Số phận của phụ nữ trong sự kiện Tĩnh Khang bi thảm đến mức nào?
1. Nạn Tĩnh Khang, trước hết là nạn của những người phụ nữ.
Trong chính sử của nhà Tống không ghi rõ chi tiết về số phận đau lòng của những người phụ nữ trong "Nỗi nhục Tĩnh Khang". Chúng ta chỉ có thể tìm thấy trong các bộ dã sử như “Nam Chinh Lục Hối”, “Khai Phong Phủ Trạng” và “Tĩnh Khang Bách Sử Tiên Chứng”.
Theo "Nam Chinh Lục Hối ", ngày 10 tháng chạp năm Tĩnh Khang thứ nhất, vua Tống sai sứ là Ngô Khai và Mạc Đạo sang báo với quân Kim, đồng ý dâng:
- Vật phẩm gồm mũ miện, xe cộ, bảo vật các loại.
- Người thì gồm: thân vương, quan đại thần, con gái hoàng tộc mỗi loại 2 người; dân nữ và nữ nhạc mỗi loại 500 người.
Đây là đợt phụ nữ đầu tiên bị đưa sang làm lễ vật.
Sau đó, ngày 22 tháng Giêng, năm Tĩnh Khang thứ 2, nhà Tống tiếp tục ký thỏa thuận, dâng thêm: 2 Đế Cơ (công chúa), 4 con gái dòng tông thất và 4 con gái dòng thân tộc xa, 2.500 cung nữ, và 1.500 nữ nhạc.
Thỏa thuận này còn quy định: "Khao quân một triệu thỏi vàng, năm triệu thỏi bạc, phải nộp đủ trong vòng mười ngày.
Nếu không đủ số lượng:
- Mỗi một Đế cơ, Vương phi được tính bằng một ngàn thỏi vàng;
- Mỗi một Tông cơ tính bằng năm trăm thỏi vàng;
- Mỗi một Tộc cơ tính bằng hai trăm thỏi vàng;
- Mỗi một Tông phụ tính bằng năm trăm thỏi bạc;
- Mỗi một Tộc phụ tính bằng hai trăm thỏi bạc;
- Mỗi một nữ tử quý tộc tính bằng một trăm thỏi bạc.
Chú thích:
Đế cơ, Vương phi, Tông cơ, Tộc cơ: công chúa, vợ của vua/ hoàng tử.
Cung nữ, Thái nữ: người hầu, thị nữ thuộc cung đình
Tông phụ, Tộc phụ: Vợ của họ hàng hoàng tộc.
Quý thích: Con gái/quý nữ nhà quan.
Quan dân nữ: Phụ nữ nhà quan nhỏ và dân thường.
2. Từ ngày 28 tháng Giêng, hoàng đế và triều đình nhà Tống bắt đầu thực thi thỏa thuận.
Những người phụ nữ đầu tiên bị đưa vào trại quân Kim là gia quyến và ca kỹ của Thái Kinh, Đồng Quán, Vương Phủ, mỗi nhà hai mươi tư người. Trong đó, Phúc Kim Đế cơ cũng nằm trong danh sách bị gửi đi, bị đưa đến trại của quân Kim.
Sử chép, Phúc Kim Đế cơ khi gặp Oát Ly Bất (tức thống soái quân Kim Hoàn Nhan Tông Vọng, con trai thứ hai của Kim Thái Tổ, còn được gọi là Nhị Hoàng tử) đã "run rẩy mặt không còn hạt máu", Oát Ly Bất ra lệnh cho tỳ nữ Lý thị chuốc say Phúc Kim Đế cơ, rồi thừa cơ cưỡng hiếp nàng. Phúc Kim Đế cơ là công chúa đầu tiên của triều Tống bị người Kim chà đạp trong Nạn Tĩnh Khang.
Do không gom đủ số lượng vàng bạc theo yêu cầu của quân Kim trong thời hạn 10 ngày, nên vua tôi nhà Tống đã dựa vào "điều khoản bổ sung" để lấy phụ nữ gán nợ.
Quan viên phủ Khai Phong ngoài áp giải phụ nữ trong cung đình, tông thất đến trại Kim, còn đi lùng bắt dân nữ trong kinh thành để cho đủ số. Những người phụ nữ bị bắt ép này "đều đầu bù tóc rối, không ăn uống, giả dạng ốm yếu với hy vọng được tha", nhưng Khai Phong phủ doãn Từ Bỉnh Triết vì muốn lập công, đã "tự bỏ tiền mua trâm cài áo, trang điểm lộng lẫy" cho năm ngàn phụ nữ từ cung tần đến kỹ nữ rồi đưa ra khỏi kinh thành, giao cho quân Kim.
Quan viên chấp sự trong "Khai Phong Phủ Trạng" đã thống kê một bản danh sách chi tiết, lưu lại cho chúng ta chứng cứ của trang sử nhục nhã này:
- Chọn nạp phi tần 83 người, Vương phi 24 người, Đế cơ 22 người, mỗi người tính 1.000 thỏi vàng, tổng cộng 134.000 thỏi vàng, trong đó 5 người Đế phi được tính gấp đôi.
- Tần ngự 98 người, Vương thiếp 28 người, Tông cơ 52 người, Ngự nữ 78 người, Tông cơ chi gần 195 người, mỗi người tính 500 thỏi vàng, tổng cộng 225.500 thỏi vàng.
- Tộc cơ 1.241 người, mỗi người tính 200 thỏi vàng, tổng cộng 248.200 thỏi vàng.
- Cung nữ 479 người, Thái nữ 604 người, Tông phụ 2.091 người, mỗi người tính 500 thỏi bạc, tổng cộng 1.587.000 thỏi bạc.
- Tộc phụ 2.007 người, ca nữ 1.314 người, mỗi người tính 200 thỏi bạc, tổng cộng 664.200 thỏi bạc.
- Quý thích, quan dân nữ 3.319 người, mỗi người tính 100 thỏi bạc, tổng cộng 331.900 thỏi bạc.
Tổng cộng tính bằng 607.700 thỏi vàng, 2.583.100 thỏi bạc.
Chỉ riêng một lần này, số lượng phụ nữ các loại bị dùng để gán nợ lên tới 11.635 người.
Kể từ khoảnh khắc bị đưa vào trại quân Kim, cơn ác mộng của những người phụ nữ này đã bắt đầu.
Tướng lĩnh quân Kim chia chác những chiến lợi phẩm đặc biệt này như chia gia súc. Trong số những phụ nữ đầu tiên bị áp giải đến trại Kim, Niêm Hãn, Oát Ly Bất tự lấy vài chục người, chư tướng từ chức Mưu Khắc trở lên mỗi người được ban vài người, dưới Mưu Khắc thì ban một hai người, sau đó cùng với dòng người cống nữ ùn ùn kéo tới, phạm vi "ban ơn" dần lan xuống tầng lớp dưới. Họ bị ép thay y phục, múa hát chuốc rượu cho tướng lĩnh quân Kim, phục vụ việc chà đạp và nhục nhã, chỉ cần phản kháng một chút là bị giết chết.
Đêm ngày mồng 5, Niêm Hãn ( Hoàn Nhan Tông Hàn) mở tiệc chiêu đãi tướng lĩnh dưới quyền, ra lệnh cho cung tần thay trang phục hầu rượu. Có ba người là Trịnh thị, Từ thị, Lữ thị kháng mệnh không theo, bị chém chết tại chỗ. Một người khác vì không chịu nổi nhục nhã đã dùng mũi tên đâm cổ họng t.ự v.ẫn. Lại có Trương thị, Cao thị...vì không tuân ý nhị thái tử Hoàn Nhan Tông Vọng ( Oát Ly Bất), đã bị cọc sắt xuyên qua người, treo trước trại, máu chảy ba ngày mới chết.
Ngày mồng 7, Vương phi và Đế cơ nhập trại, Hoàn Nhan Tông Vọng liền chỉ vào những nạn nhân đang muốn chết mà không được ấy để cảnh cáo, khiến họ mặt không còn chút máu, sống không bằng chết.
Để thỏa mãn dục vọng của tướng lĩnh quân Kim, Hoàn Nhan Tông Vọng thậm chí còn hạ lệnh: "Kẻ nào đang mang thai thì nghe y quan cho uống thuốc phá thai". Những phụ nữ đã thuộc về tướng sĩ quân Kim thì phải thay đổi cách trang điểm theo Đại Kim.
Một số phụ nữ không chịu nổi lăng nhục đã lần lượt t.ự v.ẫn, như Tín Vương phi tự vẫn tại trại Thanh Thành, Vận Vương cơ Vương thị tự vẫn tại chùa Lưu Gia. Đến mức "phụ nữ trong các trại chết nối tiếp nhau", trong đó bao gồm cả các công chúa mười sáu tuổi như Nhân Phúc Đế cơ, Hiền Phúc Đế cơ và Bảo Phúc Đế cơ.
Hoàng hậu và phi tần của Tống Huy Tông có năm người, trong đó mẹ của Triệu Cấu là Vi thị bị đưa vào Hoán Y Viện - tức kỹ viện của hoàng tộc nước Kim.
Ba mươi mốt người là phi tần, một trăm lẻ tám người có phong hiệu khác, cùng sáu mươi bảy người có danh hiệu Quốc phu nhân, Quận phu nhân, phu nhân, hai mươi chín cháu gái hoàng đế, tất cả đều bị phân phối như gia súc.
Còn Tống Khâm Tông có một hậu, một phi, Chu hoàng hậu nhảy xuống nước tự vẫn, Chu Thận phi theo đến thành Ngũ Quốc.
Các tỳ thiếp có phong hiệu khác gồm mười người, nô tỳ hai mươi bảy người, vợ các hoàng tử ba mươi tư người, cùng tông thất họ Triệu, hai mươi hai người con gái của anh em Huy Tông, cũng chịu chung số phận.
Vợ con của hai đời hoàng đế đều có kết cục như vậy, có thể tưởng tượng được số phận của những người phụ nữ khác. Hơn mười ngàn phụ nữ này hầu hết đều trở thành quân kỹ của quân Kim, hơn phân nửa đã bị ngược đãi đến chết trên đường bị áp giải về phương Bắc.
Lý do cho việc chính sử không ghi chi tiết những điều này xuất phát từ bản chất của từng loại sử liệu:
- Sử chính thống được triều đình kế tiếp biên soạn. Mục đích là ghi lại công lao và sự nghiệp của triều đại trước. Việc ghi chép một cách chi tiết và trần trụi về cảnh hoàng tộc bị làm nhục bị coi là một điều tối kỵ mà các sử quan thời đó tìm cách lược bỏ hoặc nói giảm nói tránh.
- Các bộ dã sử, ví như "Tĩnh Khang Bách Sử Tiên Chứng” ( do Tần Thừa Dụ thời Nam Tống sưu tầm) tập hợp 7 bộ ký sự của cả người Tống lẫn người Kim. Trong đó “Khai Phong Phủ Trạng” ghi chép vô cùng tỉ mỉ về danh sách và "mức giá" quy đổi phụ nữ hoàng tộc, quan lại ra vàng bạc để trừ nợ bồi thường chiến phí.
- Vì đây là những lời kể, ghi chép "theo ngôi thứ nhất" của những người từng trải qua biến cố, nên chúng phản ánh một cách chân thực, sinh động và đầy đủ hơn về những góc khuất của thảm kịch, đặc biệt là số phận của những người phụ nữ, những đối tượng ít được đề cập trong chính sử.
- Tuy số chi tiết có thể bị phóng đại bởi tư tưởng căm thù dân tộc thời Nam Tống, nhưng bản chất sự thật vẫn rất tàn khốc, việc vương triều nhà Tống dùng phụ nữ hoàng tộc và dân nữ để thế nợ chiến phí là sự thật lịch sử không thể chối cãi.
1. Nạn Tĩnh Khang, trước hết là nạn của những người phụ nữ.
Trong chính sử của nhà Tống không ghi rõ chi tiết về số phận đau lòng của những người phụ nữ trong "Nỗi nhục Tĩnh Khang". Chúng ta chỉ có thể tìm thấy trong các bộ dã sử như “Nam Chinh Lục Hối”, “Khai Phong Phủ Trạng” và “Tĩnh Khang Bách Sử Tiên Chứng”.
Theo "Nam Chinh Lục Hối ", ngày 10 tháng chạp năm Tĩnh Khang thứ nhất, vua Tống sai sứ là Ngô Khai và Mạc Đạo sang báo với quân Kim, đồng ý dâng:
- Vật phẩm gồm mũ miện, xe cộ, bảo vật các loại.
- Người thì gồm: thân vương, quan đại thần, con gái hoàng tộc mỗi loại 2 người; dân nữ và nữ nhạc mỗi loại 500 người.
Đây là đợt phụ nữ đầu tiên bị đưa sang làm lễ vật.
Sau đó, ngày 22 tháng Giêng, năm Tĩnh Khang thứ 2, nhà Tống tiếp tục ký thỏa thuận, dâng thêm: 2 Đế Cơ (công chúa), 4 con gái dòng tông thất và 4 con gái dòng thân tộc xa, 2.500 cung nữ, và 1.500 nữ nhạc.
Thỏa thuận này còn quy định: "Khao quân một triệu thỏi vàng, năm triệu thỏi bạc, phải nộp đủ trong vòng mười ngày.
Nếu không đủ số lượng:
- Mỗi một Đế cơ, Vương phi được tính bằng một ngàn thỏi vàng;
- Mỗi một Tông cơ tính bằng năm trăm thỏi vàng;
- Mỗi một Tộc cơ tính bằng hai trăm thỏi vàng;
- Mỗi một Tông phụ tính bằng năm trăm thỏi bạc;
- Mỗi một Tộc phụ tính bằng hai trăm thỏi bạc;
- Mỗi một nữ tử quý tộc tính bằng một trăm thỏi bạc.
Chú thích:
Đế cơ, Vương phi, Tông cơ, Tộc cơ: công chúa, vợ của vua/ hoàng tử.
Cung nữ, Thái nữ: người hầu, thị nữ thuộc cung đình
Tông phụ, Tộc phụ: Vợ của họ hàng hoàng tộc.
Quý thích: Con gái/quý nữ nhà quan.
Quan dân nữ: Phụ nữ nhà quan nhỏ và dân thường.
2. Từ ngày 28 tháng Giêng, hoàng đế và triều đình nhà Tống bắt đầu thực thi thỏa thuận.
Những người phụ nữ đầu tiên bị đưa vào trại quân Kim là gia quyến và ca kỹ của Thái Kinh, Đồng Quán, Vương Phủ, mỗi nhà hai mươi tư người. Trong đó, Phúc Kim Đế cơ cũng nằm trong danh sách bị gửi đi, bị đưa đến trại của quân Kim.
Sử chép, Phúc Kim Đế cơ khi gặp Oát Ly Bất (tức thống soái quân Kim Hoàn Nhan Tông Vọng, con trai thứ hai của Kim Thái Tổ, còn được gọi là Nhị Hoàng tử) đã "run rẩy mặt không còn hạt máu", Oát Ly Bất ra lệnh cho tỳ nữ Lý thị chuốc say Phúc Kim Đế cơ, rồi thừa cơ cưỡng hiếp nàng. Phúc Kim Đế cơ là công chúa đầu tiên của triều Tống bị người Kim chà đạp trong Nạn Tĩnh Khang.
Do không gom đủ số lượng vàng bạc theo yêu cầu của quân Kim trong thời hạn 10 ngày, nên vua tôi nhà Tống đã dựa vào "điều khoản bổ sung" để lấy phụ nữ gán nợ.
Quan viên phủ Khai Phong ngoài áp giải phụ nữ trong cung đình, tông thất đến trại Kim, còn đi lùng bắt dân nữ trong kinh thành để cho đủ số. Những người phụ nữ bị bắt ép này "đều đầu bù tóc rối, không ăn uống, giả dạng ốm yếu với hy vọng được tha", nhưng Khai Phong phủ doãn Từ Bỉnh Triết vì muốn lập công, đã "tự bỏ tiền mua trâm cài áo, trang điểm lộng lẫy" cho năm ngàn phụ nữ từ cung tần đến kỹ nữ rồi đưa ra khỏi kinh thành, giao cho quân Kim.
Quan viên chấp sự trong "Khai Phong Phủ Trạng" đã thống kê một bản danh sách chi tiết, lưu lại cho chúng ta chứng cứ của trang sử nhục nhã này:
- Chọn nạp phi tần 83 người, Vương phi 24 người, Đế cơ 22 người, mỗi người tính 1.000 thỏi vàng, tổng cộng 134.000 thỏi vàng, trong đó 5 người Đế phi được tính gấp đôi.
- Tần ngự 98 người, Vương thiếp 28 người, Tông cơ 52 người, Ngự nữ 78 người, Tông cơ chi gần 195 người, mỗi người tính 500 thỏi vàng, tổng cộng 225.500 thỏi vàng.
- Tộc cơ 1.241 người, mỗi người tính 200 thỏi vàng, tổng cộng 248.200 thỏi vàng.
- Cung nữ 479 người, Thái nữ 604 người, Tông phụ 2.091 người, mỗi người tính 500 thỏi bạc, tổng cộng 1.587.000 thỏi bạc.
- Tộc phụ 2.007 người, ca nữ 1.314 người, mỗi người tính 200 thỏi bạc, tổng cộng 664.200 thỏi bạc.
- Quý thích, quan dân nữ 3.319 người, mỗi người tính 100 thỏi bạc, tổng cộng 331.900 thỏi bạc.
Tổng cộng tính bằng 607.700 thỏi vàng, 2.583.100 thỏi bạc.
Chỉ riêng một lần này, số lượng phụ nữ các loại bị dùng để gán nợ lên tới 11.635 người.
Kể từ khoảnh khắc bị đưa vào trại quân Kim, cơn ác mộng của những người phụ nữ này đã bắt đầu.
Tướng lĩnh quân Kim chia chác những chiến lợi phẩm đặc biệt này như chia gia súc. Trong số những phụ nữ đầu tiên bị áp giải đến trại Kim, Niêm Hãn, Oát Ly Bất tự lấy vài chục người, chư tướng từ chức Mưu Khắc trở lên mỗi người được ban vài người, dưới Mưu Khắc thì ban một hai người, sau đó cùng với dòng người cống nữ ùn ùn kéo tới, phạm vi "ban ơn" dần lan xuống tầng lớp dưới. Họ bị ép thay y phục, múa hát chuốc rượu cho tướng lĩnh quân Kim, phục vụ việc chà đạp và nhục nhã, chỉ cần phản kháng một chút là bị giết chết.
Đêm ngày mồng 5, Niêm Hãn ( Hoàn Nhan Tông Hàn) mở tiệc chiêu đãi tướng lĩnh dưới quyền, ra lệnh cho cung tần thay trang phục hầu rượu. Có ba người là Trịnh thị, Từ thị, Lữ thị kháng mệnh không theo, bị chém chết tại chỗ. Một người khác vì không chịu nổi nhục nhã đã dùng mũi tên đâm cổ họng t.ự v.ẫn. Lại có Trương thị, Cao thị...vì không tuân ý nhị thái tử Hoàn Nhan Tông Vọng ( Oát Ly Bất), đã bị cọc sắt xuyên qua người, treo trước trại, máu chảy ba ngày mới chết.
Ngày mồng 7, Vương phi và Đế cơ nhập trại, Hoàn Nhan Tông Vọng liền chỉ vào những nạn nhân đang muốn chết mà không được ấy để cảnh cáo, khiến họ mặt không còn chút máu, sống không bằng chết.
Để thỏa mãn dục vọng của tướng lĩnh quân Kim, Hoàn Nhan Tông Vọng thậm chí còn hạ lệnh: "Kẻ nào đang mang thai thì nghe y quan cho uống thuốc phá thai". Những phụ nữ đã thuộc về tướng sĩ quân Kim thì phải thay đổi cách trang điểm theo Đại Kim.
Một số phụ nữ không chịu nổi lăng nhục đã lần lượt t.ự v.ẫn, như Tín Vương phi tự vẫn tại trại Thanh Thành, Vận Vương cơ Vương thị tự vẫn tại chùa Lưu Gia. Đến mức "phụ nữ trong các trại chết nối tiếp nhau", trong đó bao gồm cả các công chúa mười sáu tuổi như Nhân Phúc Đế cơ, Hiền Phúc Đế cơ và Bảo Phúc Đế cơ.
Hoàng hậu và phi tần của Tống Huy Tông có năm người, trong đó mẹ của Triệu Cấu là Vi thị bị đưa vào Hoán Y Viện - tức kỹ viện của hoàng tộc nước Kim.
Ba mươi mốt người là phi tần, một trăm lẻ tám người có phong hiệu khác, cùng sáu mươi bảy người có danh hiệu Quốc phu nhân, Quận phu nhân, phu nhân, hai mươi chín cháu gái hoàng đế, tất cả đều bị phân phối như gia súc.
Còn Tống Khâm Tông có một hậu, một phi, Chu hoàng hậu nhảy xuống nước tự vẫn, Chu Thận phi theo đến thành Ngũ Quốc.
Các tỳ thiếp có phong hiệu khác gồm mười người, nô tỳ hai mươi bảy người, vợ các hoàng tử ba mươi tư người, cùng tông thất họ Triệu, hai mươi hai người con gái của anh em Huy Tông, cũng chịu chung số phận.
Vợ con của hai đời hoàng đế đều có kết cục như vậy, có thể tưởng tượng được số phận của những người phụ nữ khác. Hơn mười ngàn phụ nữ này hầu hết đều trở thành quân kỹ của quân Kim, hơn phân nửa đã bị ngược đãi đến chết trên đường bị áp giải về phương Bắc.
Lý do cho việc chính sử không ghi chi tiết những điều này xuất phát từ bản chất của từng loại sử liệu:
- Sử chính thống được triều đình kế tiếp biên soạn. Mục đích là ghi lại công lao và sự nghiệp của triều đại trước. Việc ghi chép một cách chi tiết và trần trụi về cảnh hoàng tộc bị làm nhục bị coi là một điều tối kỵ mà các sử quan thời đó tìm cách lược bỏ hoặc nói giảm nói tránh.
- Các bộ dã sử, ví như "Tĩnh Khang Bách Sử Tiên Chứng” ( do Tần Thừa Dụ thời Nam Tống sưu tầm) tập hợp 7 bộ ký sự của cả người Tống lẫn người Kim. Trong đó “Khai Phong Phủ Trạng” ghi chép vô cùng tỉ mỉ về danh sách và "mức giá" quy đổi phụ nữ hoàng tộc, quan lại ra vàng bạc để trừ nợ bồi thường chiến phí.
- Vì đây là những lời kể, ghi chép "theo ngôi thứ nhất" của những người từng trải qua biến cố, nên chúng phản ánh một cách chân thực, sinh động và đầy đủ hơn về những góc khuất của thảm kịch, đặc biệt là số phận của những người phụ nữ, những đối tượng ít được đề cập trong chính sử.
- Tuy số chi tiết có thể bị phóng đại bởi tư tưởng căm thù dân tộc thời Nam Tống, nhưng bản chất sự thật vẫn rất tàn khốc, việc vương triều nhà Tống dùng phụ nữ hoàng tộc và dân nữ để thế nợ chiến phí là sự thật lịch sử không thể chối cãi.
