Theo bạn nguồn gốc của sự đau khổ bắt nguồn từ đâu ?
1.
Câu chuyện này của một người khác kể lại. Ngày trước ở quê tôi có một người thiểu năng trí tuệ, đã ngoài hai mươi tuổi nhưng cha mẹ không màng đến, ngủ nghỉ chủ yếu ở mấy đống rơm. Nghe thì có vẻ số khổ, nhưng thực ra anh ta lại rất vui vẻ, mỗi lần đi ngang qua tôi đều thấy anh ấy cười rất tươi.
Thế nhưng dần dà có mấy đứa trẻ bắt đầu đến bắt nạt anh ta. Cha mẹ chúng biết chuyện thì cũng có mắng mỏ con cái, nhưng không phải vì họ thấy làm vậy là sai, mà khi đứng cạnh đó, tôi đã nghe thấy một câu nói khiến tôi nhớ mãi không quên: "Vạn nhất mày bị thằng khùng này làm cho sứt đầu mẻ trán thì sao, mày có biết loại người này là hạng người gì không?".
Về sau, đám trẻ đó vẫn tiếp tục bắt nạt anh ta, còn cha mẹ chúng thì cũng chẳng buồn quản chuyện này nữa. Sau này anh ta chết, theo phong tục chỗ tôi thì người chết bắt buộc phải tổ chức tang lễ, cha mẹ và anh em đã làm cho anh ta một cái đám ma, chắc cũng tốn đến vài chục triệu nhỉ? Lúc đó tôi thấy thật nực cười, khi còn sống mà giúp đỡ anh ta một chút thì cũng đâu đến nỗi phải chết sớm như vậy.
2.
Đầu tháng ba, tôi đến làm việc tại xưởng gia công hàng điện tử. Đây thực sự là địa ngục trần gian của những người dưới đáy xã hội. Ở đây không có tự do, chỉ có đi làm, ăn cơm, tan làm và nghỉ ngơi. Thời gian nghỉ ngơi không có chuyện làm năm nghỉ hai, cũng chẳng có làm sáu nghỉ một, chính xác mà nói thì chỉ cần có đơn hàng là bạn bắt buộc phải gồng mình lên mà làm. Nghỉ ốm thì nhất thiết phải có giấy chứng nhận của bệnh viện, còn các lý do xin nghỉ khác đều vô ích, chủ yếu phải nhìn sắc mặt của cấp trên trực tiếp. Tôi từng thấy một cô gái đến kỳ kinh nguyệt, nhưng chuyền trưởng vẫn yêu cầu cô ấy tranh thủ giờ ăn cơm về thay quần rồi phải quay lại làm việc ngay.
Bàn về vấn đề lương bổng, lương cơ bản là 8 triệu, mỗi tháng làm đủ công thì thực lĩnh chưa đến 15 triệu. Lãnh đạo ở đây tính tình rất nóng nảy, vừa yêu cầu chất lượng vừa đòi hỏi số lượng, lại còn có rất nhiều quy định nực cười. Đằng sau ghế ngồi có kẻ một đường vạch mốc, chân ghế phải đặt thẳng hàng với vạch đó. Có những công nhân sinh viên dáng người nhỏ bé, ngồi xuống thì tay khó mà vươn tới bàn làm việc, nhưng các chủ quản chẳng thèm quan tâm, thứ họ yêu cầu là "hiệu ứng thị giác", là vẻ thẩm mỹ - một vẻ thẩm mỹ được tạo nên từ sự khốn khổ của những người lao động đồng bào.
Đến giờ vào làm rồi, khi nào có thời gian tôi sẽ cập nhật tiếp trải nghiệm của mình sau.
3.
Đó là về nhận thức. Ví dụ nếu tôi thuộc về "tầng lớp cơ bản", tôi sẽ đắm chìm trong sự xúc động mỗi ngày, cảm thấy đâu đâu cũng là chiến thắng và thấy mình khá hạnh phúc. Nhưng nếu tôi là "hộ tử" (những người hay soi xét, bất mãn), thì khổ sở lắm, cả ngày nhìn đâu cũng thấy gai mắt, nhìn gì cũng thấy khó chịu.
4.
Sự so bì. Tại sao đôi khi con người lại cảm thấy đau khổ một cách vô cớ?
Không phải vì bạn kiếm được không đủ nhiều, mà là vì bạn kiếm được ít hơn những người xung quanh; không phải vì trường học của bạn không đủ tốt, mà là vì trường của bạn cũ tốt hơn trường bạn. Sợ anh em chịu khổ, nhưng lại càng sợ anh em lái xe sang.
Rất nhiều nỗi lo âu, tự ti, không cam lòng và sự bào mòn nội tâm trong cuộc sống thực tại, về bản chất đều không đến từ những khó khăn của bản thân cuộc sống, mà đến từ việc cứ nhất quyết lấy cuộc đời mình ra để so sánh với người khác.
Tại sao cứ phải dùng khoảnh khắc tỏa sáng của người khác để phủ nhận những nỗ lực vụn vặt thường ngày của chính mình?
Cuộc đời của người khác thì liên quan quái gì đến chúng ta?
Người kia lương năm trăm triệu, chẳng ảnh hưởng gì đến việc mọi người lương tháng vài triệu vẫn sống vui vẻ; người nọ tốt nghiệp trường danh giá, cũng chẳng ngăn cản được người khác theo học những thứ mình thích ở một ngôi trường bình thường. Bạn sẽ vĩnh viễn không bao giờ đuổi kịp một người mà bạn cứ nhất quyết phải ngước nhìn, và cũng vĩnh viễn không bao giờ lấp đầy được một trái tim luôn luôn so bì. Bản chất của sự so bì chính là dùng kịch bản của người khác để hủy hoại cuộc đời của chính mình.
6.
Nỗi đau khổ phần lớn bắt nguồn từ sự lệch pha giữa bên trong và bên ngoài: Ham muốn vượt quá năng lực, chấp niệm đối kháng với vô thường, bản thân lạc lối trong những đánh giá của ngoại giới. Sự xung đột giữa kỳ vọng và thực tế trong các mối quan hệ, cũng như nỗi hoang mang về ý nghĩa của sự tồn tại, cũng tạo nên những nguồn cơn chính yếu.
Nhìn sâu hơn, đau khổ là một lời nhắc nhở, nó phơi bày sự đứt gãy giữa chúng ta với chính mình, với người khác và với thế giới, luôn chờ đợi được chúng ta nhận diện và điều chỉnh.
7.
Hệ giá trị. Câu nói này thực sự rất hay: "Ngoại trừ đau ốm bệnh tật, thì hầu hết những nỗi đau khổ mà bạn cảm nhận được đều do hệ giá trị của chính bạn mang lại, chứ không thực sự tồn tại. Bi kịch lớn nhất của đời người chính là: Đây không phải cuộc sống tôi hằng mong muốn, nhưng lại chính là cuộc sống mà tôi tự chuốc lấy. Tôi chẳng có tâm sự gì để kể, bởi những nỗi xót xa của tôi đều là chuyện chẳng thể nói cùng ai."
8.
Vì không có tiền thôi. Vợ chồng cãi vã, tiền tiêu xông xênh liệu có cãi nhau nổi không? Con cái nổi loạn, bạn đưa nó đi du lịch một vòng châu Âu xem sao? Tổn thương từ gia đình gốc ư? Cha mẹ có tiền, có thời gian, có kiên nhẫn thì tổn thương lấy đâu ra? Công việc khổ sở, trả lương tháng 1 tỷ thì còn khổ không?
Chung quy lại, tiền không mua được hạnh phúc, nhưng nó có thể mua đi 99% nỗi đau khổ. 1% còn lại là bệnh nan y và cái chết, đó gọi là số mệnh, không gọi là đau khổ. Những kẻ nói tiền không phải là vạn năng, hoặc là bạn thật sự rất giàu, hoặc là bạn chưa từng nghèo đến cùng cực. Ở chỗ chúng tôi, bạn cứ đi hỏi những người không đóng nổi tiền thuê nhà, những người không có tiền khám bệnh, những người vì vài chục triệu tiền sính lễ mà phải chia tay. Cội rễ nỗi đau của họ là gì? Đáp án đều giống nhau cả thôi...
9.
Đa số nỗi đau khổ trên thế giới này đều bắt nguồn từ việc năng lực không chống đỡ nổi tham vọng của bạn. Bạn chỉ được 3 điểm, nhưng lại nhất quyết không phải hoa hậu thì không cưới, không phải thủ khoa thì không lấy. Bạn thu nhập tháng 10 triệu, nhưng lại cảm thấy mấy loại xe loanh quanh 200 triệu chẳng đáng gọi là xe. Hay như quan niệm mỗi cô gái đều nên sở hữu túi Birkin với đủ 7 sắc cầu vồng.
Bước đầu tiên để nhìn thấu thế gian chính là nhìn thấu chính mình. Có thể bạn vẫn sẽ đau khổ, nhưng nỗi đau của bạn sẽ vơi đi rất nhiều.
1.
Câu chuyện này của một người khác kể lại. Ngày trước ở quê tôi có một người thiểu năng trí tuệ, đã ngoài hai mươi tuổi nhưng cha mẹ không màng đến, ngủ nghỉ chủ yếu ở mấy đống rơm. Nghe thì có vẻ số khổ, nhưng thực ra anh ta lại rất vui vẻ, mỗi lần đi ngang qua tôi đều thấy anh ấy cười rất tươi.
Thế nhưng dần dà có mấy đứa trẻ bắt đầu đến bắt nạt anh ta. Cha mẹ chúng biết chuyện thì cũng có mắng mỏ con cái, nhưng không phải vì họ thấy làm vậy là sai, mà khi đứng cạnh đó, tôi đã nghe thấy một câu nói khiến tôi nhớ mãi không quên: "Vạn nhất mày bị thằng khùng này làm cho sứt đầu mẻ trán thì sao, mày có biết loại người này là hạng người gì không?".
Về sau, đám trẻ đó vẫn tiếp tục bắt nạt anh ta, còn cha mẹ chúng thì cũng chẳng buồn quản chuyện này nữa. Sau này anh ta chết, theo phong tục chỗ tôi thì người chết bắt buộc phải tổ chức tang lễ, cha mẹ và anh em đã làm cho anh ta một cái đám ma, chắc cũng tốn đến vài chục triệu nhỉ? Lúc đó tôi thấy thật nực cười, khi còn sống mà giúp đỡ anh ta một chút thì cũng đâu đến nỗi phải chết sớm như vậy.
2.
Đầu tháng ba, tôi đến làm việc tại xưởng gia công hàng điện tử. Đây thực sự là địa ngục trần gian của những người dưới đáy xã hội. Ở đây không có tự do, chỉ có đi làm, ăn cơm, tan làm và nghỉ ngơi. Thời gian nghỉ ngơi không có chuyện làm năm nghỉ hai, cũng chẳng có làm sáu nghỉ một, chính xác mà nói thì chỉ cần có đơn hàng là bạn bắt buộc phải gồng mình lên mà làm. Nghỉ ốm thì nhất thiết phải có giấy chứng nhận của bệnh viện, còn các lý do xin nghỉ khác đều vô ích, chủ yếu phải nhìn sắc mặt của cấp trên trực tiếp. Tôi từng thấy một cô gái đến kỳ kinh nguyệt, nhưng chuyền trưởng vẫn yêu cầu cô ấy tranh thủ giờ ăn cơm về thay quần rồi phải quay lại làm việc ngay.
Bàn về vấn đề lương bổng, lương cơ bản là 8 triệu, mỗi tháng làm đủ công thì thực lĩnh chưa đến 15 triệu. Lãnh đạo ở đây tính tình rất nóng nảy, vừa yêu cầu chất lượng vừa đòi hỏi số lượng, lại còn có rất nhiều quy định nực cười. Đằng sau ghế ngồi có kẻ một đường vạch mốc, chân ghế phải đặt thẳng hàng với vạch đó. Có những công nhân sinh viên dáng người nhỏ bé, ngồi xuống thì tay khó mà vươn tới bàn làm việc, nhưng các chủ quản chẳng thèm quan tâm, thứ họ yêu cầu là "hiệu ứng thị giác", là vẻ thẩm mỹ - một vẻ thẩm mỹ được tạo nên từ sự khốn khổ của những người lao động đồng bào.
Đến giờ vào làm rồi, khi nào có thời gian tôi sẽ cập nhật tiếp trải nghiệm của mình sau.
3.
Đó là về nhận thức. Ví dụ nếu tôi thuộc về "tầng lớp cơ bản", tôi sẽ đắm chìm trong sự xúc động mỗi ngày, cảm thấy đâu đâu cũng là chiến thắng và thấy mình khá hạnh phúc. Nhưng nếu tôi là "hộ tử" (những người hay soi xét, bất mãn), thì khổ sở lắm, cả ngày nhìn đâu cũng thấy gai mắt, nhìn gì cũng thấy khó chịu.
4.
Sự so bì. Tại sao đôi khi con người lại cảm thấy đau khổ một cách vô cớ?
Không phải vì bạn kiếm được không đủ nhiều, mà là vì bạn kiếm được ít hơn những người xung quanh; không phải vì trường học của bạn không đủ tốt, mà là vì trường của bạn cũ tốt hơn trường bạn. Sợ anh em chịu khổ, nhưng lại càng sợ anh em lái xe sang.
Rất nhiều nỗi lo âu, tự ti, không cam lòng và sự bào mòn nội tâm trong cuộc sống thực tại, về bản chất đều không đến từ những khó khăn của bản thân cuộc sống, mà đến từ việc cứ nhất quyết lấy cuộc đời mình ra để so sánh với người khác.
Tại sao cứ phải dùng khoảnh khắc tỏa sáng của người khác để phủ nhận những nỗ lực vụn vặt thường ngày của chính mình?
Cuộc đời của người khác thì liên quan quái gì đến chúng ta?
Người kia lương năm trăm triệu, chẳng ảnh hưởng gì đến việc mọi người lương tháng vài triệu vẫn sống vui vẻ; người nọ tốt nghiệp trường danh giá, cũng chẳng ngăn cản được người khác theo học những thứ mình thích ở một ngôi trường bình thường. Bạn sẽ vĩnh viễn không bao giờ đuổi kịp một người mà bạn cứ nhất quyết phải ngước nhìn, và cũng vĩnh viễn không bao giờ lấp đầy được một trái tim luôn luôn so bì. Bản chất của sự so bì chính là dùng kịch bản của người khác để hủy hoại cuộc đời của chính mình.
6.
Nỗi đau khổ phần lớn bắt nguồn từ sự lệch pha giữa bên trong và bên ngoài: Ham muốn vượt quá năng lực, chấp niệm đối kháng với vô thường, bản thân lạc lối trong những đánh giá của ngoại giới. Sự xung đột giữa kỳ vọng và thực tế trong các mối quan hệ, cũng như nỗi hoang mang về ý nghĩa của sự tồn tại, cũng tạo nên những nguồn cơn chính yếu.
Nhìn sâu hơn, đau khổ là một lời nhắc nhở, nó phơi bày sự đứt gãy giữa chúng ta với chính mình, với người khác và với thế giới, luôn chờ đợi được chúng ta nhận diện và điều chỉnh.
7.
Hệ giá trị. Câu nói này thực sự rất hay: "Ngoại trừ đau ốm bệnh tật, thì hầu hết những nỗi đau khổ mà bạn cảm nhận được đều do hệ giá trị của chính bạn mang lại, chứ không thực sự tồn tại. Bi kịch lớn nhất của đời người chính là: Đây không phải cuộc sống tôi hằng mong muốn, nhưng lại chính là cuộc sống mà tôi tự chuốc lấy. Tôi chẳng có tâm sự gì để kể, bởi những nỗi xót xa của tôi đều là chuyện chẳng thể nói cùng ai."
8.
Vì không có tiền thôi. Vợ chồng cãi vã, tiền tiêu xông xênh liệu có cãi nhau nổi không? Con cái nổi loạn, bạn đưa nó đi du lịch một vòng châu Âu xem sao? Tổn thương từ gia đình gốc ư? Cha mẹ có tiền, có thời gian, có kiên nhẫn thì tổn thương lấy đâu ra? Công việc khổ sở, trả lương tháng 1 tỷ thì còn khổ không?
Chung quy lại, tiền không mua được hạnh phúc, nhưng nó có thể mua đi 99% nỗi đau khổ. 1% còn lại là bệnh nan y và cái chết, đó gọi là số mệnh, không gọi là đau khổ. Những kẻ nói tiền không phải là vạn năng, hoặc là bạn thật sự rất giàu, hoặc là bạn chưa từng nghèo đến cùng cực. Ở chỗ chúng tôi, bạn cứ đi hỏi những người không đóng nổi tiền thuê nhà, những người không có tiền khám bệnh, những người vì vài chục triệu tiền sính lễ mà phải chia tay. Cội rễ nỗi đau của họ là gì? Đáp án đều giống nhau cả thôi...
9.
Đa số nỗi đau khổ trên thế giới này đều bắt nguồn từ việc năng lực không chống đỡ nổi tham vọng của bạn. Bạn chỉ được 3 điểm, nhưng lại nhất quyết không phải hoa hậu thì không cưới, không phải thủ khoa thì không lấy. Bạn thu nhập tháng 10 triệu, nhưng lại cảm thấy mấy loại xe loanh quanh 200 triệu chẳng đáng gọi là xe. Hay như quan niệm mỗi cô gái đều nên sở hữu túi Birkin với đủ 7 sắc cầu vồng.
Bước đầu tiên để nhìn thấu thế gian chính là nhìn thấu chính mình. Có thể bạn vẫn sẽ đau khổ, nhưng nỗi đau của bạn sẽ vơi đi rất nhiều.
