Đến cuối cùng, bạn nhận ra điều gì là quan trọng nhất trong một đời người?
Tối qua, bố gọi điện cho tôi. Sau khi tôi nghe máy, ông im lặng vài giây rồi hỏi: “Con ăn cơm chưa?”
Tôi trả lời ông rằng tôi đã ăn rồi.
Ông lại im lặng vài giây, hỏi tiếp: “Ăn gì?”
Tôi nói: “Con làm tạm chút gì đó thôi.”
Ông lại im lặng, rồi nói: “Ừ, vậy không có gì nữa. Bố cúp máy nhé.”
Cuộc điện thoại chưa đầy một phút.
Tôi biết thật ra bố có chuyện muốn nói. Ông đã nghỉ hưu được ba năm, mỗi ngày điều ông mong chờ nhất chính là đợi điện thoại của tôi. Nhưng ông mãi chẳng biết phải nói gì, lúc nào cũng chỉ hỏi: “Ăn cơm chưa?”, “Ăn gì rồi?”, “Trời lạnh nhớ mặc thêm áo.”
Cúp máy, tự nhiên tôi thấy sống mũi cay cay.
Không phải vì buồn, mà vì tôi chợt nhớ ra một chuyện.
Hai mươi năm trước, khi tôi vừa vào năm nhất đại học. Khi ấy chưa có điện thoại di động, muốn gọi điện phải xuống dưới ký túc xá xếp hàng ở bốt điện thoại công cộng.
Mỗi lần đến lượt mình, cầm điện thoại lên, nghe tiếng bố “A lô” ở đầu dây bên kia, tôi cũng chẳng biết phải nói gì, chỉ hỏi: “Bố ăn cơm chưa?”
Bố nói ăn rồi.
Tôi hỏi: “Bố ăn gì?”
Bố nói: “Làm tạm chút gì đó thôi.”
Sau đó tôi cũng nói: “Vâng, vậy không có gì nữa. Con cúp máy nhé.”
Hai mươi năm trôi qua, cách chúng tôi trò chuyện vẫn chẳng thay đổi chút nào. Chỉ là người chờ điện thoại ở đầu dây bên kia, từ chỗ tôi chờ cuộc gọi của bố, đã trở thành bố chờ cuộc gọi của tôi.
Đêm hôm ấy tôi mất ngủ, trằn trọc mãi và nghĩ về một câu hỏi: Rốt cuộc, điều gì là quan trọng nhất trong một đời người?
Khi còn trẻ, tôi từng nghĩ điều quan trọng nhất là phải thành đạt.
Tôi lao đầu vào học, lao đầu vào công việc, liều mạng chứng minh giá trị của bản thân. Khi ấy, một năm tôi chỉ về nhà một lần. Mỗi lần rời đi, tôi chẳng buồn ngoảnh đầu lại, luôn nghĩ thế giới bên ngoài quan trọng hơn quê nhà, tương lai và sự nghiệp quan trọng hơn cha mẹ trước mắt.
Đến tuổi ngoài ba mươi, tôi lại nghĩ điều quan trọng nhất là con cái. Tôi dồn hết tâm sức cho con, sợ con thua ngay từ vạch xuất phát. Có lần mẹ tôi bị bệnh phải nhập viện, tôi chỉ ở lại một ngày rồi vội vã đi, vì con tôi sắp thi. Mẹ nói: “Không sao, con cứ lo việc của con đi”, và tôi thực sự đã đi lo việc của mình.
Năm tôi bốn mươi tuổi, tôi ly hôn.
Sau khi hoàn tất thủ tục vào tối hôm đó, tôi ngồi một mình trong căn phòng thuê, lật xem ảnh trong điện thoại. Lật mãi, tôi nhìn thấy một bức ảnh cũ. Đó là bức ảnh bố tôi thời còn trẻ. Ông mặc bộ quần áo công nhân màu xanh, đứng trước cổng nhà máy, nở nụ cười vô cùng rạng rỡ.
Tôi chợt nhớ ra, khi còn trẻ, bố cũng từng là một người có ước mơ. Ông muốn học vẽ, muốn làm nghề mộc, muốn đi ra ngoài ngắm nhìn thế giới. Nhưng để nuôi tôi ăn học, ông đã làm việc trong nhà máy ấy suốt ba mươi năm, chưa từng bước chân ra khỏi tỉnh.
Mẹ tôi cũng vậy. Khi còn trẻ, mẹ rất thích ca hát, giọng hát đặc biệt hay. Sau này mẹ không hát nữa, vì hàng xóm sẽ nghe thấy. Mẹ nói: “Hát cho ai nghe chứ?”, rồi từ đó không hát nữa.
Cả cuộc đời họ đã dành những năm tháng đẹp nhất cho tôi.
Còn tôi thì sao?
Tôi đã dành những năm tháng đẹp nhất của mình cho những điều mà tôi từng nghĩ là quan trọng: công việc, sự nghiệp, con cái, nhà cửa, thể diện.
Nhưng cuối cùng, trong số những điều tôi từng cho là quan trọng ấy, có bao nhiêu thứ thực sự quan trọng?
Ngày con gái tôi thi xong kỳ thi đại học năm ngoái, tôi đến đón con. Con bước ra khỏi phòng thi, nhìn thấy tôi và câu đầu tiên con nói là: “Mẹ ơi, con muốn ăn thịt kho mẹ làm.”
Tối hôm đó, tôi vào bếp làm thịt kho, còn con ngồi bên cạnh trò chuyện với tôi. Con kể về cậu bạn mà con thích, kể về thành phố con muốn đến, kể về nỗi sợ sau này phải một mình. Đang nói chuyện, con đột nhiên bảo: “Mẹ, cảm ơn mẹ.”
Tôi hỏi: “Cảm ơn mẹ cái gì?”
Con nói: “Cảm ơn mẹ vì chưa bao giờ khiến con cảm thấy rằng con phải đạt bao nhiêu điểm thì mẹ mới yêu con.”
Khoảnh khắc ấy, tôi suýt bật khóc.
Cuối cùng tôi cũng hiểu, điều quan trọng nhất trong một đời người không phải là bạn kiếm được bao nhiêu tiền, leo lên vị trí cao đến đâu, hay nuôi dạy được một đứa con xuất sắc đến mức nào.
Mà là, người bạn yêu cũng vừa hay yêu bạn; người bạn muốn gặp vẫn còn có thể gặp; khi bạn đưa tay ra, vẫn có người nắm lấy tay bạn.
Tết năm nay, tôi đón bố mẹ lên thành phố sống cùng.
Tối mùng Năm, bố đột nhiên nói: “Hồi nhỏ con thích nhất món sườn xào chua ngọt bố làm. Để bố làm một lần nhé.”
Bố vào bếp loay hoay, mẹ đứng bên cạnh phụ giúp. Tôi nhìn bóng lưng của hai người, một người lưng đã hơi còng, một người tóc đã bạc trắng. Vậy mà họ vẫn giống như thuở còn trẻ. Một người xào thức ăn, một người đưa đĩa; một người cho muối, một người thêm nước. Họ đã phối hợp với nhau như thế suốt mấy chục năm.
Đến bữa, bố gắp cho tôi một miếng sườn rồi nói: “Nếm thử xem, có giống hương vị hồi nhỏ không?”
Tôi cắn một miếng rồi nói: “Giống.”
Thật ra không giống. Bố đã già, trí nhớ cũng không còn tốt, cho hơi nhiều đường. Nhưng tôi vẫn nói là giống, bởi ngay khoảnh khắc ấy, tôi chợt nhận ra rằng điều quan trọng nhất trong đời chính là giây phút này. Cha mẹ vẫn còn ở bên, con cái đã trưởng thành, cả gia đình quây quần bên nhau ăn một bữa cơm hết sức bình thường.
Bạn tôi, cậu ấy họ Chu, năm ngoái được chẩn đoán mắc ung thư dạ dày. Sau khi phẫu thuật xong, tôi đến thăm cậu ấy. Cậu ấy nằm trên giường bệnh, gầy đi rất nhiều, đến nói chuyện cũng chẳng còn sức.
Cậu ấy nói: “Cậu biết không, điều tớ hối tiếc nhất trong đời không phải là những chuyện lớn chưa làm được, mà là những chuyện nhỏ. Tớ chưa cùng con trai đá bóng thêm vài trận, chưa đưa vợ đi ngắm biển, chưa từng ngồi uống rượu đàng hoàng với bố. Lúc nào cũng nghĩ sau này còn nhiều thời gian, ai ngờ…”
Cậu ấy chưa nói hết, tôi cũng không để cậu ấy nói tiếp. Nhưng câu nói ấy, tôi vẫn luôn nhớ.
Nói cho cùng, một đời người chính là một cuộc đếm ngược. Bạn nghĩ rằng ngày tháng còn dài, nhưng thật ra mỗi lần gặp nhau là một lần ít đi. Bạn nghĩ những điều quan trọng nhất vẫn đang chờ mình ở phía trước, nhưng thực ra điều quan trọng nhất đã nằm trong tay bạn từ lâu, chỉ là bạn chưa nhận ra.
Mấy hôm trước, tôi lại gọi điện cho bố.
Lần này, tôi chủ động nói trước: “Bố, cuối tuần con đưa bố đến thăm nhà máy cũ nhé. Con nghe nói nơi đó sắp bị phá bỏ rồi.”
Bố khựng lại một chút, rồi cười và nói: “Được.”
Chỉ một chữ “Được” ấy thôi mà tôi nghe xong lại thấy lòng mình bình yên đến lạ.
Điều quan trọng nhất trong một đời người không phải là những đạo lý lớn lao, cũng chẳng phải những thành tựu vang dội.
Mà là khi bạn già đi, ngoảnh lại nhìn cuộc đời và nhận ra rằng những người bạn quan tâm, bạn đã thật lòng yêu thương họ; những người yêu thương bạn, bạn đã biết trân trọng họ. Bạn không vì bận rộn mà bỏ lỡ quá nhiều, không vì khoảng cách mà quên mất quá nhiều.
Có thể cùng nhau ăn một bữa cơm, cùng nhau trò chuyện, có thể ở bên cạnh nhau, như vậy là đủ rồi.
Nếu hôm nay là ngày cuối cùng của cuộc đời bạn, điều bạn muốn làm nhất là gì?
Tối qua, bố gọi điện cho tôi. Sau khi tôi nghe máy, ông im lặng vài giây rồi hỏi: “Con ăn cơm chưa?”
Tôi trả lời ông rằng tôi đã ăn rồi.
Ông lại im lặng vài giây, hỏi tiếp: “Ăn gì?”
Tôi nói: “Con làm tạm chút gì đó thôi.”
Ông lại im lặng, rồi nói: “Ừ, vậy không có gì nữa. Bố cúp máy nhé.”
Cuộc điện thoại chưa đầy một phút.
Tôi biết thật ra bố có chuyện muốn nói. Ông đã nghỉ hưu được ba năm, mỗi ngày điều ông mong chờ nhất chính là đợi điện thoại của tôi. Nhưng ông mãi chẳng biết phải nói gì, lúc nào cũng chỉ hỏi: “Ăn cơm chưa?”, “Ăn gì rồi?”, “Trời lạnh nhớ mặc thêm áo.”
Cúp máy, tự nhiên tôi thấy sống mũi cay cay.
Không phải vì buồn, mà vì tôi chợt nhớ ra một chuyện.
Hai mươi năm trước, khi tôi vừa vào năm nhất đại học. Khi ấy chưa có điện thoại di động, muốn gọi điện phải xuống dưới ký túc xá xếp hàng ở bốt điện thoại công cộng.
Mỗi lần đến lượt mình, cầm điện thoại lên, nghe tiếng bố “A lô” ở đầu dây bên kia, tôi cũng chẳng biết phải nói gì, chỉ hỏi: “Bố ăn cơm chưa?”
Bố nói ăn rồi.
Tôi hỏi: “Bố ăn gì?”
Bố nói: “Làm tạm chút gì đó thôi.”
Sau đó tôi cũng nói: “Vâng, vậy không có gì nữa. Con cúp máy nhé.”
Hai mươi năm trôi qua, cách chúng tôi trò chuyện vẫn chẳng thay đổi chút nào. Chỉ là người chờ điện thoại ở đầu dây bên kia, từ chỗ tôi chờ cuộc gọi của bố, đã trở thành bố chờ cuộc gọi của tôi.
Đêm hôm ấy tôi mất ngủ, trằn trọc mãi và nghĩ về một câu hỏi: Rốt cuộc, điều gì là quan trọng nhất trong một đời người?
Khi còn trẻ, tôi từng nghĩ điều quan trọng nhất là phải thành đạt.
Tôi lao đầu vào học, lao đầu vào công việc, liều mạng chứng minh giá trị của bản thân. Khi ấy, một năm tôi chỉ về nhà một lần. Mỗi lần rời đi, tôi chẳng buồn ngoảnh đầu lại, luôn nghĩ thế giới bên ngoài quan trọng hơn quê nhà, tương lai và sự nghiệp quan trọng hơn cha mẹ trước mắt.
Đến tuổi ngoài ba mươi, tôi lại nghĩ điều quan trọng nhất là con cái. Tôi dồn hết tâm sức cho con, sợ con thua ngay từ vạch xuất phát. Có lần mẹ tôi bị bệnh phải nhập viện, tôi chỉ ở lại một ngày rồi vội vã đi, vì con tôi sắp thi. Mẹ nói: “Không sao, con cứ lo việc của con đi”, và tôi thực sự đã đi lo việc của mình.
Năm tôi bốn mươi tuổi, tôi ly hôn.
Sau khi hoàn tất thủ tục vào tối hôm đó, tôi ngồi một mình trong căn phòng thuê, lật xem ảnh trong điện thoại. Lật mãi, tôi nhìn thấy một bức ảnh cũ. Đó là bức ảnh bố tôi thời còn trẻ. Ông mặc bộ quần áo công nhân màu xanh, đứng trước cổng nhà máy, nở nụ cười vô cùng rạng rỡ.
Tôi chợt nhớ ra, khi còn trẻ, bố cũng từng là một người có ước mơ. Ông muốn học vẽ, muốn làm nghề mộc, muốn đi ra ngoài ngắm nhìn thế giới. Nhưng để nuôi tôi ăn học, ông đã làm việc trong nhà máy ấy suốt ba mươi năm, chưa từng bước chân ra khỏi tỉnh.
Mẹ tôi cũng vậy. Khi còn trẻ, mẹ rất thích ca hát, giọng hát đặc biệt hay. Sau này mẹ không hát nữa, vì hàng xóm sẽ nghe thấy. Mẹ nói: “Hát cho ai nghe chứ?”, rồi từ đó không hát nữa.
Cả cuộc đời họ đã dành những năm tháng đẹp nhất cho tôi.
Còn tôi thì sao?
Tôi đã dành những năm tháng đẹp nhất của mình cho những điều mà tôi từng nghĩ là quan trọng: công việc, sự nghiệp, con cái, nhà cửa, thể diện.
Nhưng cuối cùng, trong số những điều tôi từng cho là quan trọng ấy, có bao nhiêu thứ thực sự quan trọng?
Ngày con gái tôi thi xong kỳ thi đại học năm ngoái, tôi đến đón con. Con bước ra khỏi phòng thi, nhìn thấy tôi và câu đầu tiên con nói là: “Mẹ ơi, con muốn ăn thịt kho mẹ làm.”
Tối hôm đó, tôi vào bếp làm thịt kho, còn con ngồi bên cạnh trò chuyện với tôi. Con kể về cậu bạn mà con thích, kể về thành phố con muốn đến, kể về nỗi sợ sau này phải một mình. Đang nói chuyện, con đột nhiên bảo: “Mẹ, cảm ơn mẹ.”
Tôi hỏi: “Cảm ơn mẹ cái gì?”
Con nói: “Cảm ơn mẹ vì chưa bao giờ khiến con cảm thấy rằng con phải đạt bao nhiêu điểm thì mẹ mới yêu con.”
Khoảnh khắc ấy, tôi suýt bật khóc.
Cuối cùng tôi cũng hiểu, điều quan trọng nhất trong một đời người không phải là bạn kiếm được bao nhiêu tiền, leo lên vị trí cao đến đâu, hay nuôi dạy được một đứa con xuất sắc đến mức nào.
Mà là, người bạn yêu cũng vừa hay yêu bạn; người bạn muốn gặp vẫn còn có thể gặp; khi bạn đưa tay ra, vẫn có người nắm lấy tay bạn.
Tết năm nay, tôi đón bố mẹ lên thành phố sống cùng.
Tối mùng Năm, bố đột nhiên nói: “Hồi nhỏ con thích nhất món sườn xào chua ngọt bố làm. Để bố làm một lần nhé.”
Bố vào bếp loay hoay, mẹ đứng bên cạnh phụ giúp. Tôi nhìn bóng lưng của hai người, một người lưng đã hơi còng, một người tóc đã bạc trắng. Vậy mà họ vẫn giống như thuở còn trẻ. Một người xào thức ăn, một người đưa đĩa; một người cho muối, một người thêm nước. Họ đã phối hợp với nhau như thế suốt mấy chục năm.
Đến bữa, bố gắp cho tôi một miếng sườn rồi nói: “Nếm thử xem, có giống hương vị hồi nhỏ không?”
Tôi cắn một miếng rồi nói: “Giống.”
Thật ra không giống. Bố đã già, trí nhớ cũng không còn tốt, cho hơi nhiều đường. Nhưng tôi vẫn nói là giống, bởi ngay khoảnh khắc ấy, tôi chợt nhận ra rằng điều quan trọng nhất trong đời chính là giây phút này. Cha mẹ vẫn còn ở bên, con cái đã trưởng thành, cả gia đình quây quần bên nhau ăn một bữa cơm hết sức bình thường.
Bạn tôi, cậu ấy họ Chu, năm ngoái được chẩn đoán mắc ung thư dạ dày. Sau khi phẫu thuật xong, tôi đến thăm cậu ấy. Cậu ấy nằm trên giường bệnh, gầy đi rất nhiều, đến nói chuyện cũng chẳng còn sức.
Cậu ấy nói: “Cậu biết không, điều tớ hối tiếc nhất trong đời không phải là những chuyện lớn chưa làm được, mà là những chuyện nhỏ. Tớ chưa cùng con trai đá bóng thêm vài trận, chưa đưa vợ đi ngắm biển, chưa từng ngồi uống rượu đàng hoàng với bố. Lúc nào cũng nghĩ sau này còn nhiều thời gian, ai ngờ…”
Cậu ấy chưa nói hết, tôi cũng không để cậu ấy nói tiếp. Nhưng câu nói ấy, tôi vẫn luôn nhớ.
Nói cho cùng, một đời người chính là một cuộc đếm ngược. Bạn nghĩ rằng ngày tháng còn dài, nhưng thật ra mỗi lần gặp nhau là một lần ít đi. Bạn nghĩ những điều quan trọng nhất vẫn đang chờ mình ở phía trước, nhưng thực ra điều quan trọng nhất đã nằm trong tay bạn từ lâu, chỉ là bạn chưa nhận ra.
Mấy hôm trước, tôi lại gọi điện cho bố.
Lần này, tôi chủ động nói trước: “Bố, cuối tuần con đưa bố đến thăm nhà máy cũ nhé. Con nghe nói nơi đó sắp bị phá bỏ rồi.”
Bố khựng lại một chút, rồi cười và nói: “Được.”
Chỉ một chữ “Được” ấy thôi mà tôi nghe xong lại thấy lòng mình bình yên đến lạ.
Điều quan trọng nhất trong một đời người không phải là những đạo lý lớn lao, cũng chẳng phải những thành tựu vang dội.
Mà là khi bạn già đi, ngoảnh lại nhìn cuộc đời và nhận ra rằng những người bạn quan tâm, bạn đã thật lòng yêu thương họ; những người yêu thương bạn, bạn đã biết trân trọng họ. Bạn không vì bận rộn mà bỏ lỡ quá nhiều, không vì khoảng cách mà quên mất quá nhiều.
Có thể cùng nhau ăn một bữa cơm, cùng nhau trò chuyện, có thể ở bên cạnh nhau, như vậy là đủ rồi.
Nếu hôm nay là ngày cuối cùng của cuộc đời bạn, điều bạn muốn làm nhất là gì?
