VIỆC BỎ PHIẾU BẦU TÂN GIÁO HOÀNG TRONG MẬT NGHỊ HỒNG Y ĐƯỢC QUY ĐỊNH NHƯ THẾ NÀO ?
** Ghi chú : Bí mật của Mật nghị Hồng y chủ yếu ám chỉ thông tin về các lá phiếu bầu, tức là ai đã bỏ phiếu cho ai, ai được bao nhiêu lá phiếu. Điều này giúp giữ sự đoàn kết trong Hội đồng Hồng y và đảm bảo tính thanh khiết của cuộc bầu cử, tránh các áp lực từ bên ngoài hoặc sự can thiệp không mong muốn. Tuy nhiên, cách thức bầu cử, không phải là bí mật và đã được quy định rõ ràng trong các quy chế của mật nghị.
Cái chết của một vị giá hoàng sẽ ngay lập tức khởi động một loạt các sự kiện được hoạch định chặt chẽ, được tinh chỉnh qua nhiều thế kỷ sau khi hàng trăm giá hoàng đã qua đời, một số truyền thống của Vatican có từ thời Roma cổ đại. Vào cuối các sự kiện này, một nhà lãnh đạo mới của giá hội Công giáo sẽ được bầu ra trong cuộc bầu cử hoàn toàn thanh thản.
Trong những ngày qua, nhờ sự phát triển mạnh mẽ của truyền thông Internet mà nhiều người đã xem thấy các nghi thức :
- Tuyên bố về cái chết của một vị giáo hoàng
- Quá trình tang lễ và thánh lễ an táng.
** Quá trình chuẩn bị cho Mật nghị Hồng Y (Papal Conclave) :
Theo Tông hiến Universi Dominici Gregis, từ 15 đến 20 ngày sau khi một vị giáo hoàng qua đời, Hồng Y Đoàn sẽ họp tại nhà nguyện Sistine để tổ chức Mật nghị bầu giáo hoàng mới.
Về lý thuyết, bất kỳ nam giới công giáo nào đã rửa tội đều đủ điều kiện trở thành giáo hoàng, nhưng trong 700 năm qua, giáo hoàng luôn được chọn từ Hồng Y Đoàn. Phần lớn trong số 266 giáo hoàng được bầu trong suốt lịch sử đều là người Âu Châu. Đức Thánh cha Phanxico là giáo hoàng đầu tiên không phải là người Âu Châu sau 1300 năm. Không giống như trong chính trị thông thường, các ứng cử viên cho chức giáo hoàng không công khai vận động cho vị trí này.
Những người theo dõi Vatican đã coi những Hồng Y có cơ hội trở thành giáo hoàng là Papabile, nghĩa là có thể trở thành giáo hoàng. Chỉ những Hồng Y dưới 80 tuổi mới đủ điều kiện bỏ phiếu, thường được gọi là Hồng Y cử tri.
Hiện tại có 137 vị Hồng Y cử tri, bao gồm : 109 vị do Đức Thánh Cha Phanxico tấn phong, 23 vị được nâng lên hàng Hồng Y bởi Đức Benedicto XVI, 5 vị được nhận mũ đỏ từ tay ĐGH Gioan Phalo II.
Trước khi diễn ra Mật nghị Hồng y, sẽ diễn ra một các cuộc họp “Đại hội đồng”, trong đó tất cả các hồng y đều được tự do tham gia. Các Ngài thảo luận về thời điểm Mật nghị HY bắt đầu và lắng nghe các hồng y can thiệp về nhiều vấn đề khác nhau, chẳng hạn như nhu cầu hiện tại của giáo hội, tình hình của giáo triều và công việc của giáo triều, cải thiện giáo triều và mối quan hệ của giáo hội với thế giới, v. v. Niên trưởng hồng y đoàn là người chủ trì thông thường của các cuộc họp này. Và các cuộc họp này cũng phải giữ bí mật tương tự như Mật nghị HY chính thức.
** Mật nghị Hồng Y bắt đầu :
Vào ngày đầu tiên của cơ Mật nghị, các hồng y cử tri tập trung tại Đền thờ Thánh Phero để cử hành Thánh lễ Pro Eligendo Pontifice, nghĩa là Để Bầu Giáo Hoàng. Trong thánh lễ, các vị hồng y cũng nghe một lời khuyên ngắn gọn từ một nhà thuyết giáo. Từ đó, cùng với âm nhạc, các ngài tiến đến nhà nguyện Sistine, sau đó các hồng y cùng nhau tuyên thệ, một phần trong đó có đoạn: “ Chúng tôi hứa và thề sẽ hết lòng trung thành và với tất cả mọi người, giáo sĩ hay giáo dân, giữ bí mật về mọi điều liên quan đến cuộc bầu cử giáo hoàng Roma và về những gì xảy ra tại nơi diễn ra cuộc bầu cử, trực tiếp hay gián tiếp liên quan đến kết quả bỏ phiếu. Chúng tôi hứa và thề sẽ không tiết lộ bí mật này theo bất kỳ cách nào, trong hoặc sau cuộc bầu cử giáo hoàng mới, trừ khi được giáo hoàng đó cho phép rõ ràng, và không bao giờ hỗ trợ hoặc ưu ái cho bất kỳ sự can thiệp, phản đối hoặc bất kỳ hình thức can thiệp nào khác.”
Sau đó, Trưởng nghi phụng vụ của giáo triều Roma sẽ hô to : Extra Omnis (tất cả ra ngoài). Mọi người trừ các hồng y đều ra ngoài và cuộc bỏ phiếu có thể bắt đầu. Quá trình này cực kỳ bí mật. Các hồng y có thể bị vạn tuyệt thông nếu họ tiết lộ thông tin.
Mỗi hồng y viết lựa chọn của mình trên một tờ giấy có các dòng chữ tiếng Latin “Tôi bầu làm giáo hoàng tôi cao”. Họ lần lượt tiến đến bàn thờ và nói : “Tôi xin chúa Kito đứng sẽ phán xét tôi làm chứng rằng phiếu bầu của tôi dành cho người mà trước một chúa tôi nghĩ rằng nên được bầu”.
Sau khi tất cả lá phiếu đã được bỏ vào hộp đựng, chúng được trộn lẫn và sau đó đếm to. Nếu số lượng phiếu không bằng số cử tri có mặt, các lá phiếu sẽ bị đốt. Nếu số lá phiếu chính xác, các lá phiếu sẽ được lấy ra tuần tự từng phiếu một, được 02 hồng y ghi chú, và sau đó được hồng y thứ II công bố bằng giọng to và rõ ràng.
Các hồng y cũng có thể ghi lại những chi tiết, thí dụ như ai được bầu bao nhiêu phiếu, trên một tờ giấy được cung cấp, nhưng phải nộp lại để đốt bỏ sau khi kết thúc cuộc bỏ phiếu. Sau đó, những người kiểm phiếu sẽ cộng tổng số phiếu và ghi kết quả vào một tờ giấy riêng (sau này được lưu giữ tại kho lưu trữ của Đức Giáo Hoàng). Khi người kiểm phiếu đọc tên từng người, ông dùng kim đâm vào từng lá phiếu qua chữ Illigo (tôi chọn), rồi dùng chỉ buộc các lá phiếu lại và thắt nút. Sau đó, các lá phiếu được để riêng và đốt trong bếp lò nhà nguyện cùng với một loại hóa chất để tạo ra khói trắng hoặc đen.
Cho đến nay, ĐGH Phanxico đã tấn phong cho 163 hồng y từ 76 quốc gia, trong đó có 25 quốc gia chưa bao giờ có hồng y. Sự phân tán địa lý của hồng y đoàn như vậy sẽ gây trở ngại cho việc bầu GH vì đa số các vị HY ít biết rõ về nhau. Mặc dù các hồng y có thể thảo luận riêng về các ứng cử viên trước khi Mật nghị HY diễn ra, nhưng việc vận động tranh cử công khai bị phản đối. Thay vào đó, một số hồng y có ước muốn trở thành Giáo Hoàng sẽ vận động tranh cử một cách bí mật, thường là bằng cách đi thăm các hồng y khác hoặc thuyết trình.
** CÁC VÒNG BỎ PHIẾU :
Trong vòng bỏ phiếu đầu tiên (#1), chỉ mang tính nghi lễ, một cách để các vị hồng y tôn vinh các thành viên nổi bật của hồng y đoàn, những người mặc dù nổi bật nhưng không được coi là Papabile.
Từ ngày #2, cuộc bỏ phiếu được lên lịch là 02 phiên/ 01 ngày, với 2 vòng bỏ phiếu mỗi phiên, tổng cộng 4 vòng mỗi ngày.
Nếu không có ai được bầu sau 3 ngày, việc bỏ phiếu sẽ tạm dừng trong tối đa một ngày (ngày #4). Việc bỏ phiếu sẽ tiếp tục, và nếu không có Giáo Hoàng nào được bầu sau 7 lần bỏ phiếu tiếp theo, sẽ có một lần tạm dừng nữa (ngày #8), và cứ như vậy cho đến khi kết thúc ngày bỏ phiếu thứ #11.
Theo tu chính án của Đức Benedicto XVI nêu rõ rằng : nếu tình trạng bế tắc vẫn tiếp diễn, tức là sau 33 vòng bỏ phiếu mà chưa có ai được bầu. 02 ứng cử viên hàng đầu (có số phiếu dẫn đầu) sẽ được chọn ra.
Và đến vòng bỏ phiếu thứ 34 (ngày #13), toàn thể các Hồng y tham gia Mật nghị sẽ chỉ bỏ phiếu cho 2 vị ứng viên hàng đầu (mặc nhiên 2 vị này sẽ không được quyền tham gia bỏ phiếu). Các vòng bỏ phiếu sẽ tiếp tục cho đến khi 1 trong 2 vị này đạt được 2/3 số phiếu thì Giáo hội Công giáo sẽ có vị Giáo hoàng tân nhiệm.
Và kết quả vòng bầu cử thành công đó sẽ được đốt cùng với hóa chất, tạo ra khói màu trắng, báo cho toàn thể thế giới biết : “Habemus Papam!” (Chúng ta có giáo hoàng…).