GƯƠNG MẶT MANG KÝ ỨC – CHUYỆN VỀ "纹面女" CỦA TỘC NGƯỜI ĐỘC LONG
Tây Nam Vân Nam – nơi thời gian dường như chậm lại...
Tộc Độc Long, tiếng trung là 独龙族, sinh sống tại vùng biên giới hẻo lánh thuộc tỉnh Vân Nam, Trung Quốc, là một trong những dân tộc thiểu số có dân số ít nhất – hiện chỉ còn khoảng 7000 người.
Nơi họ ở – thung lũng Độc Long – được bao bọc bởi núi rừng, giao thông vô cùng khó khăn. Mãi đến giữa thế kỷ 20, họ vẫn sống trong hình thức cộng sản nguyên thủy, chủ yếu dựa vào săn bắt, hái lượm và canh tác thô sơ để tồn tại.
Nhưng có một nét văn hóa của người Độc Long khiến nhiều người vừa tò mò vừa xót xa – đó là tục xăm mặt 纹面 ở nữ giới.
纹面 là gì?
Là việc các bé gái từ 12-13 tuổi phải dùng kim tre hoặc gai rừng để xăm những hoa văn vĩnh viễn lên khuôn mặt, rồi bôi thuốc nhuộm để màu ăn sâu vào da, không thể phai mờ suốt đời.
Nguồn gốc của tục này là gì?
Cách đây vài trăm năm, người Độc Long từng bị các thế lực bên ngoài – đặc biệt là các thổ ty Tây Tạng 藏族土司 và chủ nô Lật Túc 傈僳族奴隶主– xâm nhập, bóc lột, cướp bóc. Đặc biệt, có một tên thổ ty tên Trát Oa Long 查洼龙, nổi tiếng tàn bạo, thường xuyên bắt cóc các cô gái trẻ Độc Long mang về làm nô lệ hoặc thiếp. Trong hoàn cảnh đó, những cô gái Độc Long buộc phải xăm mặt – tự phá hủy nhan sắc – để tránh bị bắt đi.
Từ đó, tục "纹面" dần hình thành. Bề ngoài là nghi thức trưởng thành, bên trong lại là một hình thức phản kháng âm thầm và đau đớn.
Quá trình纹面 đau đớn đến nhường nào?
• Cô gái sẽ được vẽ sẵn hoa văn trên mặt
• Dùng kim tre hoặc gai hoa tiêu đâm thủng da từng chút
• Bôi thuốc nhuộm tự chế (thường là màu xanh lam đậm)
• Máu rịn ra, thuốc thấm vào – hình xăm sẽ theo cô suốt đời
Nhưng nếu không 纹面 – sẽ không được coi là trưởng thành, không được kết hôn.
Mỗi vùng, mỗi hoa văn
• Khu vực thượng nguồn Độc Long: hoa văn phức tạp, giống như hình bướm phủ quanh mũi, miệng.
• Hạ nguồn: đơn giản hơn, chỉ vài đường thẳng ở cằm.
Tây Nam Vân Nam – nơi thời gian dường như chậm lại...
Tộc Độc Long, tiếng trung là 独龙族, sinh sống tại vùng biên giới hẻo lánh thuộc tỉnh Vân Nam, Trung Quốc, là một trong những dân tộc thiểu số có dân số ít nhất – hiện chỉ còn khoảng 7000 người.
Nơi họ ở – thung lũng Độc Long – được bao bọc bởi núi rừng, giao thông vô cùng khó khăn. Mãi đến giữa thế kỷ 20, họ vẫn sống trong hình thức cộng sản nguyên thủy, chủ yếu dựa vào săn bắt, hái lượm và canh tác thô sơ để tồn tại.
Nhưng có một nét văn hóa của người Độc Long khiến nhiều người vừa tò mò vừa xót xa – đó là tục xăm mặt 纹面 ở nữ giới.
纹面 là gì?
Là việc các bé gái từ 12-13 tuổi phải dùng kim tre hoặc gai rừng để xăm những hoa văn vĩnh viễn lên khuôn mặt, rồi bôi thuốc nhuộm để màu ăn sâu vào da, không thể phai mờ suốt đời.
Nguồn gốc của tục này là gì?
Cách đây vài trăm năm, người Độc Long từng bị các thế lực bên ngoài – đặc biệt là các thổ ty Tây Tạng 藏族土司 và chủ nô Lật Túc 傈僳族奴隶主– xâm nhập, bóc lột, cướp bóc. Đặc biệt, có một tên thổ ty tên Trát Oa Long 查洼龙, nổi tiếng tàn bạo, thường xuyên bắt cóc các cô gái trẻ Độc Long mang về làm nô lệ hoặc thiếp. Trong hoàn cảnh đó, những cô gái Độc Long buộc phải xăm mặt – tự phá hủy nhan sắc – để tránh bị bắt đi.
Từ đó, tục "纹面" dần hình thành. Bề ngoài là nghi thức trưởng thành, bên trong lại là một hình thức phản kháng âm thầm và đau đớn.
Quá trình纹面 đau đớn đến nhường nào?
• Cô gái sẽ được vẽ sẵn hoa văn trên mặt
• Dùng kim tre hoặc gai hoa tiêu đâm thủng da từng chút
• Bôi thuốc nhuộm tự chế (thường là màu xanh lam đậm)
• Máu rịn ra, thuốc thấm vào – hình xăm sẽ theo cô suốt đời
Nhưng nếu không 纹面 – sẽ không được coi là trưởng thành, không được kết hôn.
Mỗi vùng, mỗi hoa văn
• Khu vực thượng nguồn Độc Long: hoa văn phức tạp, giống như hình bướm phủ quanh mũi, miệng.
• Hạ nguồn: đơn giản hơn, chỉ vài đường thẳng ở cằm.
