Bạn đã vô tình làm được chuyện tốt nào chưa?
1.
Nhiều năm trước, ở một nhà ga, tôi gặp một thanh niên mắc chứng tự kỷ.
Lúc đó, cậu ấy đột nhiên lao tới, giật lấy con hổ gấu bông nhỏ treo trên ba lô của tôi. Cậu ấy cao hơn, cũng khỏe hơn tôi. Bị lao tới bất ngờ như vậy khiến tôi giật mình.
Nhìn con hổ bị giật khỏi ba lô, tôi vừa định nổi cơn tam bành thì thấy cậu ta cầm nó nhìn chăm chú, gần như không chớp mắt. Thì ra cậu thanh niên này có điều gì đó khác thường.
Nghĩ lại thì đó chỉ là món đồ hơn chục tệ, thôi bỏ qua vậy. Hơn nữa, nhìn bộ dạng ấy, nếu tôi giành lấy lại mà làm cậu ta kích động thì chắc gì đã đánh lại được. Thế là tôi tháo luôn chiếc móc treo còn lại đưa cho cậu ấy.
Phải một lúc lâu sau, cậu ấy mới nhận lấy. Tôi hỏi gì cũng không trả lời. Muốn đi thì lại sợ cậu bị lạc mất người nhà. Cậu ấy cứ nhìn chằm chằm con hổ, chẳng có phản ứng nào khác.
Tôi đang định đi tìm nhân viên nhà ga thì thấy một cô trung niên hớt hải chạy tới. Vừa nhìn thấy món đồ trong tay cậu ấy, cô liền vỗ một cái lên đầu. Rồi mạnh tay giật lại con hổ, quay sang xin lỗi tôi liên tục.
Thấy chỗ treo đã bị đứt, cô nhất quyết đòi đền tiền. Cô không ngừng nói xin lỗi, còn giữ đầu cậu con trai bắt xin lỗi tôi. Nhưng ánh mắt cậu chỉ chuyển động theo con hổ trong tay cô, hoàn toàn không lên tiếng.
Tôi nói: "Không sao đâu ạ, cứ để em giữ nó đi."
Nhưng cô vẫn liên tục xin lỗi. Tôi thấy ngại vô cùng. Muốn đi nhưng cô lại khăng khăng đòi trả tiền, vừa lục ví vừa giải thích: "Con trai cô bị tự kỷ, lại đang ở tuổi dậy thì, khá hiếu động, rất thích động vật nhưng không phân biệt được thật hay giả..."
Đúng lúc đó, cậu nhìn tôi rồi bất ngờ nói: "Chị tặng em hả? Cảm ơn chị."
Tôi đáp: "Không có gì. Nhưng lần sau không được làm vậy nữa nhé. Muốn thứ gì thì phải hỏi trước xem người khác có đồng ý cho mình không nha."
Cậu chàng khẽ "Dạ" một tiếng. Rồi thò tay vào túi lấy ra một hạt đậu phộng đưa cho tôi. Ngập ngừng một lát, cậu lại lấy thêm một hạt nữa. Đặt cả hai hạt vào lòng bàn tay tôi. Sau đó đưa tay về phía mẹ để xin lại con hổ.
Người mẹ như sững lại. Tay đưa con hổ, cô vẫn nhìn chằm chằm vào con trai mình.
Tôi cầm hai hạt đậu phộng, chuẩn bị quay đi. Thuận miệng nói: "Cô à, cô đã dạy cậu ấy rất tốt đấy. Cậu ấy còn biết dùng đồ vật để trao đổi nữa mà. Vậy xem như chúng cháu trao đổi với nhau nhé, cô không cần trả tiền đâu."
Cô bỗng òa khóc. Khóc đến mức không thở nổi. Mọi người xung quanh đều nhìn chúng tôi. Tôi nghĩ hay là bảo cậu bé an ủi mẹ một chút. Nhưng cậu chỉ ngơ ngác nhìn qua một cái. Tôi huých nhẹ cậu, không phản ứng. Huých mạnh hơn chút nữa, cậu còn quay sang trừng mắt nhìn tôi.
Với vốn sống ít ỏi của mình, tôi không thể nào hiểu hết tâm trạng của người mẹ lúc đó. Chỉ nhớ rằng trước khi chia tay, cô đã nói: "Cô có thể ôm cháu một cái được không?"
Tôi gật đầu. Sau đó cô nói: "Hôm nay cô định đưa con trai ra sông Hoàng Hà (ý là đi 44 hả ta huhu). Nhưng bây giờ nghĩ lại... cô thấy mình có thể tiếp tục sống được rồi."
Chính vì đó chỉ là một hành động vô tình, nên với tôi nó rất dễ dàng. Chỉ là một khoảnh khắc, một chút sức lực bỏ ra trong chốc lát mà thôi.
Nhưng về sau, khi công việc giúp tôi tiếp xúc với nhiều người tự kỷ và gia đình của họ hơn, tôi mới hiểu:
Cuộc sống của họ thực sự quá khó khăn. Đối với họ, đó là sự kiên trì hết ngày này qua ngày khác. Là những lần liên tục dao động giữa hy vọng và thất vọng. Có khi một giây trước, đứa trẻ còn ôm bạn thật chặt. Một giây sau, nhìn thấy bạn bị thương mà chẳng hề có phản ứng gì. Bạn không thể chắc chắn cảm nhận được tình yêu của chúng. Càng khó có thể hiểu được suy nghĩ của nhau.
Điều duy nhất có được chỉ là những nguồn sức mạnh rất nhỏ bé trong cuộc sống thường ngày: Là tiếng ngáy khe khẽ lúc chúng ngủ. Là một lần hiếm hoi chúng chia sẻ thứ gì đó với bạn. Là một nụ cười bất chợt khi ngẩng đầu lên. Là một câu "cảm ơn" hay "xin lỗi" được nói ra sau rất nhiều cố gắng.
Những điều mà đa số chúng ta xem là bình thường, hiển nhiên. Lại chính là những điều mà người thân của người tự kỷ phải không ngừng tìm kiếm để có thêm lý do tiếp tục sống. Xin dành sự kính trọng chân thành cho họ!
2.
Một buổi tối nọ, tôi đi dạo một mình mua ít đồ ăn vặt. Đi qua một con hẻm nhỏ, có tòa nhà 2 tầng bỏ không, bình thường nơi này rất ít người ra vào, tôi cũng không biết nó được dùng để làm gì.
Nhưng hôm đó, từ bên trong vọng ra tiếng khóc của một người phụ nữ. Tiếng khóc yếu ớt, xen lẫn vài câu đầy oán hận. Tôi dừng chân lắng nghe. Ngoài tiếng khóc, còn có cả tiếng vải bị xé rách.
Rồi từ trong vọng ra giọng của hai người đàn ông:
- "Bịt miệng nó lại, nhanh lên, nhanh lên!"
- "Còn dám kêu nữa, tao đánh ch.ết mày!"
Ngay sau đó là một tiếng tát rất mạnh. Rồi chỉ còn tiếng nức nở nghẹn ngào của người phụ nữ.
Tôi cảm thấy tình huống này rất giống một hiện trường phạm tội nên đã gọi báo cảnh sát.
Khoảng 5 phút sau, hai cảnh sát đến gặp tôi. Tôi chỉ vị trí tòa nhà và tóm tắt những gì mình nghe được, đồng thời nhấn mạnh: "Có thể là cư.ỡng hi.ếp, nhưng tôi không chắc."
Hai cảnh sát gật đầu rồi đi lên lầu. Không lâu sau, tôi nghe thấy tiếng quát lớn từ bên trong:
- "Ra đây!"
- "Đang làm gì đó?"
- "Ngồi xuống!"
Sau đó, một người phụ nữ quần áo xộc xệch bước ra. Cô dùng chiếc áo sơ mi đã rách nát che cơ thể, một tay ôm gò má đỏ ửng, rồi vội vã chui vào xe cảnh sát.
Một lúc sau, lại có thêm hai cảnh sát khác đến nơi và lên lầu. Họ cùng đưa hai người đàn ông xuống. Quần áo của họ được cầm trên tay. Trông như họ đã bị còng tay.
Vài ngày sau, trang tài khoản của cảnh sát địa phương đăng một bản tin: Hai nghi phạm gây ra nhiều vụ cưỡ.ng hi.ếp và gi.ết người liên tỉnh đã bị bắt giữ. Địa điểm gây án gần nhất chính là tòa nhà 2 tầng mà tôi đã đi ngang qua hôm đó.
1.
Nhiều năm trước, ở một nhà ga, tôi gặp một thanh niên mắc chứng tự kỷ.
Lúc đó, cậu ấy đột nhiên lao tới, giật lấy con hổ gấu bông nhỏ treo trên ba lô của tôi. Cậu ấy cao hơn, cũng khỏe hơn tôi. Bị lao tới bất ngờ như vậy khiến tôi giật mình.
Nhìn con hổ bị giật khỏi ba lô, tôi vừa định nổi cơn tam bành thì thấy cậu ta cầm nó nhìn chăm chú, gần như không chớp mắt. Thì ra cậu thanh niên này có điều gì đó khác thường.
Nghĩ lại thì đó chỉ là món đồ hơn chục tệ, thôi bỏ qua vậy. Hơn nữa, nhìn bộ dạng ấy, nếu tôi giành lấy lại mà làm cậu ta kích động thì chắc gì đã đánh lại được. Thế là tôi tháo luôn chiếc móc treo còn lại đưa cho cậu ấy.
Phải một lúc lâu sau, cậu ấy mới nhận lấy. Tôi hỏi gì cũng không trả lời. Muốn đi thì lại sợ cậu bị lạc mất người nhà. Cậu ấy cứ nhìn chằm chằm con hổ, chẳng có phản ứng nào khác.
Tôi đang định đi tìm nhân viên nhà ga thì thấy một cô trung niên hớt hải chạy tới. Vừa nhìn thấy món đồ trong tay cậu ấy, cô liền vỗ một cái lên đầu. Rồi mạnh tay giật lại con hổ, quay sang xin lỗi tôi liên tục.
Thấy chỗ treo đã bị đứt, cô nhất quyết đòi đền tiền. Cô không ngừng nói xin lỗi, còn giữ đầu cậu con trai bắt xin lỗi tôi. Nhưng ánh mắt cậu chỉ chuyển động theo con hổ trong tay cô, hoàn toàn không lên tiếng.
Tôi nói: "Không sao đâu ạ, cứ để em giữ nó đi."
Nhưng cô vẫn liên tục xin lỗi. Tôi thấy ngại vô cùng. Muốn đi nhưng cô lại khăng khăng đòi trả tiền, vừa lục ví vừa giải thích: "Con trai cô bị tự kỷ, lại đang ở tuổi dậy thì, khá hiếu động, rất thích động vật nhưng không phân biệt được thật hay giả..."
Đúng lúc đó, cậu nhìn tôi rồi bất ngờ nói: "Chị tặng em hả? Cảm ơn chị."
Tôi đáp: "Không có gì. Nhưng lần sau không được làm vậy nữa nhé. Muốn thứ gì thì phải hỏi trước xem người khác có đồng ý cho mình không nha."
Cậu chàng khẽ "Dạ" một tiếng. Rồi thò tay vào túi lấy ra một hạt đậu phộng đưa cho tôi. Ngập ngừng một lát, cậu lại lấy thêm một hạt nữa. Đặt cả hai hạt vào lòng bàn tay tôi. Sau đó đưa tay về phía mẹ để xin lại con hổ.
Người mẹ như sững lại. Tay đưa con hổ, cô vẫn nhìn chằm chằm vào con trai mình.
Tôi cầm hai hạt đậu phộng, chuẩn bị quay đi. Thuận miệng nói: "Cô à, cô đã dạy cậu ấy rất tốt đấy. Cậu ấy còn biết dùng đồ vật để trao đổi nữa mà. Vậy xem như chúng cháu trao đổi với nhau nhé, cô không cần trả tiền đâu."
Cô bỗng òa khóc. Khóc đến mức không thở nổi. Mọi người xung quanh đều nhìn chúng tôi. Tôi nghĩ hay là bảo cậu bé an ủi mẹ một chút. Nhưng cậu chỉ ngơ ngác nhìn qua một cái. Tôi huých nhẹ cậu, không phản ứng. Huých mạnh hơn chút nữa, cậu còn quay sang trừng mắt nhìn tôi.
Với vốn sống ít ỏi của mình, tôi không thể nào hiểu hết tâm trạng của người mẹ lúc đó. Chỉ nhớ rằng trước khi chia tay, cô đã nói: "Cô có thể ôm cháu một cái được không?"
Tôi gật đầu. Sau đó cô nói: "Hôm nay cô định đưa con trai ra sông Hoàng Hà (ý là đi 44 hả ta huhu). Nhưng bây giờ nghĩ lại... cô thấy mình có thể tiếp tục sống được rồi."
Chính vì đó chỉ là một hành động vô tình, nên với tôi nó rất dễ dàng. Chỉ là một khoảnh khắc, một chút sức lực bỏ ra trong chốc lát mà thôi.
Nhưng về sau, khi công việc giúp tôi tiếp xúc với nhiều người tự kỷ và gia đình của họ hơn, tôi mới hiểu:
Cuộc sống của họ thực sự quá khó khăn. Đối với họ, đó là sự kiên trì hết ngày này qua ngày khác. Là những lần liên tục dao động giữa hy vọng và thất vọng. Có khi một giây trước, đứa trẻ còn ôm bạn thật chặt. Một giây sau, nhìn thấy bạn bị thương mà chẳng hề có phản ứng gì. Bạn không thể chắc chắn cảm nhận được tình yêu của chúng. Càng khó có thể hiểu được suy nghĩ của nhau.
Điều duy nhất có được chỉ là những nguồn sức mạnh rất nhỏ bé trong cuộc sống thường ngày: Là tiếng ngáy khe khẽ lúc chúng ngủ. Là một lần hiếm hoi chúng chia sẻ thứ gì đó với bạn. Là một nụ cười bất chợt khi ngẩng đầu lên. Là một câu "cảm ơn" hay "xin lỗi" được nói ra sau rất nhiều cố gắng.
Những điều mà đa số chúng ta xem là bình thường, hiển nhiên. Lại chính là những điều mà người thân của người tự kỷ phải không ngừng tìm kiếm để có thêm lý do tiếp tục sống. Xin dành sự kính trọng chân thành cho họ!
2.
Một buổi tối nọ, tôi đi dạo một mình mua ít đồ ăn vặt. Đi qua một con hẻm nhỏ, có tòa nhà 2 tầng bỏ không, bình thường nơi này rất ít người ra vào, tôi cũng không biết nó được dùng để làm gì.
Nhưng hôm đó, từ bên trong vọng ra tiếng khóc của một người phụ nữ. Tiếng khóc yếu ớt, xen lẫn vài câu đầy oán hận. Tôi dừng chân lắng nghe. Ngoài tiếng khóc, còn có cả tiếng vải bị xé rách.
Rồi từ trong vọng ra giọng của hai người đàn ông:
- "Bịt miệng nó lại, nhanh lên, nhanh lên!"
- "Còn dám kêu nữa, tao đánh ch.ết mày!"
Ngay sau đó là một tiếng tát rất mạnh. Rồi chỉ còn tiếng nức nở nghẹn ngào của người phụ nữ.
Tôi cảm thấy tình huống này rất giống một hiện trường phạm tội nên đã gọi báo cảnh sát.
Khoảng 5 phút sau, hai cảnh sát đến gặp tôi. Tôi chỉ vị trí tòa nhà và tóm tắt những gì mình nghe được, đồng thời nhấn mạnh: "Có thể là cư.ỡng hi.ếp, nhưng tôi không chắc."
Hai cảnh sát gật đầu rồi đi lên lầu. Không lâu sau, tôi nghe thấy tiếng quát lớn từ bên trong:
- "Ra đây!"
- "Đang làm gì đó?"
- "Ngồi xuống!"
Sau đó, một người phụ nữ quần áo xộc xệch bước ra. Cô dùng chiếc áo sơ mi đã rách nát che cơ thể, một tay ôm gò má đỏ ửng, rồi vội vã chui vào xe cảnh sát.
Một lúc sau, lại có thêm hai cảnh sát khác đến nơi và lên lầu. Họ cùng đưa hai người đàn ông xuống. Quần áo của họ được cầm trên tay. Trông như họ đã bị còng tay.
Vài ngày sau, trang tài khoản của cảnh sát địa phương đăng một bản tin: Hai nghi phạm gây ra nhiều vụ cưỡ.ng hi.ếp và gi.ết người liên tỉnh đã bị bắt giữ. Địa điểm gây án gần nhất chính là tòa nhà 2 tầng mà tôi đã đi ngang qua hôm đó.
