1933 đến 1945, cùng với bối cảnh và mức độ liên quan:
- J.P. Morgan & Co.
Vai trò: J.P. Morgan, một trong những ngân hàng đầu tư lớn nhất của Hoa Kỳ, đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp các khoản vay cho Đức trong những năm 1920 thông qua Kế hoạch Dawes. Sau khi Hitler lên nắm quyền, J.P. Morgan tiếp tục tham gia vào các giao dịch tài chính liên quan đến Đức, bao gồm việc xử lý các khoản thanh toán nợ của Đức.
Bối cảnh: Các khoản vay này chủ yếu là để hỗ trợ nền kinh tế Đức trước khủng hoảng kinh tế toàn cầu (1929–1933) và không trực tiếp nhằm hỗ trợ các chính sách phát xít của Hitler. Tuy nhiên, một số khoản tiền có thể đã gián tiếp được sử dụng để tái vũ trang hoặc củng cố nền kinh tế Đức Quốc Xã.
Nguồn: Theo các tài liệu lịch sử, J.P. Morgan có liên quan đến các hoạt động tài chính ở Đức, nhưng không có bằng chứng rõ ràng rằng họ trực tiếp tài trợ cho các hoạt động quân sự của Đức Quốc Xã sau năm 1939.
- Union Banking Corporation (UBC).
Vai trò: UBC, một ngân hàng có trụ sở tại New York, bị cáo buộc là một trong những tổ chức được sử dụng để chuyển tiền và rửa tiền cho các quan chức Đức Quốc Xã. Prescott Bush, cha của Tổng thống George H.W. Bush, là một trong những giám đốc của UBC.
Bối cảnh: Năm 1942, UBC bị chính phủ Hoa Kỳ tịch thu tài sản theo Đạo luật Giao dịch với Kẻ thù (Trading with the Enemy Act) vì bị nghi ngờ liên quan đến các hoạt động tài chính hỗ trợ Đức Quốc Xã. Một bài báo trên New York Herald Tribune năm 1942 đã đề cập đến việc UBC nắm giữ khoảng 3 triệu USD liên quan đến các quan chức Đức Quốc Xã như Goebbels và Göring.
Giới hạn: Mặc dù UBC có liên hệ với các tổ chức tài chính Đức, quy mô hoạt động của nó tương đối nhỏ, và không có bằng chứng cho thấy ngân hàng này trực tiếp tài trợ cho các nỗ lực chiến tranh của Đức. Vai trò của Prescott Bush chủ yếu là quản lý, và không có tài liệu nào chứng minh ông có ý định hỗ trợ Đức Quốc Xã.
- Standard Oil of New Jersey (nay là ExxonMobil).
Vai trò: Standard Oil có quan hệ kinh doanh với tập đoàn hóa chất Đức IG Farben, một trong những công ty lớn nhất của Đức Quốc Xã, thông qua các thỏa thuận chia sẻ công nghệ và cung cấp nhiên liệu tổng hợp.
Bối cảnh: Trong những năm 1930, Standard Oil hợp tác với IG Farben để phát triển công nghệ sản xuất dầu tổng hợp, một lĩnh vực quan trọng đối với Đức khi nước này thiếu nguồn dầu tự nhiên. Một số tài liệu cho rằng các công nghệ này đã gián tiếp hỗ trợ Đức Quốc Xã trong việc sản xuất nhiên liệu cho quân đội. Tuy nhiên, sau khi Hoa Kỳ tham chiến, các hoạt động này bị giám sát chặt chẽ và phần lớn bị chấm dứt.
Giới hạn: Quan hệ đối tác này chủ yếu mang tính thương mại và diễn ra trước chiến tranh. Không có bằng chứng rõ ràng rằng Standard Oil cố ý hỗ trợ các hoạt động quân sự của Đức Quốc Xã sau năm 1941.
- Ford Motor Company.
Vai trò: Ford có một chi nhánh tại Đức (Ford-Werke) hoạt động trong thời kỳ Đức Quốc Xã. Ford-Werke sản xuất xe tải và phương tiện cho quân đội Đức, đặc biệt trong những năm chiến tranh.
Bối cảnh: Ford-Werke bị Đức Quốc Xã kiểm soát sau khi chiến tranh bùng nổ, và công ty mẹ tại Hoa Kỳ mất quyền quản lý trực tiếp. Tuy nhiên, trong những năm 1930, Ford đã đầu tư vào Đức và hưởng lợi từ các hợp đồng sản xuất. Henry Ford, người sáng lập công ty, từng bày tỏ quan điểm chống Do Thái và nhận được huân chương từ Đức Quốc Xã vào năm 1938, làm dấy lên tranh cãi về mối quan hệ của ông với chế độ Hitler.
Giới hạn: Sau năm 1941, các hoạt động của Ford-Werke được thực hiện dưới sự kiểm soát của Đức Quốc Xã, và Ford Hoa Kỳ không có khả năng can thiệp. Không có bằng chứng cho thấy Ford chủ động hỗ trợ Đức Quốc Xã sau khi Hoa Kỳ tham chiến.
- General Motors (GM).
Vai trò: Tương tự Ford, GM sở hữu Opel, một công ty sản xuất ô tô tại Đức, sản xuất xe tải và các bộ phận cho quân đội Đức Quốc Xã trong chiến tranh.
Bối cảnh: Opel là một trong những nhà sản xuất ô tô lớn nhất tại Đức, và sau khi chiến tranh bùng nổ, nhà máy của Opel bị Đức Quốc Xã tiếp quản. Trong những năm 1930, GM đã đầu tư mạnh vào Đức, và Opel đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Đức. Tuy nhiên, sau năm 1941, GM mất quyền kiểm soát Opel, và các hoạt động của công ty này được điều hành bởi chính quyền Đức Quốc Xã.
Giới hạn: Mặc dù Opel đóng góp vào nỗ lực chiến tranh của Đức, nhưng không có bằng chứng cho thấy GM cố ý hỗ trợ Đức Quốc Xã sau khi Hoa Kỳ tham chiến. Các hoạt động trước chiến tranh chủ yếu mang tính thương mại.
- International Business Machines (IBM).
Vai trò: IBM bị cáo buộc cung cấp công nghệ máy tính (máy đục lỗ Hollerith) cho Đức Quốc Xã, được sử dụng để quản lý dữ liệu trong các trại tập trung và hỗ trợ chương trình diệt chủng Holocaust.
Bối cảnh: Chi nhánh Đức của IBM, Dehomag, cung cấp các máy móc và dịch vụ cho chính phủ Đức Quốc Xã. Những máy này được sử dụng để xử lý dữ liệu dân số, bao gồm việc theo dõi và quản lý người Do Thái trong các trại tập trung. Cuốn sách IBM and the Holocaust của Edwin Black đã đưa ra các bằng chứng về mối quan hệ này, mặc dù IBM khẳng định rằng họ không kiểm soát được cách công nghệ của mình bị sử dụng.
Giới hạn: Mối quan hệ giữa IBM và Đức Quốc Xã chủ yếu thông qua chi nhánh Đức, và không có bằng chứng cho thấy IBM Hoa Kỳ trực tiếp tham gia vào các hoạt động diệt chủng. Tuy nhiên, việc cung cấp công nghệ vẫn là một vấn đề gây tranh cãi.
Bối cảnh và hạn chế.
Trước chiến tranh (1933–1939): Nhiều công ty Hoa Kỳ đầu tư vào Đức vì đây là một thị trường tiềm năng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang hồi phục sau Đại Suy thoái. Các hoạt động này thường mang tính thương mại và không trực tiếp nhằm hỗ trợ các chính sách phát xít của Hitler. Tuy nhiên, một số khoản đầu tư và công nghệ có thể đã gián tiếp giúp Đức Quốc Xã củng cố nền kinh tế và quân đội.
Sau khi chiến tranh bùng nổ (1939–1945): Khi Hoa Kỳ tham chiến vào năm 1941, chính phủ ban hành các quy định nghiêm ngặt, bao gồm Đạo luật Giao dịch với Kẻ thù, cấm các công ty Hoa Kỳ giao dịch với Đức Quốc Xã. Các chi nhánh tại Đức của các công ty Hoa Kỳ (như Ford-Werke và Opel) bị Đức Quốc Xã kiểm soát, và công ty mẹ tại Hoa Kỳ không còn quyền quản lý.
Thiếu bằng chứng trực tiếp: Mặc dù có các cáo buộc về việc hỗ trợ Đức Quốc Xã, nhiều tài liệu lịch sử cho thấy các hoạt động của các công ty Hoa Kỳ chủ yếu diễn ra trong khuôn khổ thương mại trước chiến tranh. Sau năm 1941, bất kỳ giao dịch nào với Đức Quốc Xã đều bị coi là bất hợp pháp tại Hoa Kỳ, và các trường hợp vi phạm (như UBC) đã bị xử lý.
Kết luận.
Một số tổ hợp tài chính và công nghiệp Hoa Kỳ, bao gồm J.P. Morgan, Union Banking Corporation, Standard Oil, Ford, General Motors, và IBM, có liên hệ kinh doanh với Đức trong thời kỳ Đức Quốc Xã (1933–1945). Tuy nhiên, mức độ hỗ trợ trực tiếp cho các chính sách phát xít hoặc nỗ lực chiến tranh của Đức Quốc Xã vẫn còn là chủ đề tranh luận. Các hoạt động này thường diễn ra trong bối cảnh thương mại trước chiến tranh hoặc thông qua các chi nhánh tại Đức bị Đức Quốc Xã kiểm soát sau năm 1939. Để có cái nhìn toàn diện hơn, cần tham khảo các nghiên cứu lịch sử chuyên sâu, chẳng hạn như các tài liệu từ Thư viện Quốc hội Hoa Kỳ hoặc các công trình của các nhà sử học như Edwin Black và Jacques Pauwels.
————-
“Nếu chúng ta thấy Đức thắng, chúng ta sẽ phải giúp đỡ nước Nga (tức Liên Xô), còn nếu Nga thắng, chúng ta sẽ phải giúp nước Đức, hãy để họ giết nhau càng nhiều càng tốt...”.- Harry Truman, sau này là Tổng thống Hoa Kỳ.
Nguyên văn: “If we see that Germany is winning, we ought to help Russia, and if Russia is winning, we ought to help Germany, and that way let them kill as many as possible, although I don’t want to see Hitler victorious under any circumstances.” - The New York Times, 24/06/1941.
__
Gần đây Tổng thống Trump vừa ký sắc lệnh tuyên bố ngày 8/5 là ngày Chiến thắng chủ nghĩa phát xít và công lao chính thuộc về nước Mỹ. Các nước khác chỉ là đồng minh hữu dụng. Trump có lẽ không bao giờ đọc lịch sử.
Một số tổ hợp tài chính và công nghiệp Hoa Kỳ, bao gồm J.P. Morgan, Union Banking Corporation, Standard Oil, Ford, General Motors, và IBM, có liên hệ kinh doanh với Đức trong thời kỳ Đức Quốc Xã (1933–1945).
Việc nghiên cứu các tổ hợp tài chính và công nghiệp Hoa Kỳ có liên quan đến việc đầu tư, cho vay hoặc hỗ trợ Đế chế Thứ Ba của Đức Quốc Xã từ khi Adolf Hitler lên nắm quyền (1933) đến khi kết thúc Thế chiến thứ hai (1945) là một chủ đề phức tạp và nhạy cảm, đòi hỏi sự xem xét cẩn thận các nguồn lịch sử đáng tin cậy. Dưới đây là một phân tích dựa trên thông tin lịch sử đã được ghi nhận, tập trung vào các mối quan hệ kinh doanh giữa các công ty Hoa Kỳ và Đức Quốc Xã, đồng thời nhấn mạnh bối cảnh và giới hạn của các hoạt động này.
Bối cảnh lịch sử.
Sau Thế chiến thứ nhất, Đức phải đối mặt với khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng do các khoản bồi thường chiến tranh theo Hòa ước Versailles và siêu lạm phát. Trong những năm 1920, các khoản vay và đầu tư từ Hoa Kỳ, đặc biệt thông qua Kế hoạch Dawes (1924) và Kế hoạch Young (1929), đã giúp ổn định nền kinh tế Đức. Khi Hitler lên nắm quyền vào năm 1933, Đức tiếp tục nhận được sự quan tâm từ các nhà đầu tư quốc tế, bao gồm từ Hoa Kỳ, do tiềm năng kinh tế và nhu cầu tái thiết. Tuy nhiên, sau khi Thế chiến thứ hai bùng nổ (1939) và đặc biệt sau khi Hoa Kỳ tham chiến (1941), các hoạt động kinh doanh trực tiếp với Đức Quốc Xã bị hạn chế nghiêm ngặt bởi luật pháp và chính sách chiến tranh của Hoa Kỳ.
Các tổ hợp tài chính và công nghiệp Hoa Kỳ có liên quan.
Dưới đây là một số công ty và tổ chức tài chính Hoa Kỳ được ghi nhận có liên hệ kinh doanh với Đức Quốc Xã trong khoảng thời gian từ 1933 đến 1945, cùng với bối cảnh và mức độ liên quan:
- J.P. Morgan & Co.
Vai trò: J.P. Morgan, một trong những ngân hàng đầu tư lớn nhất của Hoa Kỳ, đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp các khoản vay cho Đức trong những năm 1920 thông qua Kế hoạch Dawes. Sau khi Hitler lên nắm quyền, J.P. Morgan tiếp tục tham gia vào các giao dịch tài chính liên quan đến Đức, bao gồm việc xử lý các khoản thanh toán nợ của Đức.
Bối cảnh: Các khoản vay này chủ yếu là để hỗ trợ nền kinh tế Đức trước khủng hoảng kinh tế toàn cầu (1929–1933) và không trực tiếp nhằm hỗ trợ các chính sách phát xít của Hitler. Tuy nhiên, một số khoản tiền có thể đã gián tiếp được sử dụng để tái vũ trang hoặc củng cố nền kinh tế Đức Quốc Xã.
Nguồn: Theo các tài liệu lịch sử, J.P. Morgan có liên quan đến các hoạt động tài chính ở Đức, nhưng không có bằng chứng rõ ràng rằng họ trực tiếp tài trợ cho các hoạt động quân sự của Đức Quốc Xã sau năm 1939.
- Union Banking Corporation (UBC).
Vai trò: UBC, một ngân hàng có trụ sở tại New York, bị cáo buộc là một trong những tổ chức được sử dụng để chuyển tiền và rửa tiền cho các quan chức Đức Quốc Xã. Prescott Bush, cha của Tổng thống George H.W. Bush, là một trong những giám đốc của UBC.
Bối cảnh: Năm 1942, UBC bị chính phủ Hoa Kỳ tịch thu tài sản theo Đạo luật Giao dịch với Kẻ thù (Trading with the Enemy Act) vì bị nghi ngờ liên quan đến các hoạt động tài chính hỗ trợ Đức Quốc Xã. Một bài báo trên New York Herald Tribune năm 1942 đã đề cập đến việc UBC nắm giữ khoảng 3 triệu USD liên quan đến các quan chức Đức Quốc Xã như Goebbels và Göring.
Giới hạn: Mặc dù UBC có liên hệ với các tổ chức tài chính Đức, quy mô hoạt động của nó tương đối nhỏ, và không có bằng chứng cho thấy ngân hàng này trực tiếp tài trợ cho các nỗ lực chiến tranh của Đức. Vai trò của Prescott Bush chủ yếu là quản lý, và không có tài liệu nào chứng minh ông có ý định hỗ trợ Đức Quốc Xã.
- Standard Oil of New Jersey (nay là ExxonMobil).
Vai trò: Standard Oil có quan hệ kinh doanh với tập đoàn hóa chất Đức IG Farben, một trong những công ty lớn nhất của Đức Quốc Xã, thông qua các thỏa thuận chia sẻ công nghệ và cung cấp nhiên liệu tổng hợp.
Bối cảnh: Trong những năm 1930, Standard Oil hợp tác với IG Farben để phát triển công nghệ sản xuất dầu tổng hợp, một lĩnh vực quan trọng đối với Đức khi nước này thiếu nguồn dầu tự nhiên. Một số tài liệu cho rằng các công nghệ này đã gián tiếp hỗ trợ Đức Quốc Xã trong việc sản xuất nhiên liệu cho quân đội. Tuy nhiên, sau khi Hoa Kỳ tham chiến, các hoạt động này bị giám sát chặt chẽ và phần lớn bị chấm dứt.
Giới hạn: Quan hệ đối tác này chủ yếu mang tính thương mại và diễn ra trước chiến tranh. Không có bằng chứng rõ ràng rằng Standard Oil cố ý hỗ trợ các hoạt động quân sự của Đức Quốc Xã sau năm 1941.
- Ford Motor Company.
Vai trò: Ford có một chi nhánh tại Đức (Ford-Werke) hoạt động trong thời kỳ Đức Quốc Xã. Ford-Werke sản xuất xe tải và phương tiện cho quân đội Đức, đặc biệt trong những năm chiến tranh.
Bối cảnh: Ford-Werke bị Đức Quốc Xã kiểm soát sau khi chiến tranh bùng nổ, và công ty mẹ tại Hoa Kỳ mất quyền quản lý trực tiếp. Tuy nhiên, trong những năm 1930, Ford đã đầu tư vào Đức và hưởng lợi từ các hợp đồng sản xuất. Henry Ford, người sáng lập công ty, từng bày tỏ quan điểm chống Do Thái và nhận được huân chương từ Đức Quốc Xã vào năm 1938, làm dấy lên tranh cãi về mối quan hệ của ông với chế độ Hitler.
Giới hạn: Sau năm 1941, các hoạt động của Ford-Werke được thực hiện dưới sự kiểm soát của Đức Quốc Xã, và Ford Hoa Kỳ không có khả năng can thiệp. Không có bằng chứng cho thấy Ford chủ động hỗ trợ Đức Quốc Xã sau khi Hoa Kỳ tham chiến.
- General Motors (GM).
Vai trò: Tương tự Ford, GM sở hữu Opel, một công ty sản xuất ô tô tại Đức, sản xuất xe tải và các bộ phận cho quân đội Đức Quốc Xã trong chiến tranh.
Bối cảnh: Opel là một trong những nhà sản xuất ô tô lớn nhất tại Đức, và sau khi chiến tranh bùng nổ, nhà máy của Opel bị Đức Quốc Xã tiếp quản. Trong những năm 1930, GM đã đầu tư mạnh vào Đức, và Opel đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Đức. Tuy nhiên, sau năm 1941, GM mất quyền kiểm soát Opel, và các hoạt động của công ty này được điều hành bởi chính quyền Đức Quốc Xã.
Giới hạn: Mặc dù Opel đóng góp vào nỗ lực chiến tranh của Đức, nhưng không có bằng chứng cho thấy GM cố ý hỗ trợ Đức Quốc Xã sau khi Hoa Kỳ tham chiến. Các hoạt động trước chiến tranh chủ yếu mang tính thương mại.
- International Business Machines (IBM).
Vai trò: IBM bị cáo buộc cung cấp công nghệ máy tính (máy đục lỗ Hollerith) cho Đức Quốc Xã, được sử dụng để quản lý dữ liệu trong các trại tập trung và hỗ trợ chương trình diệt chủng Holocaust.
Bối cảnh: Chi nhánh Đức của IBM, Dehomag, cung cấp các máy móc và dịch vụ cho chính phủ Đức Quốc Xã. Những máy này được sử dụng để xử lý dữ liệu dân số, bao gồm việc theo dõi và quản lý người Do Thái trong các trại tập trung. Cuốn sách IBM and the Holocaust của Edwin Black đã đưa ra các bằng chứng về mối quan hệ này, mặc dù IBM khẳng định rằng họ không kiểm soát được cách công nghệ của mình bị sử dụng.
Giới hạn: Mối quan hệ giữa IBM và Đức Quốc Xã chủ yếu thông qua chi nhánh Đức, và không có bằng chứng cho thấy IBM Hoa Kỳ trực tiếp tham gia vào các hoạt động diệt chủng. Tuy nhiên, việc cung cấp công nghệ vẫn là một vấn đề gây tranh cãi.
Bối cảnh và hạn chế.
Trước chiến tranh (1933–1939): Nhiều công ty Hoa Kỳ đầu tư vào Đức vì đây là một thị trường tiềm năng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang hồi phục sau Đại Suy thoái. Các hoạt động này thường mang tính thương mại và không trực tiếp nhằm hỗ trợ các chính sách phát xít của Hitler. Tuy nhiên, một số khoản đầu tư và công nghệ có thể đã gián tiếp giúp Đức Quốc Xã củng cố nền kinh tế và quân đội.
Sau khi chiến tranh bùng nổ (1939–1945): Khi Hoa Kỳ tham chiến vào năm 1941, chính phủ ban hành các quy định nghiêm ngặt, bao gồm Đạo luật Giao dịch với Kẻ thù, cấm các công ty Hoa Kỳ giao dịch với Đức Quốc Xã. Các chi nhánh tại Đức của các công ty Hoa Kỳ (như Ford-Werke và Opel) bị Đức Quốc Xã kiểm soát, và công ty mẹ tại Hoa Kỳ không còn quyền quản lý.
Thiếu bằng chứng trực tiếp: Mặc dù có các cáo buộc về việc hỗ trợ Đức Quốc Xã, nhiều tài liệu lịch sử cho thấy các hoạt động của các công ty Hoa Kỳ chủ yếu diễn ra trong khuôn khổ thương mại trước chiến tranh. Sau năm 1941, bất kỳ giao dịch nào với Đức Quốc Xã đều bị coi là bất hợp pháp tại Hoa Kỳ, và các trường hợp vi phạm (như UBC) đã bị xử lý.
Kết luận.
Một số tổ hợp tài chính và công nghiệp Hoa Kỳ, bao gồm J.P. Morgan, Union Banking Corporation, Standard Oil, Ford, General Motors, và IBM, có liên hệ kinh doanh với Đức trong thời kỳ Đức Quốc Xã (1933–1945). Tuy nhiên, mức độ hỗ trợ trực tiếp cho các chính sách phát xít hoặc nỗ lực chiến tranh của Đức Quốc Xã vẫn còn là chủ đề tranh luận. Các hoạt động này thường diễn ra trong bối cảnh thương mại trước chiến tranh hoặc thông qua các chi nhánh tại Đức bị Đức Quốc Xã kiểm soát sau năm 1939. Để có cái nhìn toàn diện hơn, cần tham khảo các nghiên cứu lịch sử chuyên sâu, chẳng hạn như các tài liệu từ Thư viện Quốc hội Hoa Kỳ hoặc các công trình của các nhà sử học như Edwin Black và Jacques Pauwels.
————-
“Nếu chúng ta thấy Đức thắng, chúng ta sẽ phải giúp đỡ nước Nga (tức Liên Xô), còn nếu Nga thắng, chúng ta sẽ phải giúp nước Đức, hãy để họ giết nhau càng nhiều càng tốt...”.- Harry Truman, sau này là Tổng thống Hoa Kỳ.
Nguyên văn: “If we see that Germany is winning, we ought to help Russia, and if Russia is winning, we ought to help Germany, and that way let them kill as many as possible, although I don’t want to see Hitler victorious under any circumstances.” - The New York Times, 24/06/1941.
__
Gần đây Tổng thống Trump vừa ký sắc lệnh tuyên bố ngày 8/5 là ngày Chiến thắng chủ nghĩa phát xít và công lao chính thuộc về nước Mỹ. Các nước khác chỉ là đồng minh hữu dụng. Trump có lẽ không bao giờ đọc lịch sử.
