Đêm của những con dao dài
Sự kiện trên giấy tờ là 30 tháng 6 nhưng thực ra nó diễn ra phần lớn vào ngày 1.7 và 2.7 năm 1934.
1. Tóm tắt tình hình trước sự kiện
Sau thế chiến thứ nhất, nước Đức ( phổ ) bại trận và vụn vỡ. Một lượng lớn binh lính và sĩ quan bị giải ngũ bắt buộc trở lại cuộc sống thường nhật trong tình trạng nghèo đói thất nghiệp. Trong khi đó chính phủ Đức phải đối mặt với làn sóng đỏ từ phong trào công nhân lan tới từ Liên Xô và Đông Âu. Bằng cách hướng sự bất mãn của cựu binh vào những công nhân ( những người được cho là không phải ra trận và hèn nhát ) chính quyền thành công phân hóa các phong trào cách mạng.
Năm 1919 đảng Công Nhân Đức DAP tiền thân của đảng Quốc Xã được thành lập ( Hitler sẽ gia nhập đảng này vài tháng sau đó ). Đảng này nhanh chóng thành lập một lực lượng vũ trang tự phát ( những người bạn quân ngũ ) có nhiệm vụ đấm vào mồm bất cứ thằng nào làm gián đoạn bài phát biểu của anh họa sĩ.
Sau này những "người bạn quân ngũ" trở thành Saalschutzabteilung (đội bảo vệ hội trường) cho DAP và có mặt trong mọi chi nhánh và sự kiện của đảng này khắp nước Đức. Vào ngày 3 tháng 8 năm 1921, Hitler đã định nghĩa lại nhóm này là "Phân ban Thể dục và Thể thao" của đảng ( Turn- und Sportabteilung ), có lẽ để tránh rắc rối với chính phủ.
Việc này có hiệu quả khá tốt, ngay cả khi đảng DAP bị đập tòe mỏ, Hitler bị bắt các thành viên của SA vẫn tiếp tục mở rộng và móc nối hoạt động với quân đội và an ninh Đức.
Đến tháng 9 năm 1921, tên Sturmabteilung (SA) đã được sử dụng một cách không chính thức cho nhóm này. Từ tháng 4 năm 1924 đến cuối tháng 2 năm 1925, SA được tổ chức lại thành một tổ chức bình phong gọi là Frontbann do các lệnh cấm lên đảng DAP liên quan đến vụ nổi loạn quán bia.
Khi Hitler quay trở lại từ nhà tù, lực lượng của SA và Frontbann đã lên tới 30k người, cơ bản mỗi chi nhánh của đảng quốc xã có một tiểu đoàn SA. Mặc dù mang tiếng là "hộ vê" nhưng từ khi đảng DAP đổi tên thành đảng Quốc Gia Xã Hội và ra hoạt động công khai như một chính đảng, thì phần lớn hoạt động của SA chuyển ra đường phố. Nhiệm vụ chính của họ là tham gia vào các cuộc ẩu đả với công nhân, tấn công các cuộc mít tinh của các phong trào tiến bộ.
Điều rất thú vị là vũ trang chính của SA là dùi cui, cờ lê, búa v...v... họ có đồng phục màu nâu, đeo băng đỏ. Quân đội và cảnh sát thường phớt lờ hoạt động của SA đôi khi còn cấu kết, SA có thể "mượn" vũ khí của quân đội thậm chí cả súng máy hạng nặng, trưng dụng phương tiện của cảnh sát như xe tải và ngựa.
Cơ bản đến đầu thập niên 30 thì SA đã thực sự tồn tại như một lực lượng bán vũ trang với phiên chế lên đến cấp lữ đoàn, đỉnh cao quân số lên đến 3.000.000 trong đó lực lượng chiến đấu là gần 1 triệu ( số còn lại là các thành viên phong trào như đoàn thanh niên, hội phụ nữ ).
Sau khi Hitler dành chính quyền SA không còn nhắm vào các đảng đối lập mà chuyển sang nhiệm vụ tấn công bài trừ các hoạt động mà nhóm này cho rằng mâu thuẫn với đường lối. Họ tấn công các cơ quan đối lập, tấn công người do thái, tấn công người nước ngoài, chiếm đóng các nguồn lợi
Vì quân số quá đông, SA bắt đầu có trọng lượng thực sự trong đảng, họ dần dần trở thành một "đảng trong đảng" và Hitler cảm thấy điều này không thể chấp nhận.
Đầu thập niên 30, Hitler và các cộng sự tiến hành đường lối hợp pháp hóa hoạt động của đảng và sau khi dành chính quyền các lực lượng mới của đảng quốc xã như SS, Gestapo ngày càng mâu thuẫn với hoạt động của SA.
Đặc biệt việc SA có số lượng thành viên lên tới 3 triệu người, trong khi quân đội Đức chỉ có 100k ( do hiệp ước Versaile ) nên quân đội và chú phỉnh của Hitler ngày càng lo sợ nguy cơ từ SA, nhất là khi SA đã thử tiến hành đảo chính nội bộ năm 1930 do Walter Stennes thủ lính SA Berlin phát động. Cuối cùng cái gì đến cũng phải đến năm 1934 Hitler quyết định phải nắm lại quyền kiểm soát SA ( quyền kiểm soát thực vì dù sao trên danh nghĩa thủ lính SA cũng là Hitler với danh xưng Oberster SA-Führer )
Đầu năm 1934, Hitler chỉ thị cho cấp dưới tiến hành lên kế hoạch, lực lượng thực hiện chính sẽ là SS và quân đội Đức. Thú vị là SS thực ra là con em của SA, tách ra từ SA ban đầu SS là lực lượng làm nhiệm vụ cận vệ cho đảng QX và Hitler, tuy nhiên sau này SS ngày cảng trở nên hiệu năng trong chính trị ( tinh tế và chuyên nghiệp hơn ). SS xuất thân từ tầng lớp trí thức, trung lưu, có đào tạo còn SA thì dân đường phố, công nhân thất nghiệp nên mâu thuẫn cạnh tranh sớm hình thành. Yểm trợ cho SS là lực lượng cs mật Gestapo mới thành lập.
Các tổ chức như SS và Gestapo tự cho mình là tinh hoa hơn, và cáo buộc SA đã biến chất và đi sai đường lối, thiếu lòng trung thành ( Gestapo cáo buộc 70% SA ở Berlin là cựu đảng viên CS ). Quân đội cũng sợ SA, như đã nói ở trên quân đội Đức chỉ có 100k người, SA muốn sát nhập vào quân đội, điều không thể chấp nhận với giới tướng lĩnh đặc biệt là lo ngại sự pha loãng vào thời điểm tệ hại ( Sợ bị khối liên minh đập ) chưa kể quân đội biết SA sở hữu những kho vũ khí tư nhân khá khủng.
2. Đêm của những con dao dài
Vào ngày 30 tháng 6 năm 1934, sau khi nhận được tin tình báo cho rằng SA sắp tiến hành đảo chính dành quyền lực từ tay Hitler ( tin này fake do gestapo xạo ). Hitler ra lệnh triệu tập tất cả các thủ lĩnh SA tại khách sạn Khách sạn Hanselbaue ở Bad Wiessee.
Vào khoảng 04:30 ngày 30 tháng 6 năm 1934, Hitler và đoàn tùy tùng bay đến Munich. Từ sân bay, họ lái xe đến Bộ Nội vụ Bavaria , nơi họ tập hợp các thủ lĩnh trong cuộc quậy phá của SA đã diễn ra trên đường phố thành phố đêm hôm trước ( cái cớ ). SS ngay sau đó xử tử tất cả các thủ lĩnh SA được triệu tập, vô hiệu hóa lực lượng tai mắt của SA địa phương.
Lúc 6-7h sáng 30 tháng 6, Hitler đi tới khách sạn Hanselbaue, tại đây SS ập vào bắt giữ toàn bộ ban lãnh đạo của SA khi đó vẫn còn đang ngủ, thủ lĩnh SA Breslau Edmund Heines đang ở trên giường với một nam thanh niên 18 tuổi không rõ danh tính, Heines bị xử bắn cùng bạn tình ngay ngoài khách sạn và sự kiện này được sử dụng để tuyên truyền cho sự suy đồi của ban lãnh đạo SA ( dù SS chả khác mẹ gì ).
Các thủ lĩnh địa phương SA khác lần lượt vào rọ tại nhà gà và sân bay bởi SS và Gestapo, buồn cười là chính Himler thay mặt đảng Quốc Xã duyệt chi tiền tàu xe cho chuyến đi của các thủ lĩnh SA nên lực lượng của SS và Gestapo cứ ung dung đợi tàu đến bắt từng ông một dễ như trở bàn tay.
Trong vòng 48h tiếp theo, hầu hết các thủ lĩnh và thành viên cao cấp của SA bị hành quyết trong đó có thủ lĩnh SA Ernst Röhm. SA bị xóa bỏ chức năng như một thế lực trong đảng Quốc Xã, lực lượng SS nhanh chóng tiếp quản các vị trí.
Nhưng mà đêm của những con dao dài chưa chấm dứt, Hitler tiện tay dắt dê nhanh chóng tung lực lượng đi "ám sát" hàng loạt đối thủ chính trị cũ, phái bảo thủ, phe xã hội chủ nghĩa, nhân vật chủ chốt của các chính đảng, công chúng đòi thủ phạm ư ?! đổ tại cho SA và những thằng đã bị xử tử là xong ez game.
3. Diễn biến sau sự kiện
Đêm của những con dao dài kết thúc Hitler hoàn tất việc thanh trừng nội bộ, loại bỏ những tàn dư lộn xộn từ quá khứ, tiện tay dập luôn các đối thủ chính trị tiềm năng. Nhưng lợi ích quan trọng hơn cả đối với Hitler là quân đội gần như nhất trí hoan nghênh Đêm Dao Dài, mặc dù các tướng Kurt von Schleicher và Ferdinand von Bredow nằm trong số các nạn nhân.
Một bức điện tín được cho là từ Hindenburg đang ốm yếu, anh hùng quân sự được tôn kính bậc nhất của Đức, bày tỏ "lòng biết ơn sâu sắc" và chúc mừng Hitler vì đã "dập tắt tội phản quốc ngay từ trong trứng nước", mặc dù Hermann Göring sau đó thừa nhận trong các phiên tòa Nuremberg rằng Hindenburg chưa bao giờ nhìn thấy bức điện tín này, và thực chất nó được viết bởi Đức Quốc xã. Thế là quân đội thực sự tuyên bố sự trung thành với Hitler coi như chung thuyền từ đây. Cỗ máy chiến tranh Đức được chính thức bôi trơn, và sẵn sàng tái khởi động.
Fact 1: Một trong những quốc gia và người biết rõ nhất chuyện gì đã xảy ra trong đêm của những con dao dài bên ngoài nước Đức là Liên Xô và Stalin, một điệp viên của NKVD là Willi Lehmann được đích thân Goring giao nhiệm vụ hỗ trợ ông ta, Himler và những người khác xây dựng bản danh sách ám sát. Lên kế hoạch chi tiết về tuyến đường và nhịp độ hành động, các tài liệu này được sao chép và tuồn tới Moscow trước cả khi Hitler ký duyệt.
Fact 2: Mặc dù ủng hộ nhiệt tình, nhưng quân đội Đức không tham gia bất cứ hoạt động nào trong sự kiện đêm những con dao dài.
Fact:3 từ "dao dài" (long knives) là một từ hoán dụ cho hành vi phản bội và bạo lực. Xuất xứ của nó là từ sự kiện các thủ lĩnh Saxon mời các thủ lĩnh Briton tới dự tiệc hòa đàm hồi thế kỷ V. Nhưng khi các thực khách tới nơi thì chủ nhà cho đám thân tín cầm seax (loại dao chiến dài) ra và xử gọn toàn bộ.
Cảnh trong ảnh là trích từ phim Berlin Babylon diễn tả cuộc đảo chính nội bộ của Walter Stennes năm 1930.
Sự kiện trên giấy tờ là 30 tháng 6 nhưng thực ra nó diễn ra phần lớn vào ngày 1.7 và 2.7 năm 1934.
1. Tóm tắt tình hình trước sự kiện
Sau thế chiến thứ nhất, nước Đức ( phổ ) bại trận và vụn vỡ. Một lượng lớn binh lính và sĩ quan bị giải ngũ bắt buộc trở lại cuộc sống thường nhật trong tình trạng nghèo đói thất nghiệp. Trong khi đó chính phủ Đức phải đối mặt với làn sóng đỏ từ phong trào công nhân lan tới từ Liên Xô và Đông Âu. Bằng cách hướng sự bất mãn của cựu binh vào những công nhân ( những người được cho là không phải ra trận và hèn nhát ) chính quyền thành công phân hóa các phong trào cách mạng.
Năm 1919 đảng Công Nhân Đức DAP tiền thân của đảng Quốc Xã được thành lập ( Hitler sẽ gia nhập đảng này vài tháng sau đó ). Đảng này nhanh chóng thành lập một lực lượng vũ trang tự phát ( những người bạn quân ngũ ) có nhiệm vụ đấm vào mồm bất cứ thằng nào làm gián đoạn bài phát biểu của anh họa sĩ.
Sau này những "người bạn quân ngũ" trở thành Saalschutzabteilung (đội bảo vệ hội trường) cho DAP và có mặt trong mọi chi nhánh và sự kiện của đảng này khắp nước Đức. Vào ngày 3 tháng 8 năm 1921, Hitler đã định nghĩa lại nhóm này là "Phân ban Thể dục và Thể thao" của đảng ( Turn- und Sportabteilung ), có lẽ để tránh rắc rối với chính phủ.
Việc này có hiệu quả khá tốt, ngay cả khi đảng DAP bị đập tòe mỏ, Hitler bị bắt các thành viên của SA vẫn tiếp tục mở rộng và móc nối hoạt động với quân đội và an ninh Đức.
Đến tháng 9 năm 1921, tên Sturmabteilung (SA) đã được sử dụng một cách không chính thức cho nhóm này. Từ tháng 4 năm 1924 đến cuối tháng 2 năm 1925, SA được tổ chức lại thành một tổ chức bình phong gọi là Frontbann do các lệnh cấm lên đảng DAP liên quan đến vụ nổi loạn quán bia.
Khi Hitler quay trở lại từ nhà tù, lực lượng của SA và Frontbann đã lên tới 30k người, cơ bản mỗi chi nhánh của đảng quốc xã có một tiểu đoàn SA. Mặc dù mang tiếng là "hộ vê" nhưng từ khi đảng DAP đổi tên thành đảng Quốc Gia Xã Hội và ra hoạt động công khai như một chính đảng, thì phần lớn hoạt động của SA chuyển ra đường phố. Nhiệm vụ chính của họ là tham gia vào các cuộc ẩu đả với công nhân, tấn công các cuộc mít tinh của các phong trào tiến bộ.
Điều rất thú vị là vũ trang chính của SA là dùi cui, cờ lê, búa v...v... họ có đồng phục màu nâu, đeo băng đỏ. Quân đội và cảnh sát thường phớt lờ hoạt động của SA đôi khi còn cấu kết, SA có thể "mượn" vũ khí của quân đội thậm chí cả súng máy hạng nặng, trưng dụng phương tiện của cảnh sát như xe tải và ngựa.
Cơ bản đến đầu thập niên 30 thì SA đã thực sự tồn tại như một lực lượng bán vũ trang với phiên chế lên đến cấp lữ đoàn, đỉnh cao quân số lên đến 3.000.000 trong đó lực lượng chiến đấu là gần 1 triệu ( số còn lại là các thành viên phong trào như đoàn thanh niên, hội phụ nữ ).
Sau khi Hitler dành chính quyền SA không còn nhắm vào các đảng đối lập mà chuyển sang nhiệm vụ tấn công bài trừ các hoạt động mà nhóm này cho rằng mâu thuẫn với đường lối. Họ tấn công các cơ quan đối lập, tấn công người do thái, tấn công người nước ngoài, chiếm đóng các nguồn lợi
Vì quân số quá đông, SA bắt đầu có trọng lượng thực sự trong đảng, họ dần dần trở thành một "đảng trong đảng" và Hitler cảm thấy điều này không thể chấp nhận.
Đầu thập niên 30, Hitler và các cộng sự tiến hành đường lối hợp pháp hóa hoạt động của đảng và sau khi dành chính quyền các lực lượng mới của đảng quốc xã như SS, Gestapo ngày càng mâu thuẫn với hoạt động của SA.
Đặc biệt việc SA có số lượng thành viên lên tới 3 triệu người, trong khi quân đội Đức chỉ có 100k ( do hiệp ước Versaile ) nên quân đội và chú phỉnh của Hitler ngày càng lo sợ nguy cơ từ SA, nhất là khi SA đã thử tiến hành đảo chính nội bộ năm 1930 do Walter Stennes thủ lính SA Berlin phát động. Cuối cùng cái gì đến cũng phải đến năm 1934 Hitler quyết định phải nắm lại quyền kiểm soát SA ( quyền kiểm soát thực vì dù sao trên danh nghĩa thủ lính SA cũng là Hitler với danh xưng Oberster SA-Führer )
Đầu năm 1934, Hitler chỉ thị cho cấp dưới tiến hành lên kế hoạch, lực lượng thực hiện chính sẽ là SS và quân đội Đức. Thú vị là SS thực ra là con em của SA, tách ra từ SA ban đầu SS là lực lượng làm nhiệm vụ cận vệ cho đảng QX và Hitler, tuy nhiên sau này SS ngày cảng trở nên hiệu năng trong chính trị ( tinh tế và chuyên nghiệp hơn ). SS xuất thân từ tầng lớp trí thức, trung lưu, có đào tạo còn SA thì dân đường phố, công nhân thất nghiệp nên mâu thuẫn cạnh tranh sớm hình thành. Yểm trợ cho SS là lực lượng cs mật Gestapo mới thành lập.
Các tổ chức như SS và Gestapo tự cho mình là tinh hoa hơn, và cáo buộc SA đã biến chất và đi sai đường lối, thiếu lòng trung thành ( Gestapo cáo buộc 70% SA ở Berlin là cựu đảng viên CS ). Quân đội cũng sợ SA, như đã nói ở trên quân đội Đức chỉ có 100k người, SA muốn sát nhập vào quân đội, điều không thể chấp nhận với giới tướng lĩnh đặc biệt là lo ngại sự pha loãng vào thời điểm tệ hại ( Sợ bị khối liên minh đập ) chưa kể quân đội biết SA sở hữu những kho vũ khí tư nhân khá khủng.
2. Đêm của những con dao dài
Vào ngày 30 tháng 6 năm 1934, sau khi nhận được tin tình báo cho rằng SA sắp tiến hành đảo chính dành quyền lực từ tay Hitler ( tin này fake do gestapo xạo ). Hitler ra lệnh triệu tập tất cả các thủ lĩnh SA tại khách sạn Khách sạn Hanselbaue ở Bad Wiessee.
Vào khoảng 04:30 ngày 30 tháng 6 năm 1934, Hitler và đoàn tùy tùng bay đến Munich. Từ sân bay, họ lái xe đến Bộ Nội vụ Bavaria , nơi họ tập hợp các thủ lĩnh trong cuộc quậy phá của SA đã diễn ra trên đường phố thành phố đêm hôm trước ( cái cớ ). SS ngay sau đó xử tử tất cả các thủ lĩnh SA được triệu tập, vô hiệu hóa lực lượng tai mắt của SA địa phương.
Lúc 6-7h sáng 30 tháng 6, Hitler đi tới khách sạn Hanselbaue, tại đây SS ập vào bắt giữ toàn bộ ban lãnh đạo của SA khi đó vẫn còn đang ngủ, thủ lĩnh SA Breslau Edmund Heines đang ở trên giường với một nam thanh niên 18 tuổi không rõ danh tính, Heines bị xử bắn cùng bạn tình ngay ngoài khách sạn và sự kiện này được sử dụng để tuyên truyền cho sự suy đồi của ban lãnh đạo SA ( dù SS chả khác mẹ gì ).
Các thủ lĩnh địa phương SA khác lần lượt vào rọ tại nhà gà và sân bay bởi SS và Gestapo, buồn cười là chính Himler thay mặt đảng Quốc Xã duyệt chi tiền tàu xe cho chuyến đi của các thủ lĩnh SA nên lực lượng của SS và Gestapo cứ ung dung đợi tàu đến bắt từng ông một dễ như trở bàn tay.
Trong vòng 48h tiếp theo, hầu hết các thủ lĩnh và thành viên cao cấp của SA bị hành quyết trong đó có thủ lĩnh SA Ernst Röhm. SA bị xóa bỏ chức năng như một thế lực trong đảng Quốc Xã, lực lượng SS nhanh chóng tiếp quản các vị trí.
Nhưng mà đêm của những con dao dài chưa chấm dứt, Hitler tiện tay dắt dê nhanh chóng tung lực lượng đi "ám sát" hàng loạt đối thủ chính trị cũ, phái bảo thủ, phe xã hội chủ nghĩa, nhân vật chủ chốt của các chính đảng, công chúng đòi thủ phạm ư ?! đổ tại cho SA và những thằng đã bị xử tử là xong ez game.
3. Diễn biến sau sự kiện
Đêm của những con dao dài kết thúc Hitler hoàn tất việc thanh trừng nội bộ, loại bỏ những tàn dư lộn xộn từ quá khứ, tiện tay dập luôn các đối thủ chính trị tiềm năng. Nhưng lợi ích quan trọng hơn cả đối với Hitler là quân đội gần như nhất trí hoan nghênh Đêm Dao Dài, mặc dù các tướng Kurt von Schleicher và Ferdinand von Bredow nằm trong số các nạn nhân.
Một bức điện tín được cho là từ Hindenburg đang ốm yếu, anh hùng quân sự được tôn kính bậc nhất của Đức, bày tỏ "lòng biết ơn sâu sắc" và chúc mừng Hitler vì đã "dập tắt tội phản quốc ngay từ trong trứng nước", mặc dù Hermann Göring sau đó thừa nhận trong các phiên tòa Nuremberg rằng Hindenburg chưa bao giờ nhìn thấy bức điện tín này, và thực chất nó được viết bởi Đức Quốc xã. Thế là quân đội thực sự tuyên bố sự trung thành với Hitler coi như chung thuyền từ đây. Cỗ máy chiến tranh Đức được chính thức bôi trơn, và sẵn sàng tái khởi động.
Fact 1: Một trong những quốc gia và người biết rõ nhất chuyện gì đã xảy ra trong đêm của những con dao dài bên ngoài nước Đức là Liên Xô và Stalin, một điệp viên của NKVD là Willi Lehmann được đích thân Goring giao nhiệm vụ hỗ trợ ông ta, Himler và những người khác xây dựng bản danh sách ám sát. Lên kế hoạch chi tiết về tuyến đường và nhịp độ hành động, các tài liệu này được sao chép và tuồn tới Moscow trước cả khi Hitler ký duyệt.
Fact 2: Mặc dù ủng hộ nhiệt tình, nhưng quân đội Đức không tham gia bất cứ hoạt động nào trong sự kiện đêm những con dao dài.
Fact:3 từ "dao dài" (long knives) là một từ hoán dụ cho hành vi phản bội và bạo lực. Xuất xứ của nó là từ sự kiện các thủ lĩnh Saxon mời các thủ lĩnh Briton tới dự tiệc hòa đàm hồi thế kỷ V. Nhưng khi các thực khách tới nơi thì chủ nhà cho đám thân tín cầm seax (loại dao chiến dài) ra và xử gọn toàn bộ.
Cảnh trong ảnh là trích từ phim Berlin Babylon diễn tả cuộc đảo chính nội bộ của Walter Stennes năm 1930.
