Người Assyria cổ đại nổi tiếng với sự tàn bạo đối với kẻ thù, và họ không chỉ thực hiện các hành động đó mà còn ghi lại một cách đầy tự hào trên các phù điêu đá.
Hai phù điêu dưới đây có niên đại thuộc thời kỳ trị vì của vua Ashurbanipal (khoảng 669–631 TCN). Phù điêu đầu tiên khắc họa cảnh cái chết của vua Elam là Teumman (còn gọi là Teumann) và con trai ông – Tammaritu, trong trận Til-Tuba (gần sông Ulai) vào khoảng năm 653 TCN. Teumman từng gây chiến với Ashurbanipal, nhưng đã bị đánh bại và tử trận trong một thất bại thảm khốc.
Phù điêu thứ hai thể hiện cảnh Ashurbanipal và hoàng hậu đang thưởng thức yến tiệc trong vườn cung điện, với cái đầu của Teumman bị treo lủng lẳng trên một nhành cây ở phía xa bên trái. Trong những ghi chép của mình, Ashurbanipal mô tả chiến thắng và sự diệt vong của kẻ thù bằng những lời lẽ đầy kiêu hãnh và rợn người:
“Như một cơn bão khủng khiếp, ta đã quét sạch toàn cõi Elam. Ta chặt đầu Teumman – kẻ ngạo mạn đã mưu tính điều ác. Vô số chiến binh của hắn bị ta tiêu diệt. Ta bắt sống những kẻ còn lại bằng chính đôi tay mình. Ta phủ đầy xác chết quanh đồng bằng Susa như tro tàn. Máu của chúng ta để chảy vào sông Ulai; ta nhuộm đỏ nước của nó như nhuộm len.”
Ashurbanipal thậm chí còn tuyên bố đã hủy diệt hoàn toàn vương quốc Elam:
“Ta phá hủy hoàn toàn những đền thờ của xứ Elam và biến các vị thần, nữ thần của họ thành những hồn ma… Ta phá nát và đập tan những ngôi mộ của các vị vua đời trước và đời sau… Ta mang xương cốt của họ về Assyria. Ta không để linh hồn của họ yên nghỉ, không cho họ lễ vật hay nước cúng tế… Trong cuộc hành quân kéo dài một tháng hai mươi lăm ngày, ta đã tàn phá các vùng đất Elam và rắc muối cùng cải đắng lên đó.”
Những phù điêu và dòng chữ khắc không chỉ thể hiện quyền lực tuyệt đối của Ashurbanipal mà còn phản ánh tư tưởng của một đế quốc sẵn sàng gieo rắc nỗi sợ để củng cố địa vị và sự thống trị. Đây là minh chứng cho một thời kỳ mà chiến tranh, tuyên truyền và nghệ thuật hòa quyện thành công cụ kiểm soát chính trị đầy hiệu lực.
Hai phù điêu dưới đây có niên đại thuộc thời kỳ trị vì của vua Ashurbanipal (khoảng 669–631 TCN). Phù điêu đầu tiên khắc họa cảnh cái chết của vua Elam là Teumman (còn gọi là Teumann) và con trai ông – Tammaritu, trong trận Til-Tuba (gần sông Ulai) vào khoảng năm 653 TCN. Teumman từng gây chiến với Ashurbanipal, nhưng đã bị đánh bại và tử trận trong một thất bại thảm khốc.
Phù điêu thứ hai thể hiện cảnh Ashurbanipal và hoàng hậu đang thưởng thức yến tiệc trong vườn cung điện, với cái đầu của Teumman bị treo lủng lẳng trên một nhành cây ở phía xa bên trái. Trong những ghi chép của mình, Ashurbanipal mô tả chiến thắng và sự diệt vong của kẻ thù bằng những lời lẽ đầy kiêu hãnh và rợn người:
“Như một cơn bão khủng khiếp, ta đã quét sạch toàn cõi Elam. Ta chặt đầu Teumman – kẻ ngạo mạn đã mưu tính điều ác. Vô số chiến binh của hắn bị ta tiêu diệt. Ta bắt sống những kẻ còn lại bằng chính đôi tay mình. Ta phủ đầy xác chết quanh đồng bằng Susa như tro tàn. Máu của chúng ta để chảy vào sông Ulai; ta nhuộm đỏ nước của nó như nhuộm len.”
Ashurbanipal thậm chí còn tuyên bố đã hủy diệt hoàn toàn vương quốc Elam:
“Ta phá hủy hoàn toàn những đền thờ của xứ Elam và biến các vị thần, nữ thần của họ thành những hồn ma… Ta phá nát và đập tan những ngôi mộ của các vị vua đời trước và đời sau… Ta mang xương cốt của họ về Assyria. Ta không để linh hồn của họ yên nghỉ, không cho họ lễ vật hay nước cúng tế… Trong cuộc hành quân kéo dài một tháng hai mươi lăm ngày, ta đã tàn phá các vùng đất Elam và rắc muối cùng cải đắng lên đó.”
Những phù điêu và dòng chữ khắc không chỉ thể hiện quyền lực tuyệt đối của Ashurbanipal mà còn phản ánh tư tưởng của một đế quốc sẵn sàng gieo rắc nỗi sợ để củng cố địa vị và sự thống trị. Đây là minh chứng cho một thời kỳ mà chiến tranh, tuyên truyền và nghệ thuật hòa quyện thành công cụ kiểm soát chính trị đầy hiệu lực.
