Lễ Phật đản ngày 8/5/1963 bắt đầu nổ ra biểu tình bạo loạn tại Thị xã Huế.
Vào ngày 8/5/1963, trong dịp lễ Phật đản tại Thị xã Huế, chính quyền Ngô Đình Diệm – vốn theo Công giáo – đã ra lệnh cấm treo cờ Phật giáo trong khi trước đó cho phép treo cờ Vatican mừng lễ của Tổng giám mục Ngô Đình Thục. Sự việc đã gây phẫn nộ trong cộng đồng Phật tử. Mấy ngàn người đã bao vây Đài Phát thanh. Họ biểu tình chống đối Công điện 5159 của Chính phủ cấm treo cờ tôn giáo ngoài khuôn viên chùa chiền, nơi thờ tự.
Một trái lựu đạn đã được ném vào và phát nổ giữa đám đông làm chết 9 người và bị thương nhiều người. Thời điểm này Tỉnh trưởng Thừa Thiên-Huế là ông Nguyễn Văn Đẳng, Thiếu tá Đặng Sỹ là Phó Tỉnh trưởng Phụ trách Nội an. Cả hai ông này đã nỗ lực chỉ huy điều động các đơn vị Bảo an, Dân vệ, Cảnh sát tham gia dẹp biểu tình. Theo sự tiết lộ của Giáo sư Trần Hữu Thế, cựu bộ trưởng Giáo dục, chính Ngô Đình Thục đã ra lệnh cho Thiếu tá Đặng Sĩ phải "dẹp" đám đông Phật tử tại đài Phát thanh Huế tối 8/5/1963. Trích:
"Chính tối hôm Phật đản cũng đã có một bữa tiệc tại nhà Ngô Đình Cẩn với sự hiện diện của Tổng giám mục Thục, một số bộ trưởng và nhiều nhân vật cao cấp trong chính phủ. Đang giữa bữa ăn thì Tỉnh trưởng Nguyễn Văn Đặng và Phó Tỉnh trưởng Đặng Sĩ hốt hoảng xin vào trình bày tình hình rất căng thẳng vì mấy ngàn Phật tử đang tụ họp trước Đài Phát thanh. Vì phụ trách các vấn đề an ninh, Thiếu tá Đặng Sĩ xin chỉ thị để đối phó.
Ngô Đình Cẩn ngồi yên không nói gì, hay không muốn nói có lẽ vì đã đoán trước được ý kiến của ông anh Ngô Đình Thục thế nào cũng chống đối thái độ hòa hoãn của ông ta trong vụ này. Sau báo cáo của Đặng Sĩ, Tổng giám mục Ngô Đình Thục đang ăn bỗng ngưng lại, giơ tay ra hiệu cho Thiếu tá Đặng Sĩ: "Dẹp…!".. Tỉnh trưởng và Phó Tỉnh trưởng lãnh chỉ thị lui ra. Sau đó thì các sự việc xảy ra như bác sĩ Erich Wulff đã tường thuật rõ ràng các điều mắt thấy tai nghe tại chỗ.
Mặt khác, một số nguồn khác thì cho rằng: chính Đặng đã ra lệnh nổ súng để ngầm giúp đỡ cho một đảng phái thứ ba có quyền lợi nếu chế độ Diệm sụp đổ.
Sự kiện này khởi đầu cho phong trào đấu tranh của Phật giáo trên toàn quốc, phản đối sự kỳ thị tôn giáo và chính sách độc tài của chính quyền Ngô Đình Diệm. Cuộc khủng hoảng Phật giáo năm 1963 nhanh chóng leo thang, kéo theo hàng loạt cuộc biểu tình, tuyệt thực, tự thiêu và phản đối rộng khắp trong nước và quốc tế.
Khủng hoảng này làm chính quyền Ngô Đình Diệm mất uy tín nghiêm trọng, góp phần dẫn đến cuộc đảo chính ngày 1/11/1963, chấm dứt chế độ của gia đình họ Ngô. Đây là một biến cố gây tiếng vang lớn tại Việt Nam và trên quốc tế và có ảnh hưởng to lớn trong cuộc Chiến tranh Việt Nam cũng như trong lịch sử tôn giáo và lịch sử chính trị Việt Nam.
Vào ngày 8/5/1963, trong dịp lễ Phật đản tại Thị xã Huế, chính quyền Ngô Đình Diệm – vốn theo Công giáo – đã ra lệnh cấm treo cờ Phật giáo trong khi trước đó cho phép treo cờ Vatican mừng lễ của Tổng giám mục Ngô Đình Thục. Sự việc đã gây phẫn nộ trong cộng đồng Phật tử. Mấy ngàn người đã bao vây Đài Phát thanh. Họ biểu tình chống đối Công điện 5159 của Chính phủ cấm treo cờ tôn giáo ngoài khuôn viên chùa chiền, nơi thờ tự.
Một trái lựu đạn đã được ném vào và phát nổ giữa đám đông làm chết 9 người và bị thương nhiều người. Thời điểm này Tỉnh trưởng Thừa Thiên-Huế là ông Nguyễn Văn Đẳng, Thiếu tá Đặng Sỹ là Phó Tỉnh trưởng Phụ trách Nội an. Cả hai ông này đã nỗ lực chỉ huy điều động các đơn vị Bảo an, Dân vệ, Cảnh sát tham gia dẹp biểu tình. Theo sự tiết lộ của Giáo sư Trần Hữu Thế, cựu bộ trưởng Giáo dục, chính Ngô Đình Thục đã ra lệnh cho Thiếu tá Đặng Sĩ phải "dẹp" đám đông Phật tử tại đài Phát thanh Huế tối 8/5/1963. Trích:
"Chính tối hôm Phật đản cũng đã có một bữa tiệc tại nhà Ngô Đình Cẩn với sự hiện diện của Tổng giám mục Thục, một số bộ trưởng và nhiều nhân vật cao cấp trong chính phủ. Đang giữa bữa ăn thì Tỉnh trưởng Nguyễn Văn Đặng và Phó Tỉnh trưởng Đặng Sĩ hốt hoảng xin vào trình bày tình hình rất căng thẳng vì mấy ngàn Phật tử đang tụ họp trước Đài Phát thanh. Vì phụ trách các vấn đề an ninh, Thiếu tá Đặng Sĩ xin chỉ thị để đối phó.
Ngô Đình Cẩn ngồi yên không nói gì, hay không muốn nói có lẽ vì đã đoán trước được ý kiến của ông anh Ngô Đình Thục thế nào cũng chống đối thái độ hòa hoãn của ông ta trong vụ này. Sau báo cáo của Đặng Sĩ, Tổng giám mục Ngô Đình Thục đang ăn bỗng ngưng lại, giơ tay ra hiệu cho Thiếu tá Đặng Sĩ: "Dẹp…!".. Tỉnh trưởng và Phó Tỉnh trưởng lãnh chỉ thị lui ra. Sau đó thì các sự việc xảy ra như bác sĩ Erich Wulff đã tường thuật rõ ràng các điều mắt thấy tai nghe tại chỗ.
Mặt khác, một số nguồn khác thì cho rằng: chính Đặng đã ra lệnh nổ súng để ngầm giúp đỡ cho một đảng phái thứ ba có quyền lợi nếu chế độ Diệm sụp đổ.
Sự kiện này khởi đầu cho phong trào đấu tranh của Phật giáo trên toàn quốc, phản đối sự kỳ thị tôn giáo và chính sách độc tài của chính quyền Ngô Đình Diệm. Cuộc khủng hoảng Phật giáo năm 1963 nhanh chóng leo thang, kéo theo hàng loạt cuộc biểu tình, tuyệt thực, tự thiêu và phản đối rộng khắp trong nước và quốc tế.
Khủng hoảng này làm chính quyền Ngô Đình Diệm mất uy tín nghiêm trọng, góp phần dẫn đến cuộc đảo chính ngày 1/11/1963, chấm dứt chế độ của gia đình họ Ngô. Đây là một biến cố gây tiếng vang lớn tại Việt Nam và trên quốc tế và có ảnh hưởng to lớn trong cuộc Chiến tranh Việt Nam cũng như trong lịch sử tôn giáo và lịch sử chính trị Việt Nam.
