Có khoảnh khắc nào vào ngày đầu tiên đi làm khiến bạn lập tức muốn nghỉ việc ngay không?
1.
Đây là công ty đầu tiên của tôi sau khi tốt nghiệp về nước. Ngày đầu nhận việc, hợp đồng còn chưa kịp ký đã bị kéo đi họp giao ban buổi sáng trước.
Quản lý hỏi: "Hôm nay tinh thần của các bạn thế nào?".
Nhân viên đồng thanh hét lớn: "Tinh thần tràn trề!".
Quản lý hỏi tiếp: "Hôm nay các bạn dự định sẽ trải qua như thế nào?".
Nhân viên lại hét khàn cả cổ: "Nỗ lực! Nỗ lực! Nỗ lực hơn nữa!". Quản lý bảo: "Chưa nghe thấy!". Nhân viên rống lên đến mức khàn đặc giọng: "Nỗ lực! Nỗ lực! Nỗ lực hơn nữa!".
Quản lý hô: "Toàn thể chuẩn bị!". Tôi kinh hãi tột độ. Nhân viên thì tiến vào tư thế sẵn sàng chiến đấu.
Quản lý hô lớn: "Bắt đầu!". Toàn bộ nhân viên điên cuồng chạy tại chỗ.
Quản lý hô: "Dừng!". Nhân viên lập tức đứng nghiêm trang.
Quản lý vỗ vai tôi một cái: "Nào, giới thiệu với mọi người một người đồng đội mới! Người mới có lời gì muốn nói với mọi người không, đừng ngại, hét lớn lên xem nào!". Tôi cạn lời, không mở nổi miệng.
Quản lý lại vỗ thêm phát nữa: "Mới đầu có thể sẽ hơi ngại, nhưng cậu nhất định phải hét thật to lên, nào mọi người cổ vũ cho cậu ấy đi!". Toàn thể nhân viên vỗ tay rào rào.
Quản lý bảo: "Nào, hét lớn tiếng những lời thật lòng trong thâm tâm cậu ngay lúc này đi! Cậu muốn nói gì với mọi người đây?".
Tôi liền chắp tay lại trước ngực, dõng dạc nói lớn: "Xin cáo từ!".
Rất nhiều người hỏi đây là vị trí gì. Là vị trí lập trình viên phát triển hệ thống. Không hiểu nổi đúng không, lập trình viên mà cũng phải hét “nỗ lực” cái gì chứ. Đúng vậy, đó cũng là điều tôi không hiểu nổi.
Cũng có rất nhiều người hỏi là công ty nào. Cái này không tiện nói, bạn tôi vẫn còn làm ở đó. Tôi chỉ có thể nói công ty này là một công ty đàng hoàng, làm về hệ thống quản lý tiền lương và chấm công. Nhưng văn hóa doanh nghiệp của công ty này thì... hơi kỳ dị, tôi không chấp nhận nổi.
Đương nhiên chủ yếu cũng là vì tiền chưa đủ nhiều thôi, chứ một tháng cho tôi 200 triệu thì bảo tôi nhảy disco mỗi ngày tôi cũng làm.
2.
9 giờ vào làm, 10 giờ chạy mất.
Nhân sự đến, kiếm cho tôi một chỗ ngồi của người khác rồi bảo ngồi tạm.
Quản lý đến đưa cho tôi một tệp tài liệu, bảo tôi cứ xem trước đi.
Sếp tổng đến, đứng ngay ở cửa văn phòng không ho he một lời nào nhìn chằm chằm chúng tôi, bộ dạng kiêu ngạo hống hách, giống như đang săm soi một lũ "trâu ngựa".
"Tất cả lại đây, họp giao ban buổi sáng."
Lần lượt từng người tiến ra đứng giữa văn phòng, xếp thành hàng đối diện với ông ta. Cả văn phòng ngoài tiếng mọi người xếp hàng ra thì bầu không khí khiến tôi cảm thấy rất kỳ quái.
Sếp tổng lên tiếng: “Mỗi tuần mỗi người đều có hai cơ hội, đó là đứng ra kể cho mọi người nghe một câu chuyện nhỏ. Hôm nay đến ai rồi?” Sau đó một thanh niên bước ra khỏi hàng, ngập ngừng đứt quãng kể một câu chuyện súp gà sưởi ấm tâm hồn ngắn mà cậu ta đã học thuộc lòng từ trước. Kể xong thì mọi người phối hợp vỗ tay, rồi sếp tổng phát biểu.
Ông ta nói về việc làm sao để nâng cao năng lực bản thân, chỉ cần nỗ lực là có cơ hội thăng tiến lên cấp quản lý. Rồi nào là lợi nhuận của công ty quá thấp, phải học cách tiết kiệm chi phí cho công ty. Chỗ ngồi không có người trong văn phòng mà vẫn bật đèn, một số người chẳng biết nghĩ cho công ty gì cả. Sau đó ông ta lại kể thêm một câu chuyện truyền cảm hứng nữa, vỗ tay rồi giải tán cuộc họp.
Vẫn không một ai lên tiếng, chỉ có tiếng sột soạt đi về chỗ ngồi của mình. Sự ngột ngạt dâng lên đến đỉnh điểm, bầu không khí làm tôi rất khó chịu. Một buổi họp mà như hoàng đế thiết triều vậy.
Trong đầu có một ý nghĩ vô cùng mãnh liệt liên tục nhắc tôi. Tôi lấy cớ đi vệ sinh rồi chuồn luôn.
3.
Chính là ngày hôm nay.
Đầu tiên, thời gian nhận việc trên thư mời nhận việc (offer) đã viết sai, viết thành năm 2025, trong lòng tôi đã nghĩ sao mà cẩu thả thế không biết. Thứ Hai tôi vẫn mang theo hồ sơ đến nhận việc, kết quả là vừa đúng 9 giờ, bên ngoài phòng họp vang lên tiếng vỗ tay.
"Tốt, rất tốt, vô cùng tốt..." "Khẩu hiệu của chúng ta là: XXXX"
Sau đó bắt đầu tập thể dục buổi sáng, làm tôi đứng hình luôn. Họ đưa cho tôi một cuốn sổ tay nhân viên và quy chế chấm công dày cộp, ai không biết lại tưởng đó là Luật Lao động cơ chứ.
Đủ các loại phương thức quyên góp tự nguyện bằng tiền ph–ạt, đây là đi làm hay là đi làm từ thiện vậy? Chưa kịp ký hợp đồng là tôi đã chạy mất dép rồi.
4.
Ngày đầu tiên thử việc đã phải tăng ca đến 10 giờ đêm, ấn tượng cực kỳ tệ.
Tôi thử việc vị trí vận hành truyền thông mới cho một công ty trang trí nội thất. Ngày đầu tiên vì buổi sáng phải điền thông tin nhận việc và đào tạo, nên số lượng video cần cắt từ 5 cái giảm còn 4 cái. Người phụ trách bộ phận vận hành biết tổ trưởng sắp xếp như vậy thì lập tức lộ ra vẻ mặt khó tả, kiểu như... sao mà ít thế...
Sau đó họ ném tư liệu cho ba đứa thử việc chúng tôi, chỉ buông một câu bảo cứ cắt theo ý tưởng của các bạn xem sao. Khoảng thời gian sau đó, văn phòng sáu người im lặng đến đáng sợ. Nhân viên cũ còn chẳng buồn nhìn thẳng chúng tôi, một câu chào hỏi cũng không có.
Từ 2 giờ chiều cắm mặt làm đến 10 giờ đêm, người phụ trách không nói một lời nào, họ cũng đang tăng ca. Bầu không khí làm việc cực kỳ tệ, lại còn rất bài ngoại, coi editor như cái máy sản xuất không bằng. Hai người thử việc còn lại hôm sau đều không đến nữa, tôi thì ngày thứ ba cũng nghỉ luôn.
Lúc phỏng vấn tôi từng hỏi người phụ trách mỗi tháng phải làm bao nhiêu sản phẩm: 180 video, còn là tự quay tự dựng luôn. Mỗi video dài tầm 1 phút rưỡi, tuần nghỉ một ngày! Mức lương 20tr thì cũng gọi là cao thật đấy, nhưng tôi không muốn tự làm khổ mình để ở lại cái nơi này, mới thử việc đã có hiện tượng tăng ca rồi, sau này chắc phải uống thuốc bắc để giữ mạng mất thôi.
5.
Lúc tôi vào nhận việc, sau khi ký xong hợp đồng lao động, nhân sự lại lấy ra một tờ đơn xin nghỉ việc bắt tôi ký vào, dứt khoát không cho viết ngày tháng lên đó.
6.
Không tính là ngày đầu tiên nhận việc, mà là lúc mới vào làm chưa được bao lâu (tầm 1, 2 tháng gì đó), ở một công ty quy mô rất nhỏ. Nhưng nếu những chuyện dưới đây xảy ra ngay ngày đầu tiên tôi vào làm, thì khả năng cao hôm đó tôi đã muốn nghỉ luôn rồi.
Ban đầu tôi chưa thấy cái công ty đó có gì sai cả, họ vẽ cho bạn về lý tưởng, nói về cuộc đời, thậm chí lúc nhận việc, mức lương định ra cho tôi còn cao hơn một chút so với mức tôi yêu cầu. Nhưng sau này vì sao tôi cảm thấy có vấn đề?
Thứ nhất là không chỉ một lần: rõ ràng không có nhiều việc, nhưng ông chủ thấy có người tan làm đúng giờ là khó chịu, công khai nói trong nhóm rằng chúng tôi về sớm, không chịu cố gắng.
Thứ hai là có một lần: Chỉ vì cuối tuần có hẹn gặp khách hàng (cũng có thể là bên nhà sản xuất hợp tác, tôi không nhớ rõ nữa), liền yêu cầu chúng tôi cuối tuần phải đến công ty, mục đích chỉ để làm màu cho người ta xem. Tiền tăng ca thì đương nhiên là không có rồi, mà đây lại còn là hứng lên đột xuất, thứ sáu mới báo rằng thứ bảy phải đến công ty.
Thứ ba là cuối cùng có một ngày: Sếp bảo chúng tôi lười biếng quá, không chịu nỗ lực gì cả, cần phải tăng cường độ làm việc lên. Chỉ thiếu nước nói thẳng là bảo chúng tôi không có việc cũng phải tăng ca thôi. Nói xong câu đó được mấy ngày là tôi chuồn luôn, kiểu vừa làm vừa tìm việc khác, bên kia tôi đã liên hệ xong để vào làm rồi.
Sau này qua hai năm nhìn lại cái công ty đó thì thấy nó đã ngấp nghé trên bờ vực phá sản, sản phẩm làm ra chẳng có ma nào thèm bảo trì nữa. Qua thêm vài năm nữa nhìn lại thì công ty biến mất luôn rồi.
1.
Đây là công ty đầu tiên của tôi sau khi tốt nghiệp về nước. Ngày đầu nhận việc, hợp đồng còn chưa kịp ký đã bị kéo đi họp giao ban buổi sáng trước.
Quản lý hỏi: "Hôm nay tinh thần của các bạn thế nào?".
Nhân viên đồng thanh hét lớn: "Tinh thần tràn trề!".
Quản lý hỏi tiếp: "Hôm nay các bạn dự định sẽ trải qua như thế nào?".
Nhân viên lại hét khàn cả cổ: "Nỗ lực! Nỗ lực! Nỗ lực hơn nữa!". Quản lý bảo: "Chưa nghe thấy!". Nhân viên rống lên đến mức khàn đặc giọng: "Nỗ lực! Nỗ lực! Nỗ lực hơn nữa!".
Quản lý hô: "Toàn thể chuẩn bị!". Tôi kinh hãi tột độ. Nhân viên thì tiến vào tư thế sẵn sàng chiến đấu.
Quản lý hô lớn: "Bắt đầu!". Toàn bộ nhân viên điên cuồng chạy tại chỗ.
Quản lý hô: "Dừng!". Nhân viên lập tức đứng nghiêm trang.
Quản lý vỗ vai tôi một cái: "Nào, giới thiệu với mọi người một người đồng đội mới! Người mới có lời gì muốn nói với mọi người không, đừng ngại, hét lớn lên xem nào!". Tôi cạn lời, không mở nổi miệng.
Quản lý lại vỗ thêm phát nữa: "Mới đầu có thể sẽ hơi ngại, nhưng cậu nhất định phải hét thật to lên, nào mọi người cổ vũ cho cậu ấy đi!". Toàn thể nhân viên vỗ tay rào rào.
Quản lý bảo: "Nào, hét lớn tiếng những lời thật lòng trong thâm tâm cậu ngay lúc này đi! Cậu muốn nói gì với mọi người đây?".
Tôi liền chắp tay lại trước ngực, dõng dạc nói lớn: "Xin cáo từ!".
Rất nhiều người hỏi đây là vị trí gì. Là vị trí lập trình viên phát triển hệ thống. Không hiểu nổi đúng không, lập trình viên mà cũng phải hét “nỗ lực” cái gì chứ. Đúng vậy, đó cũng là điều tôi không hiểu nổi.
Cũng có rất nhiều người hỏi là công ty nào. Cái này không tiện nói, bạn tôi vẫn còn làm ở đó. Tôi chỉ có thể nói công ty này là một công ty đàng hoàng, làm về hệ thống quản lý tiền lương và chấm công. Nhưng văn hóa doanh nghiệp của công ty này thì... hơi kỳ dị, tôi không chấp nhận nổi.
Đương nhiên chủ yếu cũng là vì tiền chưa đủ nhiều thôi, chứ một tháng cho tôi 200 triệu thì bảo tôi nhảy disco mỗi ngày tôi cũng làm.
2.
9 giờ vào làm, 10 giờ chạy mất.
Nhân sự đến, kiếm cho tôi một chỗ ngồi của người khác rồi bảo ngồi tạm.
Quản lý đến đưa cho tôi một tệp tài liệu, bảo tôi cứ xem trước đi.
Sếp tổng đến, đứng ngay ở cửa văn phòng không ho he một lời nào nhìn chằm chằm chúng tôi, bộ dạng kiêu ngạo hống hách, giống như đang săm soi một lũ "trâu ngựa".
"Tất cả lại đây, họp giao ban buổi sáng."
Lần lượt từng người tiến ra đứng giữa văn phòng, xếp thành hàng đối diện với ông ta. Cả văn phòng ngoài tiếng mọi người xếp hàng ra thì bầu không khí khiến tôi cảm thấy rất kỳ quái.
Sếp tổng lên tiếng: “Mỗi tuần mỗi người đều có hai cơ hội, đó là đứng ra kể cho mọi người nghe một câu chuyện nhỏ. Hôm nay đến ai rồi?” Sau đó một thanh niên bước ra khỏi hàng, ngập ngừng đứt quãng kể một câu chuyện súp gà sưởi ấm tâm hồn ngắn mà cậu ta đã học thuộc lòng từ trước. Kể xong thì mọi người phối hợp vỗ tay, rồi sếp tổng phát biểu.
Ông ta nói về việc làm sao để nâng cao năng lực bản thân, chỉ cần nỗ lực là có cơ hội thăng tiến lên cấp quản lý. Rồi nào là lợi nhuận của công ty quá thấp, phải học cách tiết kiệm chi phí cho công ty. Chỗ ngồi không có người trong văn phòng mà vẫn bật đèn, một số người chẳng biết nghĩ cho công ty gì cả. Sau đó ông ta lại kể thêm một câu chuyện truyền cảm hứng nữa, vỗ tay rồi giải tán cuộc họp.
Vẫn không một ai lên tiếng, chỉ có tiếng sột soạt đi về chỗ ngồi của mình. Sự ngột ngạt dâng lên đến đỉnh điểm, bầu không khí làm tôi rất khó chịu. Một buổi họp mà như hoàng đế thiết triều vậy.
Trong đầu có một ý nghĩ vô cùng mãnh liệt liên tục nhắc tôi. Tôi lấy cớ đi vệ sinh rồi chuồn luôn.
3.
Chính là ngày hôm nay.
Đầu tiên, thời gian nhận việc trên thư mời nhận việc (offer) đã viết sai, viết thành năm 2025, trong lòng tôi đã nghĩ sao mà cẩu thả thế không biết. Thứ Hai tôi vẫn mang theo hồ sơ đến nhận việc, kết quả là vừa đúng 9 giờ, bên ngoài phòng họp vang lên tiếng vỗ tay.
"Tốt, rất tốt, vô cùng tốt..." "Khẩu hiệu của chúng ta là: XXXX"
Sau đó bắt đầu tập thể dục buổi sáng, làm tôi đứng hình luôn. Họ đưa cho tôi một cuốn sổ tay nhân viên và quy chế chấm công dày cộp, ai không biết lại tưởng đó là Luật Lao động cơ chứ.
Đủ các loại phương thức quyên góp tự nguyện bằng tiền ph–ạt, đây là đi làm hay là đi làm từ thiện vậy? Chưa kịp ký hợp đồng là tôi đã chạy mất dép rồi.
4.
Ngày đầu tiên thử việc đã phải tăng ca đến 10 giờ đêm, ấn tượng cực kỳ tệ.
Tôi thử việc vị trí vận hành truyền thông mới cho một công ty trang trí nội thất. Ngày đầu tiên vì buổi sáng phải điền thông tin nhận việc và đào tạo, nên số lượng video cần cắt từ 5 cái giảm còn 4 cái. Người phụ trách bộ phận vận hành biết tổ trưởng sắp xếp như vậy thì lập tức lộ ra vẻ mặt khó tả, kiểu như... sao mà ít thế...
Sau đó họ ném tư liệu cho ba đứa thử việc chúng tôi, chỉ buông một câu bảo cứ cắt theo ý tưởng của các bạn xem sao. Khoảng thời gian sau đó, văn phòng sáu người im lặng đến đáng sợ. Nhân viên cũ còn chẳng buồn nhìn thẳng chúng tôi, một câu chào hỏi cũng không có.
Từ 2 giờ chiều cắm mặt làm đến 10 giờ đêm, người phụ trách không nói một lời nào, họ cũng đang tăng ca. Bầu không khí làm việc cực kỳ tệ, lại còn rất bài ngoại, coi editor như cái máy sản xuất không bằng. Hai người thử việc còn lại hôm sau đều không đến nữa, tôi thì ngày thứ ba cũng nghỉ luôn.
Lúc phỏng vấn tôi từng hỏi người phụ trách mỗi tháng phải làm bao nhiêu sản phẩm: 180 video, còn là tự quay tự dựng luôn. Mỗi video dài tầm 1 phút rưỡi, tuần nghỉ một ngày! Mức lương 20tr thì cũng gọi là cao thật đấy, nhưng tôi không muốn tự làm khổ mình để ở lại cái nơi này, mới thử việc đã có hiện tượng tăng ca rồi, sau này chắc phải uống thuốc bắc để giữ mạng mất thôi.
5.
Lúc tôi vào nhận việc, sau khi ký xong hợp đồng lao động, nhân sự lại lấy ra một tờ đơn xin nghỉ việc bắt tôi ký vào, dứt khoát không cho viết ngày tháng lên đó.
6.
Không tính là ngày đầu tiên nhận việc, mà là lúc mới vào làm chưa được bao lâu (tầm 1, 2 tháng gì đó), ở một công ty quy mô rất nhỏ. Nhưng nếu những chuyện dưới đây xảy ra ngay ngày đầu tiên tôi vào làm, thì khả năng cao hôm đó tôi đã muốn nghỉ luôn rồi.
Ban đầu tôi chưa thấy cái công ty đó có gì sai cả, họ vẽ cho bạn về lý tưởng, nói về cuộc đời, thậm chí lúc nhận việc, mức lương định ra cho tôi còn cao hơn một chút so với mức tôi yêu cầu. Nhưng sau này vì sao tôi cảm thấy có vấn đề?
Thứ nhất là không chỉ một lần: rõ ràng không có nhiều việc, nhưng ông chủ thấy có người tan làm đúng giờ là khó chịu, công khai nói trong nhóm rằng chúng tôi về sớm, không chịu cố gắng.
Thứ hai là có một lần: Chỉ vì cuối tuần có hẹn gặp khách hàng (cũng có thể là bên nhà sản xuất hợp tác, tôi không nhớ rõ nữa), liền yêu cầu chúng tôi cuối tuần phải đến công ty, mục đích chỉ để làm màu cho người ta xem. Tiền tăng ca thì đương nhiên là không có rồi, mà đây lại còn là hứng lên đột xuất, thứ sáu mới báo rằng thứ bảy phải đến công ty.
Thứ ba là cuối cùng có một ngày: Sếp bảo chúng tôi lười biếng quá, không chịu nỗ lực gì cả, cần phải tăng cường độ làm việc lên. Chỉ thiếu nước nói thẳng là bảo chúng tôi không có việc cũng phải tăng ca thôi. Nói xong câu đó được mấy ngày là tôi chuồn luôn, kiểu vừa làm vừa tìm việc khác, bên kia tôi đã liên hệ xong để vào làm rồi.
Sau này qua hai năm nhìn lại cái công ty đó thì thấy nó đã ngấp nghé trên bờ vực phá sản, sản phẩm làm ra chẳng có ma nào thèm bảo trì nữa. Qua thêm vài năm nữa nhìn lại thì công ty biến mất luôn rồi.
