Chiến tranh Anh-Zanzibar: Khi Tân thủ chào sân gặp Boss
1. Đôi khi cuộc đời có nhiều niềm vui đặt cạnh nỗi buồn
Sultan Hamad bin Thuwaini của Zanzibar qua đời đột ngột. Hamoud khi ấy rất vui, vì anh này đã được người Anh nhắm sẵn kế vị. Tuy nhiên có người khác còn vui hơn, Khalid lẹ chân khoác áo bào tự sắc phong lên ngôi trước khi người Anh kịp chỉ định ứng viên.
Zanzibar khi đó là một vùng bảo hộ của Anh. Theo hiệp ước thuộc địa, mọi vị vua mới lên ngôi đều phải được chính quyền thực dân gật đầu. Đối với một đế quốc đang ở đỉnh cao quyền lực như Anh vào cuối thế kỷ 19, một tiểu vương ở châu Phi dám cãi lệnh là một sự xúc phạm tới trật tự thế giới mà họ ban phát.
Phía Anh ra lệnh Khalid nhấc mông khỏi chiếc ghế ngồi nhầm trước 9:00 sáng ngày 27.08. Khalid từ chối, tất nhiên rồi, ngồi đã ấm chỗ đâu. Thế là 8:55 sáng 27.8.1896, 5 tàu chiến hiện đại thuộc Hạm đội Cape và Đông Phi xuất hiện trước cảng Zanzibar, đợi bắn pháo hoa chúc mừng Khalid.
Chuẩn đô đốc Harry Rawson chỉ huy quân đội, ông này hẵn đã chuẩn bị rất kỹ cho cuộc chiến khi sử dụng bộ bàn trà chuẩn model đương thời, đặt ngay mũi tàu, uống chén trà ấm nhàn nhã ngắm biển.
Phía bên kia, anh chàng vừa tự phong mình làm vị vua mới của Zanzibar, gom được gần 3000 người cố thủ trong hoàng cung, với khoảng 700 lính cấm vệ quân, còn lại phần lớn là thường dân và nô lệ chưa qua huấn luyện, trang bị vũ khí lạc hậu.
Niềm tin của Khalid và đám người này chắc đến từ con du thuyền bằng gỗ chạy hơi nước HHS Glasgow - Món quà của Nữ hoàng Victoria - được cải tạo lắp thêm 9 khẩu pháo nòng dã chiến và 7 súng máy Gatling, à còn thêm vài cục đồng cổ hướng ra biển gọi là Pháo với tuổi đời già hơn Khalid đâu đó 200 tuổi.
2. Chắc do bận uống trà ngon, nên Harry Rawson ra lệnh khai hỏa trễ mất 2 phút
9:02 sáng, cuộc chiến bắt đầu. Chỉ trong vòng vài phút 5 chiến hạm khai hỏa, toàn bộ cung điện với kết cấu phần lớn bằng gỗ biến thành đám củi. Các cục đồng cổ trở lại thành cục đồng. Còn chiếc du thuyền cải tạo, cùng một số tàu gỗ nhỏ khác, thì biến thành tàu ngầm, không thấy nổi lên.
Khoảng 9:40 sáng, lá cờ đỏ của Zanzibar trên nóc cung điện bị đạn pháo phạt đứt. Cuộc pháo kích kết thúc.
Trong 38 phút ngắn ngủi đó, phía Zanzibar chịu tổn thất cực kỳ nặng nề. Có khoảng 500 người chết và bị thương, phần lớn là do trúng đạn pháo bắn thẳng vào cung điện và các chiến hạm gỗ bị đánh chìm. Đổi lại, phía Hải quân Anh có 1 thủy thủ bị thương, lý do không thấy ai nói.
Khi tiếng pháo vừa nổ, Khalid đã nhanh chóng bỏ trốn khỏi cung điện cùng các cận thần thân tín trước khi quân Anh kịp tràn vào bắt giữ. Anh này nhanh chân chạy thẳng vào lãnh sự quán Đức xin tị nạn, sau đó Đức đã bí mật đưa Khalid lên tàu hải quân và ship anh đến Đông Phi thuộc Đức.
Không lãng phí thời gian, ngay chiều ngày 27.08.1896, người Anh đã tổ chức lễ sắc phong và đưa Hamud bin Muhammad ngồi lại đúng chỗ của mình.
3. Và đôi khi cuộc đời lại có nhiều nỗi buồn đặt cạnh niềm vui
Hamud vui chưa bao lâu. Vài tuần sau, chính quyền Anh đã gửi cho vị tân Sultan tờ hóa đơn 300.000 rupee. Chi phí đền bù thiệt hại do nạn hôi của, chi phí từng quả đạn pháo, thậm chí chi phí tiêu hao than đá của các tàu chiến Anh khi hành quân đến đây cũng được tính vào.
Do Khalid đã nhanh chân chạy mất, nên hóa đơn này được nhét vào tay Hamud. Nhưng Hamud làm gì có tiền, nên người Anh.. cho nợ.
Để lan tỏa nỗi buồn của mình tới nhiều người hơn, Hamud ký sắc lệnh bắt toàn bộ các cận thần, quý tộc và thường dân đã tham gia hoặc giúp đỡ Khalid cố thủ trong cung điện đều bị tịch thu tài sản, phạt tiền nặng nề để trả bớt nợ.
Mặc dù đây là cuộc chiến ngắn nhất trong lịch sử, chỉ kéo dài khoảng 38 phút, nhưng nó vẫn vô cùng đẫm máu. Sau sự kiện này, người Anh thắt chặt quyền kiểm soát. Vị trí Sultan chỉ còn mang tính biểu trưng, Zanzibar mất hoàn toàn quyền tự quyết sau đó.
1. Đôi khi cuộc đời có nhiều niềm vui đặt cạnh nỗi buồn
Sultan Hamad bin Thuwaini của Zanzibar qua đời đột ngột. Hamoud khi ấy rất vui, vì anh này đã được người Anh nhắm sẵn kế vị. Tuy nhiên có người khác còn vui hơn, Khalid lẹ chân khoác áo bào tự sắc phong lên ngôi trước khi người Anh kịp chỉ định ứng viên.
Zanzibar khi đó là một vùng bảo hộ của Anh. Theo hiệp ước thuộc địa, mọi vị vua mới lên ngôi đều phải được chính quyền thực dân gật đầu. Đối với một đế quốc đang ở đỉnh cao quyền lực như Anh vào cuối thế kỷ 19, một tiểu vương ở châu Phi dám cãi lệnh là một sự xúc phạm tới trật tự thế giới mà họ ban phát.
Phía Anh ra lệnh Khalid nhấc mông khỏi chiếc ghế ngồi nhầm trước 9:00 sáng ngày 27.08. Khalid từ chối, tất nhiên rồi, ngồi đã ấm chỗ đâu. Thế là 8:55 sáng 27.8.1896, 5 tàu chiến hiện đại thuộc Hạm đội Cape và Đông Phi xuất hiện trước cảng Zanzibar, đợi bắn pháo hoa chúc mừng Khalid.
Chuẩn đô đốc Harry Rawson chỉ huy quân đội, ông này hẵn đã chuẩn bị rất kỹ cho cuộc chiến khi sử dụng bộ bàn trà chuẩn model đương thời, đặt ngay mũi tàu, uống chén trà ấm nhàn nhã ngắm biển.
Phía bên kia, anh chàng vừa tự phong mình làm vị vua mới của Zanzibar, gom được gần 3000 người cố thủ trong hoàng cung, với khoảng 700 lính cấm vệ quân, còn lại phần lớn là thường dân và nô lệ chưa qua huấn luyện, trang bị vũ khí lạc hậu.
Niềm tin của Khalid và đám người này chắc đến từ con du thuyền bằng gỗ chạy hơi nước HHS Glasgow - Món quà của Nữ hoàng Victoria - được cải tạo lắp thêm 9 khẩu pháo nòng dã chiến và 7 súng máy Gatling, à còn thêm vài cục đồng cổ hướng ra biển gọi là Pháo với tuổi đời già hơn Khalid đâu đó 200 tuổi.
2. Chắc do bận uống trà ngon, nên Harry Rawson ra lệnh khai hỏa trễ mất 2 phút
9:02 sáng, cuộc chiến bắt đầu. Chỉ trong vòng vài phút 5 chiến hạm khai hỏa, toàn bộ cung điện với kết cấu phần lớn bằng gỗ biến thành đám củi. Các cục đồng cổ trở lại thành cục đồng. Còn chiếc du thuyền cải tạo, cùng một số tàu gỗ nhỏ khác, thì biến thành tàu ngầm, không thấy nổi lên.
Khoảng 9:40 sáng, lá cờ đỏ của Zanzibar trên nóc cung điện bị đạn pháo phạt đứt. Cuộc pháo kích kết thúc.
Trong 38 phút ngắn ngủi đó, phía Zanzibar chịu tổn thất cực kỳ nặng nề. Có khoảng 500 người chết và bị thương, phần lớn là do trúng đạn pháo bắn thẳng vào cung điện và các chiến hạm gỗ bị đánh chìm. Đổi lại, phía Hải quân Anh có 1 thủy thủ bị thương, lý do không thấy ai nói.
Khi tiếng pháo vừa nổ, Khalid đã nhanh chóng bỏ trốn khỏi cung điện cùng các cận thần thân tín trước khi quân Anh kịp tràn vào bắt giữ. Anh này nhanh chân chạy thẳng vào lãnh sự quán Đức xin tị nạn, sau đó Đức đã bí mật đưa Khalid lên tàu hải quân và ship anh đến Đông Phi thuộc Đức.
Không lãng phí thời gian, ngay chiều ngày 27.08.1896, người Anh đã tổ chức lễ sắc phong và đưa Hamud bin Muhammad ngồi lại đúng chỗ của mình.
3. Và đôi khi cuộc đời lại có nhiều nỗi buồn đặt cạnh niềm vui
Hamud vui chưa bao lâu. Vài tuần sau, chính quyền Anh đã gửi cho vị tân Sultan tờ hóa đơn 300.000 rupee. Chi phí đền bù thiệt hại do nạn hôi của, chi phí từng quả đạn pháo, thậm chí chi phí tiêu hao than đá của các tàu chiến Anh khi hành quân đến đây cũng được tính vào.
Do Khalid đã nhanh chân chạy mất, nên hóa đơn này được nhét vào tay Hamud. Nhưng Hamud làm gì có tiền, nên người Anh.. cho nợ.
Để lan tỏa nỗi buồn của mình tới nhiều người hơn, Hamud ký sắc lệnh bắt toàn bộ các cận thần, quý tộc và thường dân đã tham gia hoặc giúp đỡ Khalid cố thủ trong cung điện đều bị tịch thu tài sản, phạt tiền nặng nề để trả bớt nợ.
Mặc dù đây là cuộc chiến ngắn nhất trong lịch sử, chỉ kéo dài khoảng 38 phút, nhưng nó vẫn vô cùng đẫm máu. Sau sự kiện này, người Anh thắt chặt quyền kiểm soát. Vị trí Sultan chỉ còn mang tính biểu trưng, Zanzibar mất hoàn toàn quyền tự quyết sau đó.
Last edited:
