Đụng độ tại thung lũng Galwan giữa Trung Quốc và Ấn Độ
Thung lũng Galwan nằm trong vùng Ladakh thuộc dãy Himalaya, dọc theo Đường Kiểm soát Thực tế, tức LAC, một tuyến phân giới trên thực địa hình thành sau cuộc chiến biên giới năm 1962 nhưng chưa từng được hai nước chính thức hoạch định hay công nhận như một đường biên giới quốc tế.
Con sông Galwan bắt nguồn từ vùng Aksai Chin, chảy qua thung lũng này trước khi đổ vào sông Shyok, một nhánh của sông Indus. Tên gọi của thung lũng được cho là xuất phát từ Ghulam Rasool Galwan, một người dẫn đường gốc Kashmir sinh năm 1878 tại Leh, từng tham gia nhiều đoàn thám hiểm của các nhà thám hiểm châu Âu qua khu vực này vào cuối thế kỷ XIX. Theo cách kể được lưu truyền trong gia đình ông, người Anh đã đặt tên ông cho dòng sông để ghi nhận công lao dẫn đường, và cái tên này xuất hiện trên các bản đồ của Sở Khảo sát Ấn Độ từ năm 1940.
Cháu nội của ông, Ghulam Nabi Galwan, sau này nói với báo giới Ấn Độ rằng thung lũng mang tên gia tộc ông không tiếp giáp với Trung Quốc.
"Thung lũng Galwan thậm chí không có biên giới chung với Trung Quốc, nó có biên giới chung với Tây Tạng. Chúng tôi có các tài liệu từ niên giám chính thức thời Anh để chứng minh điều này."
Ông cũng cho biết người Ladakh luôn đứng về phía Ấn Độ qua các cuộc chiến năm 1962, năm 1971 và xung đột Kargil.
1. Căng thẳng bùng phát từ tháng 4 năm 2020
Nhiều nhà phân tích cho rằng một trong những yếu tố góp phần châm ngòi căng thẳng là việc Ấn Độ đẩy nhanh xây dựng tuyến đường Darbuk-Shyok-Daulat Beg Oldie dài 255 kilômét, hoàn thành phần lớn vào năm 2019, nối thành phố Leh với sân bay quân sự Daulat Beg Oldie gần đèo Karakoram, với một nhánh dẫn vào thung lũng Galwan.
Theo phân tích của một số chuyên gia, trong đó có giáo sư Happymon Jacob thuộc Đại học Jawaharlal Nehru, khu vực này còn có ý nghĩa với Trung Quốc vì nằm gần tuyến hành lang kinh tế Trung Quốc và Pakistan đi qua vùng Karakoram. Tuy nhiên đây chỉ là một phần trong bối cảnh rộng hơn, khi từ tháng 4 năm 2020, cả hai quân đội đồng thời tăng cường lực lượng tại nhiều điểm dọc Đường Kiểm soát Thực tế ở Đông Ladakh, bao gồm thung lũng Galwan, hồ Pangong Tso, khu vực Hot Springs, Gogra và đồng bằng Depsang.
Tại thung lũng Galwan, bộ chỉ huy Quân đoàn 14 của Lục quân Ấn Độ tại Leh bắt đầu nhận báo cáo từ cuối tháng 4 về việc PLA cản trở hoạt động tuần tra thông thường của quân đội Ấn Độ. Cùng thời gian này, tại khu vực hồ Pangong Tso, PLA xây dựng công trình phòng thủ nhằm ngăn quân Ấn Độ tiếp cận điểm tuần tra mà nước này gọi là Finger 8.
Ngày 5 tháng 5, một cuộc xô xát nổ ra trên bờ bắc hồ Pangong Tso khiến một số binh sĩ hai bên bị thương. Bốn ngày sau, một vụ va chạm khác xảy ra tại Naku La thuộc bang Sikkim, cách xa khu vực Ladakh, với khoảng 150 quân nhân hai bên tham gia.
Đến đầu tháng 6, hai bên nhất trí tổ chức đàm phán cấp chỉ huy quân đoàn để hạ nhiệt tình hình, và tại cuộc gặp ngày 6 tháng 6 giữa các tướng lĩnh hai nước, hai bên đạt được một sự hiểu biết sơ bộ về việc giảm bớt lực lượng tại các điểm đối đầu. Việc thực thi sự hiểu biết này diễn ra không đồng nhất.
Ngày 14 tháng 6, phía Ấn Độ phát hiện một nhóm binh sĩ Trung Quốc đã dựng lại lều trại và một chốt quan sát gần điểm tuần tra số 14, điều mà phía Ấn Độ cho là vi phạm hiểu biết vừa đạt được, dẫn đến một vụ xô xát nhỏ khiến một số binh sĩ bị thương.
Tối 15 tháng 6, sau khi cả hai phía điều thêm quân tiếp viện, một đội của Ấn Độ tiến lên khu vực này để yêu cầu phía Trung Quốc rút khỏi vị trí theo đúng hiểu biết đã đạt được.
2. Đêm xảy ra đụng độ
Dẫn đầu đội đó là Đại tá Santosh Babu, chỉ huy Trung đoàn 16 Bihar, trong chiến dịch mà quân đội Ấn Độ gọi là Operation Snow Leopard.
Theo dòng chữ khắc tại khu tưởng niệm các binh sĩ tử trận được quân đội Ấn Độ lập sau đó, nhiệm vụ của đội là giải tỏa chốt quan sát của PLA tại khu vực và tiến đến điểm tuần tra số 14. Khi hai bên chạm mặt, xô xát nổ ra và nhanh chóng lan rộng thành một cuộc ẩu đả kéo dài nhiều giờ trong đêm tối và nhiệt độ xuống dưới mức đóng băng, với số binh sĩ tham gia được nhiều tường thuật báo chí ước tính lên tới hàng trăm người mỗi phía.
Theo các thỏa thuận song phương ký năm 1996 và năm 2005, hai quân đội bị cấm nổ súng hoặc sử dụng thuốc nổ trong phạm vi hai kilômét tính từ Đường Kiểm soát Thực tế, một biện pháp nhằm tránh để các vụ va chạm trên biên giới leo thang thành xung đột vũ trang quy mô lớn.
Vì lý do này, binh sĩ cả hai phía không sử dụng vũ khí nóng mà chiến đấu bằng tay không và các vật dụng tự chế, trong đó các tường thuật khác nhau nhắc đến gậy sắt, đá và côn gỗ quấn dây thép gai. Đại tá Babu bị thương nặng nhưng vẫn tiếp tục chỉ huy chiến đấu cho đến những giờ phút cuối cùng trước khi tử trận, cùng với hai binh sĩ khác của trung đoàn ông.
Văn bản tuyên dương truy tặng Huân chương Maha Vir Chakra cho ông viết:
"Không nao núng trước hành động bạo lực và hung hãn của lực lượng địch đông hơn áp đảo, vị sĩ quan này, với tinh thần phục vụ trước bản thân, đã tiếp tục chống lại nỗ lực của địch nhằm đẩy lùi quân Ấn Độ. Dù bị thương nặng, Đại tá Babu vẫn chỉ huy từ phía trước với sự kiểm soát và chỉ đạo tuyệt đối trong điều kiện khắc nghiệt để ngăn chặn cuộc tấn công hung hãn của địch vào vị trí của ông."
Về phía Trung Quốc, theo tường thuật chính thức mà PLA Daily công bố tám tháng sau, trung đoàn trưởng Qi Fabao bị thương ở đầu với một vết cắt dài khoảng 10 xentimét nhưng sống sót. Tiểu đoàn trưởng Trần Hồng Quân dẫn quân tiếp viện đến giải cứu ông và tử trận trong lúc giao tranh, cùng với hai binh sĩ khác là Chen Xiangrong và Xiao Siyuan. Một binh sĩ thứ tư, Wang Zhuoran, theo tường thuật này đã thiệt mạng khi cố vượt qua dòng sông Galwan đang chảy xiết để tiếp cứu đồng đội.
Theo truyền thông nhà nước Trung Quốc, Chen Xiangrong từng viết trong nhật ký của mình:
"Tình yêu của tôi trong sáng như pha lê, và đó là dành riêng cho Trung Quốc."
3. Thương vong và phản ứng của hai bên
Sáng 16 tháng 6, Lục quân Ấn Độ ra thông cáo xác nhận 20 binh sĩ thiệt mạng. Theo tường thuật của quân đội Ấn Độ, ba người, trong đó có Đại tá Babu, chết ngay tại hiện trường, còn số còn lại tử vong sau đó do thương tích và tình trạng giảm thân nhiệt trong đêm.
Đây là lần đầu tiên kể từ năm 1975 binh sĩ hai nước thiệt mạng trong một vụ đụng độ tại biên giới, và là vụ việc gây chết người nghiêm trọng nhất giữa hai nước kể từ cuộc chiến năm 1962. Đại tá Babu được truy tặng Huân chương Maha Vir Chakra, huân chương quân công thời chiến cao thứ hai của Ấn Độ, còn năm binh sĩ khác trong đơn vị được truy tặng Huân chương Vir Chakra.
Trung Quốc giữ im lặng về thương vong của mình trong nhiều tháng sau vụ đụng độ. Ngày 19 tháng 2 năm 2021, Bộ Quốc phòng Trung Quốc lần đầu xác nhận có 4 binh sĩ thiệt mạng, đồng thời truy tặng các danh hiệu danh dự cho họ và cho Qi Fabao. Trần Hồng Quân được truy tặng danh hiệu "Anh hùng bảo vệ biên giới", còn Chen Xiangrong, Xiao Siyuan và Wang Zhuoran được trao Huân chương Công lao hạng nhất.
Tại một cuộc họp báo, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh giải thích việc công bố muộn là nhằm chấm dứt "tin đồn, dối trá và tin giả" xung quanh sự việc. Khi được phóng viên hỏi liệu điều này có nghĩa là không còn binh sĩ Trung Quốc nào khác thiệt mạng trong suốt quá trình đối đầu kéo dài 8 tháng sau đó, bà trả lời:
"Đúng, tôi hiểu là như vậy."
Con số 4 người là số liệu chính thức duy nhất do Bắc Kinh công bố, nhưng không phải con số duy nhất được nêu ra trong các thảo luận về vụ việc, và những con số khác dưới đây đều xuất phát từ nguồn không chính thức, chưa được xác nhận độc lập.
Ngay sau vụ đụng độ, hãng tin Ấn Độ ANI dẫn các nguồn tin tình báo giấu tên cho biết thông tin liên lạc bị chặn thu cho thấy phía Trung Quốc chịu tổng cộng 43 thương vong gồm cả người chết và người bị thương.
Đến tháng 9 năm 2020, một số báo Ấn Độ dẫn nguồn giấu tên cho biết phía Trung Quốc đã thông báo riêng với Ấn Độ rằng có 5 binh sĩ PLA thiệt mạng, trong đó có một sĩ quan chỉ huy. Hãng thông tấn Nga TASS sau đó đưa tin về con số 45 người chết, trong khi một số chỉ huy quân sự Ấn Độ theo dõi tiến trình đàm phán rút quân nói với báo giới rằng theo đánh giá riêng của họ, số thương vong của Trung Quốc còn cao hơn mức được công bố.
4. Hệ lụy ngoại giao và an ninh
Sau vụ đụng độ, nhiều báo Ấn Độ dẫn nguồn chính phủ và quân đội cho biết Lục quân Ấn Độ đã thay đổi quy tắc giao chiến tại Đường Kiểm soát Thực tế, cho phép chỉ huy hiện trường toàn quyền sử dụng hỏa lực trong những "trường hợp đặc biệt", khác với thông lệ tuân theo các thỏa thuận năm 1996 và 2005 trước đó.
Phía Trung Quốc được thông báo về sự thay đổi này qua kênh quân sự. Về mặt dân sự, ngày 29 tháng 6 năm 2020, Ấn Độ cấm 59 ứng dụng có liên hệ với Trung Quốc, trong đó có TikTok, UC Browser, WeChat và Bigo Live, với lý do các ứng dụng này đe dọa chủ quyền và an ninh quốc gia.
Đến ngày 2 tháng 9 cùng năm, New Delhi mở rộng lệnh cấm sang 118 ứng dụng khác, trong đó có trò chơi PUBG Mobile.
Trên bình diện chiến lược, vụ đụng độ được nhiều nhà phân tích coi là một trong những yếu tố thúc đẩy nhóm Đối thoại An ninh Bốn bên, còn gọi là Quad, giữa Mỹ, Nhật Bản, Ấn Độ và Australia, xích lại gần nhau hơn, với một hội nghị cấp cao của nhóm này được tổ chức vào tháng 3 năm 2021.
Trong những ngày đầu sau vụ việc, hãng tin VOA dẫn lời Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tuyên bố:
"Chúng tôi không bao giờ khiêu khích ai. Không nên có nghi ngờ gì về việc Ấn Độ muốn hòa bình, nhưng nếu bị khiêu khích, Ấn Độ sẽ đưa ra phản ứng thích đáng."
Phía Trung Quốc đưa ra phản ứng đầu tiên qua phát ngôn viên Bộ Tư lệnh Chiến khu Tây của PLA, Trương Thủy Lợi, người tuyên bố:
"Trung Quốc luôn có chủ quyền đối với khu vực thung lũng Galwan."
Vài ngày sau, Bắc Kinh chính thức nhắc lại tuyên bố chủ quyền này, điều mà Bộ Ngoại giao Ấn Độ gọi là "tuyên bố phóng đại và không có cơ sở".
Sau nhiều vòng đàm phán cấp chỉ huy quân đoàn, hai bên đạt thỏa thuận rút quân đầu tiên tại hồ Pangong Tso, được thực hiện từ ngày 10 đến ngày 21 tháng 2 năm 2021.
Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ Rajnath Singh khi đó được báo chí dẫn lời nói thỏa thuận sẽ "về cơ bản khôi phục tình trạng như đã tồn tại trước khi cuộc đối đầu bắt đầu vào năm ngoái".
Tại khu vực Gogra, đối thoại tiếp tục sau đó, và đến ngày 4 và 5 tháng 8 năm 2021, hai quân đội hoàn tất rút quân khỏi điểm tuần tra PP-17A theo thỏa thuận đạt được tại vòng đàm phán cấp chỉ huy quân đoàn lần thứ 12.
Khu vực Hot Springs liền kề, hay điểm tuần tra PP-15, chỉ được giải quyết hơn một năm sau, với việc rút quân bắt đầu từ ngày 8 tháng 9 năm 2022 và hoàn tất vào ngày 12 tháng 9, theo thỏa thuận đạt được tại vòng đàm phán lần thứ 16.
Hai điểm còn lại là Depsang và Demchok rơi vào bế tắc kéo dài, với Trung Quốc muốn xem đây là vấn đề tồn đọng lâu năm trong khi Ấn Độ yêu cầu giải quyết hoàn toàn trước khi mở rộng quan hệ song phương.
Bế tắc này chỉ được tháo gỡ vào ngày 21 tháng 10 năm 2024, khi hai nước đạt thỏa thuận về việc tuần tra tại hai khu vực này bên lề hội nghị BRICS ở Kazan, Nga. Quân đội hai bên bắt đầu dỡ bỏ các công trình tạm tại Depsang và Demchok từ ngày 22 tháng 10, và đến đầu tháng 11, hoạt động tuần tra được khôi phục tại Demchok, tiếp theo là Depsang.
Đến tháng 12 năm 2024, Bộ Ngoại giao Ấn Độ tuyên bố việc rút quân đã hoàn tất tại toàn bộ các điểm va chạm phát sinh từ cuộc đối đầu năm 2020, nghĩa là hai quân đội đã rút khỏi các vị trí tiền phương đối đầu trực tiếp với nhau.
Việc rút quân này không đồng nghĩa với khôi phục hoàn toàn nguyên trạng trước năm 2020, vì lệnh tạm hoãn tuần tra tại các vùng đệm hình thành trong giai đoạn từ năm 2021 đến năm 2022, bao gồm chính thung lũng Galwan và khu vực hồ Pangong Tso, vẫn tiếp tục được duy trì.
Ngày 26 tháng 10 năm 2025, hãng hàng không IndiGo của Ấn Độ khai thác chuyến bay thẳng đầu tiên giữa hai nước sau 5 năm gián đoạn, nối thành phố Kolkata với Quảng Châu, một động thái được nhiều hãng tin quốc tế xem là dấu hiệu cho thấy quan hệ hai nước đang dần bình thường hóa sau vụ đụng độ.
Thung lũng Galwan nằm trong vùng Ladakh thuộc dãy Himalaya, dọc theo Đường Kiểm soát Thực tế, tức LAC, một tuyến phân giới trên thực địa hình thành sau cuộc chiến biên giới năm 1962 nhưng chưa từng được hai nước chính thức hoạch định hay công nhận như một đường biên giới quốc tế.
Con sông Galwan bắt nguồn từ vùng Aksai Chin, chảy qua thung lũng này trước khi đổ vào sông Shyok, một nhánh của sông Indus. Tên gọi của thung lũng được cho là xuất phát từ Ghulam Rasool Galwan, một người dẫn đường gốc Kashmir sinh năm 1878 tại Leh, từng tham gia nhiều đoàn thám hiểm của các nhà thám hiểm châu Âu qua khu vực này vào cuối thế kỷ XIX. Theo cách kể được lưu truyền trong gia đình ông, người Anh đã đặt tên ông cho dòng sông để ghi nhận công lao dẫn đường, và cái tên này xuất hiện trên các bản đồ của Sở Khảo sát Ấn Độ từ năm 1940.
Cháu nội của ông, Ghulam Nabi Galwan, sau này nói với báo giới Ấn Độ rằng thung lũng mang tên gia tộc ông không tiếp giáp với Trung Quốc.
"Thung lũng Galwan thậm chí không có biên giới chung với Trung Quốc, nó có biên giới chung với Tây Tạng. Chúng tôi có các tài liệu từ niên giám chính thức thời Anh để chứng minh điều này."
Ông cũng cho biết người Ladakh luôn đứng về phía Ấn Độ qua các cuộc chiến năm 1962, năm 1971 và xung đột Kargil.
1. Căng thẳng bùng phát từ tháng 4 năm 2020
Nhiều nhà phân tích cho rằng một trong những yếu tố góp phần châm ngòi căng thẳng là việc Ấn Độ đẩy nhanh xây dựng tuyến đường Darbuk-Shyok-Daulat Beg Oldie dài 255 kilômét, hoàn thành phần lớn vào năm 2019, nối thành phố Leh với sân bay quân sự Daulat Beg Oldie gần đèo Karakoram, với một nhánh dẫn vào thung lũng Galwan.
Theo phân tích của một số chuyên gia, trong đó có giáo sư Happymon Jacob thuộc Đại học Jawaharlal Nehru, khu vực này còn có ý nghĩa với Trung Quốc vì nằm gần tuyến hành lang kinh tế Trung Quốc và Pakistan đi qua vùng Karakoram. Tuy nhiên đây chỉ là một phần trong bối cảnh rộng hơn, khi từ tháng 4 năm 2020, cả hai quân đội đồng thời tăng cường lực lượng tại nhiều điểm dọc Đường Kiểm soát Thực tế ở Đông Ladakh, bao gồm thung lũng Galwan, hồ Pangong Tso, khu vực Hot Springs, Gogra và đồng bằng Depsang.
Tại thung lũng Galwan, bộ chỉ huy Quân đoàn 14 của Lục quân Ấn Độ tại Leh bắt đầu nhận báo cáo từ cuối tháng 4 về việc PLA cản trở hoạt động tuần tra thông thường của quân đội Ấn Độ. Cùng thời gian này, tại khu vực hồ Pangong Tso, PLA xây dựng công trình phòng thủ nhằm ngăn quân Ấn Độ tiếp cận điểm tuần tra mà nước này gọi là Finger 8.
Ngày 5 tháng 5, một cuộc xô xát nổ ra trên bờ bắc hồ Pangong Tso khiến một số binh sĩ hai bên bị thương. Bốn ngày sau, một vụ va chạm khác xảy ra tại Naku La thuộc bang Sikkim, cách xa khu vực Ladakh, với khoảng 150 quân nhân hai bên tham gia.
Đến đầu tháng 6, hai bên nhất trí tổ chức đàm phán cấp chỉ huy quân đoàn để hạ nhiệt tình hình, và tại cuộc gặp ngày 6 tháng 6 giữa các tướng lĩnh hai nước, hai bên đạt được một sự hiểu biết sơ bộ về việc giảm bớt lực lượng tại các điểm đối đầu. Việc thực thi sự hiểu biết này diễn ra không đồng nhất.
Ngày 14 tháng 6, phía Ấn Độ phát hiện một nhóm binh sĩ Trung Quốc đã dựng lại lều trại và một chốt quan sát gần điểm tuần tra số 14, điều mà phía Ấn Độ cho là vi phạm hiểu biết vừa đạt được, dẫn đến một vụ xô xát nhỏ khiến một số binh sĩ bị thương.
Tối 15 tháng 6, sau khi cả hai phía điều thêm quân tiếp viện, một đội của Ấn Độ tiến lên khu vực này để yêu cầu phía Trung Quốc rút khỏi vị trí theo đúng hiểu biết đã đạt được.
2. Đêm xảy ra đụng độ
Dẫn đầu đội đó là Đại tá Santosh Babu, chỉ huy Trung đoàn 16 Bihar, trong chiến dịch mà quân đội Ấn Độ gọi là Operation Snow Leopard.
Theo dòng chữ khắc tại khu tưởng niệm các binh sĩ tử trận được quân đội Ấn Độ lập sau đó, nhiệm vụ của đội là giải tỏa chốt quan sát của PLA tại khu vực và tiến đến điểm tuần tra số 14. Khi hai bên chạm mặt, xô xát nổ ra và nhanh chóng lan rộng thành một cuộc ẩu đả kéo dài nhiều giờ trong đêm tối và nhiệt độ xuống dưới mức đóng băng, với số binh sĩ tham gia được nhiều tường thuật báo chí ước tính lên tới hàng trăm người mỗi phía.
Theo các thỏa thuận song phương ký năm 1996 và năm 2005, hai quân đội bị cấm nổ súng hoặc sử dụng thuốc nổ trong phạm vi hai kilômét tính từ Đường Kiểm soát Thực tế, một biện pháp nhằm tránh để các vụ va chạm trên biên giới leo thang thành xung đột vũ trang quy mô lớn.
Vì lý do này, binh sĩ cả hai phía không sử dụng vũ khí nóng mà chiến đấu bằng tay không và các vật dụng tự chế, trong đó các tường thuật khác nhau nhắc đến gậy sắt, đá và côn gỗ quấn dây thép gai. Đại tá Babu bị thương nặng nhưng vẫn tiếp tục chỉ huy chiến đấu cho đến những giờ phút cuối cùng trước khi tử trận, cùng với hai binh sĩ khác của trung đoàn ông.
Văn bản tuyên dương truy tặng Huân chương Maha Vir Chakra cho ông viết:
"Không nao núng trước hành động bạo lực và hung hãn của lực lượng địch đông hơn áp đảo, vị sĩ quan này, với tinh thần phục vụ trước bản thân, đã tiếp tục chống lại nỗ lực của địch nhằm đẩy lùi quân Ấn Độ. Dù bị thương nặng, Đại tá Babu vẫn chỉ huy từ phía trước với sự kiểm soát và chỉ đạo tuyệt đối trong điều kiện khắc nghiệt để ngăn chặn cuộc tấn công hung hãn của địch vào vị trí của ông."
Về phía Trung Quốc, theo tường thuật chính thức mà PLA Daily công bố tám tháng sau, trung đoàn trưởng Qi Fabao bị thương ở đầu với một vết cắt dài khoảng 10 xentimét nhưng sống sót. Tiểu đoàn trưởng Trần Hồng Quân dẫn quân tiếp viện đến giải cứu ông và tử trận trong lúc giao tranh, cùng với hai binh sĩ khác là Chen Xiangrong và Xiao Siyuan. Một binh sĩ thứ tư, Wang Zhuoran, theo tường thuật này đã thiệt mạng khi cố vượt qua dòng sông Galwan đang chảy xiết để tiếp cứu đồng đội.
Theo truyền thông nhà nước Trung Quốc, Chen Xiangrong từng viết trong nhật ký của mình:
"Tình yêu của tôi trong sáng như pha lê, và đó là dành riêng cho Trung Quốc."
3. Thương vong và phản ứng của hai bên
Sáng 16 tháng 6, Lục quân Ấn Độ ra thông cáo xác nhận 20 binh sĩ thiệt mạng. Theo tường thuật của quân đội Ấn Độ, ba người, trong đó có Đại tá Babu, chết ngay tại hiện trường, còn số còn lại tử vong sau đó do thương tích và tình trạng giảm thân nhiệt trong đêm.
Đây là lần đầu tiên kể từ năm 1975 binh sĩ hai nước thiệt mạng trong một vụ đụng độ tại biên giới, và là vụ việc gây chết người nghiêm trọng nhất giữa hai nước kể từ cuộc chiến năm 1962. Đại tá Babu được truy tặng Huân chương Maha Vir Chakra, huân chương quân công thời chiến cao thứ hai của Ấn Độ, còn năm binh sĩ khác trong đơn vị được truy tặng Huân chương Vir Chakra.
Trung Quốc giữ im lặng về thương vong của mình trong nhiều tháng sau vụ đụng độ. Ngày 19 tháng 2 năm 2021, Bộ Quốc phòng Trung Quốc lần đầu xác nhận có 4 binh sĩ thiệt mạng, đồng thời truy tặng các danh hiệu danh dự cho họ và cho Qi Fabao. Trần Hồng Quân được truy tặng danh hiệu "Anh hùng bảo vệ biên giới", còn Chen Xiangrong, Xiao Siyuan và Wang Zhuoran được trao Huân chương Công lao hạng nhất.
Tại một cuộc họp báo, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh giải thích việc công bố muộn là nhằm chấm dứt "tin đồn, dối trá và tin giả" xung quanh sự việc. Khi được phóng viên hỏi liệu điều này có nghĩa là không còn binh sĩ Trung Quốc nào khác thiệt mạng trong suốt quá trình đối đầu kéo dài 8 tháng sau đó, bà trả lời:
"Đúng, tôi hiểu là như vậy."
Con số 4 người là số liệu chính thức duy nhất do Bắc Kinh công bố, nhưng không phải con số duy nhất được nêu ra trong các thảo luận về vụ việc, và những con số khác dưới đây đều xuất phát từ nguồn không chính thức, chưa được xác nhận độc lập.
Ngay sau vụ đụng độ, hãng tin Ấn Độ ANI dẫn các nguồn tin tình báo giấu tên cho biết thông tin liên lạc bị chặn thu cho thấy phía Trung Quốc chịu tổng cộng 43 thương vong gồm cả người chết và người bị thương.
Đến tháng 9 năm 2020, một số báo Ấn Độ dẫn nguồn giấu tên cho biết phía Trung Quốc đã thông báo riêng với Ấn Độ rằng có 5 binh sĩ PLA thiệt mạng, trong đó có một sĩ quan chỉ huy. Hãng thông tấn Nga TASS sau đó đưa tin về con số 45 người chết, trong khi một số chỉ huy quân sự Ấn Độ theo dõi tiến trình đàm phán rút quân nói với báo giới rằng theo đánh giá riêng của họ, số thương vong của Trung Quốc còn cao hơn mức được công bố.
4. Hệ lụy ngoại giao và an ninh
Sau vụ đụng độ, nhiều báo Ấn Độ dẫn nguồn chính phủ và quân đội cho biết Lục quân Ấn Độ đã thay đổi quy tắc giao chiến tại Đường Kiểm soát Thực tế, cho phép chỉ huy hiện trường toàn quyền sử dụng hỏa lực trong những "trường hợp đặc biệt", khác với thông lệ tuân theo các thỏa thuận năm 1996 và 2005 trước đó.
Phía Trung Quốc được thông báo về sự thay đổi này qua kênh quân sự. Về mặt dân sự, ngày 29 tháng 6 năm 2020, Ấn Độ cấm 59 ứng dụng có liên hệ với Trung Quốc, trong đó có TikTok, UC Browser, WeChat và Bigo Live, với lý do các ứng dụng này đe dọa chủ quyền và an ninh quốc gia.
Đến ngày 2 tháng 9 cùng năm, New Delhi mở rộng lệnh cấm sang 118 ứng dụng khác, trong đó có trò chơi PUBG Mobile.
Trên bình diện chiến lược, vụ đụng độ được nhiều nhà phân tích coi là một trong những yếu tố thúc đẩy nhóm Đối thoại An ninh Bốn bên, còn gọi là Quad, giữa Mỹ, Nhật Bản, Ấn Độ và Australia, xích lại gần nhau hơn, với một hội nghị cấp cao của nhóm này được tổ chức vào tháng 3 năm 2021.
Trong những ngày đầu sau vụ việc, hãng tin VOA dẫn lời Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tuyên bố:
"Chúng tôi không bao giờ khiêu khích ai. Không nên có nghi ngờ gì về việc Ấn Độ muốn hòa bình, nhưng nếu bị khiêu khích, Ấn Độ sẽ đưa ra phản ứng thích đáng."
Phía Trung Quốc đưa ra phản ứng đầu tiên qua phát ngôn viên Bộ Tư lệnh Chiến khu Tây của PLA, Trương Thủy Lợi, người tuyên bố:
"Trung Quốc luôn có chủ quyền đối với khu vực thung lũng Galwan."
Vài ngày sau, Bắc Kinh chính thức nhắc lại tuyên bố chủ quyền này, điều mà Bộ Ngoại giao Ấn Độ gọi là "tuyên bố phóng đại và không có cơ sở".
Sau nhiều vòng đàm phán cấp chỉ huy quân đoàn, hai bên đạt thỏa thuận rút quân đầu tiên tại hồ Pangong Tso, được thực hiện từ ngày 10 đến ngày 21 tháng 2 năm 2021.
Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ Rajnath Singh khi đó được báo chí dẫn lời nói thỏa thuận sẽ "về cơ bản khôi phục tình trạng như đã tồn tại trước khi cuộc đối đầu bắt đầu vào năm ngoái".
Tại khu vực Gogra, đối thoại tiếp tục sau đó, và đến ngày 4 và 5 tháng 8 năm 2021, hai quân đội hoàn tất rút quân khỏi điểm tuần tra PP-17A theo thỏa thuận đạt được tại vòng đàm phán cấp chỉ huy quân đoàn lần thứ 12.
Khu vực Hot Springs liền kề, hay điểm tuần tra PP-15, chỉ được giải quyết hơn một năm sau, với việc rút quân bắt đầu từ ngày 8 tháng 9 năm 2022 và hoàn tất vào ngày 12 tháng 9, theo thỏa thuận đạt được tại vòng đàm phán lần thứ 16.
Hai điểm còn lại là Depsang và Demchok rơi vào bế tắc kéo dài, với Trung Quốc muốn xem đây là vấn đề tồn đọng lâu năm trong khi Ấn Độ yêu cầu giải quyết hoàn toàn trước khi mở rộng quan hệ song phương.
Bế tắc này chỉ được tháo gỡ vào ngày 21 tháng 10 năm 2024, khi hai nước đạt thỏa thuận về việc tuần tra tại hai khu vực này bên lề hội nghị BRICS ở Kazan, Nga. Quân đội hai bên bắt đầu dỡ bỏ các công trình tạm tại Depsang và Demchok từ ngày 22 tháng 10, và đến đầu tháng 11, hoạt động tuần tra được khôi phục tại Demchok, tiếp theo là Depsang.
Đến tháng 12 năm 2024, Bộ Ngoại giao Ấn Độ tuyên bố việc rút quân đã hoàn tất tại toàn bộ các điểm va chạm phát sinh từ cuộc đối đầu năm 2020, nghĩa là hai quân đội đã rút khỏi các vị trí tiền phương đối đầu trực tiếp với nhau.
Việc rút quân này không đồng nghĩa với khôi phục hoàn toàn nguyên trạng trước năm 2020, vì lệnh tạm hoãn tuần tra tại các vùng đệm hình thành trong giai đoạn từ năm 2021 đến năm 2022, bao gồm chính thung lũng Galwan và khu vực hồ Pangong Tso, vẫn tiếp tục được duy trì.
Ngày 26 tháng 10 năm 2025, hãng hàng không IndiGo của Ấn Độ khai thác chuyến bay thẳng đầu tiên giữa hai nước sau 5 năm gián đoạn, nối thành phố Kolkata với Quảng Châu, một động thái được nhiều hãng tin quốc tế xem là dấu hiệu cho thấy quan hệ hai nước đang dần bình thường hóa sau vụ đụng độ.
