Vì sao chương trình Apollo của Mỹ lại mang theo nhiều "tải trọng vô dụng" đến Mặt Trăng?
Bản dịch giữ nguyên lập luận của tác giả, chỉ mang tính tham khảo. Một số chi tiết khoa học nên được đối chiếu thêm từ nhiều nguồn.
Trước khi bấm vào đọc, tôi còn tưởng "tải trọng vô dụng" ở đây là những thứ như thánh giá hay Kinh Thánh. Ai ngờ lại là... xe tự hành Mặt Trăng?
1. Xe tự hành Mặt Trăng của Apollo 15
Trước hết phải nói rằng Apollo 11, 12, 13 và 14 đều không mang theo xe tự hành Mặt Trăng (tên chính thức là LRV - Lunar Roving Vehicle, xe thám hiểm Mặt Trăng). Chỉ ba sứ mệnh cuối cùng là Apollo 15, 16 và 17 mới mang theo loại phương tiện này.
Ở những lần đổ bộ đầu tiên, để giảm chi phí và tăng khả năng thành công của nhiệm vụ, NASA đã không đưa xe tự hành lên Mặt Trăng.
Đúng là chương trình Apollo về bản chất là một nhiệm vụ mang tính chính trị, thành quả quan trọng nhất của nó là cắm lá cờ Mỹ lên Mặt Trăng trước Liên Xô. Nhưng sau khi đã thành công hạ cánh, các nhà khoa học đương nhiên muốn tận dụng công nghệ đã hoàn thiện này để tiến hành khảo sát và nghiên cứu khoa học trên Mặt Trăng.
Vào thời đó, công nghệ máy tính còn rất sơ khai. Không có hệ thống tự động nào làm công việc thám hiểm tốt hơn chính các phi hành gia.
Thế nhưng, con người vẫn chỉ là con người. Trên bề mặt Mặt Trăng, họ chỉ có thể di chuyển chậm chạp, phạm vi hoạt động bị giới hạn bởi bộ đồ không gian duy trì sự sống, còn lượng mẫu vật có thể mang theo (thực chất chủ yếu là đá Mặt Trăng) cũng rất ít.
Vì vậy, các nhà khoa học đã nảy ra ý tưởng phát triển một phương tiện có thể hoạt động trên Mặt Trăng nhằm: Tăng tốc độ di chuyển của phi hành gia, mở rộng phạm vi thám hiểm, cho phép mang theo nhiều thiết bị và mẫu vật hơn.
2. Nguyên mẫu thiết kế của xe tự hành Mặt Trăng
Chiếc LRV được phát triển chỉ trong vòng 17 tháng, và trong cả ba sứ mệnh sử dụng nó đều không gặp sự cố nghiêm trọng nào. Nhìn chung, đây là một phương tiện khá an toàn và đáng tin cậy.
Trong sứ mệnh Apollo 17, phi hành gia Eugene Cernan từng lái LRV đạt tốc độ khoảng 18 km/h trên bề mặt Mặt Trăng (kỷ lục không chính thức về tốc độ phương tiện trên Mặt Trăng). Dù vẫn rất chậm nếu so với ô tô trên Trái Đất, nhưng đã nhanh hơn rất nhiều so với việc đi bộ. LRV có thể chở tới 230 kg hàng hóa, vượt xa khả năng mang vác của con người.
Cũng trong sứ mệnh Apollo 17, Eugene Cernan đã lái chiếc xe này đi được 35,89 km chỉ trong 4 giờ 26 phút.
Để phòng trường hợp xe gặp trục trặc, các phi hành gia luôn phải giữ khoảng cách an toàn với tàu đổ bộ. Dù vậy, điểm xa nhất mà Cernan từng lái xe tới vẫn cách tàu đổ bộ 7,6 km.
Tất nhiên, khi trở về Trái Đất, chiếc xe không được mang theo. Vì vậy, cả ba chiếc LRV hiện nay vẫn còn nằm lại trên Mặt Trăng.
Nhưng rõ ràng, chúng không thể bị xem là "tải trọng vô dụng". Ngược lại, nhiều quốc gia khác, bao gồm cả Trung Quốc, cũng sử dụng nhiều loại xe tự hành khác nhau trong các nhiệm vụ thám hiểm Mặt Trăng.
Ảnh 1: Xe tự hành Mặt Trăng của Apollo 15
Ảnh 2: David Scott, chỉ huy Apollo 15, điều khiển xe tự hành Mặt Trăng.
Ảnh 3: John Young lái xe LRV cạnh tàu đổ bộ Mặt Trăng.
Ảnh 4: Eugene Cernan lái xe tự hành Mặt Trăng, lập kỷ lục về tốc độ và quãng đường di chuyển.
Ảnh 5: Tổng quãng đường di chuyển của các phương tiện bánh lốp trên Mặt Trăng và Sao Hỏa.
*Xe tự hành Opportunity trên Sao Hỏa hiện vẫn đang giữ kỷ lục về tổng quãng đường di chuyển.
BÌNH LUẬN
1. Lunokhod 2 đúng là "vua đua xe" trên Mặt Trăng. Càng nghĩ đây là sản phẩm từ thập niên 1970 thì càng thấy đúng với ấn tượng rằng công nghệ của Liên Xô có những mảng mạnh đến mức đáng kinh ngạc
-> Đúng vậy. Nó sử dụng 8 động cơ độc lập cho từng bánh xe, hệ thống giữ nhiệt bằng vật liệu phóng xạ. Với trình độ công nghệ của thời đó thì đúng là rất mang màu sắc khoa học viễn tưởng.
-> Tốc độ 18 km/h đã là rất nhanh rồi. Trên địa hình hoàn toàn không được trải nhựa như Mặt Trăng, ngay cả Toyota Prado chạy off-road cũng chỉ có thể bò từ từ, chưa chắc đã vượt được tốc độ đó. Mà cũng phải nể Eugene Cernan thật, Dám chạy nhanh ở một nơi hoàn toàn xa lạ, chưa từng có ai lái xe qua, không sợ bất ngờ gặp hố rồi lật xe. Nếu là tôi thì cùng lắm chỉ dám chạy với tốc độ của mấy chiếc xe điện mini dành cho người già thôi.
2. Chỉ riêng bộ lốp của xe tự hành Mặt Trăng (không phải loại lốp cao su theo cách chúng ta vẫn nghĩ) đã là cả một kỳ công kỹ thuật. Muốn vừa giảm khối lượng, vừa chịu được nhiệt độ cực đoan và lớp bụi đá sắc nhọn trên Mặt Trăng thì đã là bài toán vô cùng khó rồi. Vì thế, hãy biết tôn trọng khoa học, đừng để lập trường hay định kiến quyết định cách mình nhìn nhận sự thật.
3. Có một "cao nhân" dưới phần bình luận nói rằng đến tận bây giờ nước Mỹ vẫn chưa có nổi một bản đồ địa hình hoàn chỉnh của bề mặt Mặt Trăng, rồi lấy đó để nghi ngờ tính xác thực của việc Apollo đổ bộ Mặt Trăng. Thế thì tôi có một câu hỏi: Google là người ngoài hành tinh à?
Trong Google Earth, phần Mặt Trăng có cả một kho ảnh được tổng hợp từ rất nhiều tàu thăm dò khác nhau. Trong đó còn hiển thị cả quỹ đạo di chuyển của xe tự hành Mặt Trăng. Chỉ là Google đã khá lâu không còn cập nhật dữ liệu về các thiên thể ngoài Trái Đất và bầu trời sao nữa (có vẻ như dự án đã bị "bỏ xó"). Hồi trước, khi các siêu liên kết vẫn còn hoạt động, bạn còn có thể xem từng bức ảnh được chụp bởi cơ quan nào.
Bên dưới là vị trí và quỹ đạo di chuyển của xe tự hành trong sứ mệnh Apollo 15. Tôi chọn ảnh này vì địa hình ở đây rất thú vị. Đoạn đường cong nhìn giống hệt một con sông (dĩ nhiên không phải
). Với một địa hình đặc trưng như vậy, chỉ cần phóng một tàu thăm dò bay quanh Mặt Trăng và chụp khu vực này là rất dễ xác định được vị trí.
Bất kỳ quốc gia nào có đủ năng lực phóng tàu thăm dò quỹ đạo Mặt Trăng đều có thể tự mình kiểm chứng và bác bỏ nếu Apollo thật sự là giả.
Trong khi đó, chính thức mà nói, Trung Quốc cũng công nhận Apollo đã đổ bộ Mặt Trăng. Vậy xét theo logic, chẳng lẽ những người theo "khoa học dân gian" phủ nhận Apollo lại cho rằng Trung Quốc không đủ khả năng.
4. Khoảng cách 7,6 km là khái niệm như thế nào? Nếu đặt trong đại dương hoặc giữa sa mạc, nơi không có vật mốc để làm điểm tham chiếu, lại không có hệ thống dẫn đường, mà rời điểm hỗ trợ sự sống tới tận 7,6 km thì liệu còn có thể quay trở về đúng vị trí ban đầu không? …Đừng nói là "cứ lần theo vệt bánh xe" nhé. Với một nhiệm vụ có mức độ rủi ro cao như vậy, nếu ai cho rằng cách đó là hoàn toàn ổn thì cũng không cần tranh luận nữa… Chỉ có thể nói là quá sức khó tin, chẳng khác gì thần thoại.
Chưa kể trong suốt hơn 4 tiếng đồng hồ, với công nghệ pin của thời đó, hoạt động trong môi trường khắc nghiệt trên Mặt Trăng thì còn lại bao nhiêu điện? Trọng lượng của bộ pin sẽ lớn đến mức nào?
Theo tôi, điều đó cũng vô lý chẳng khác gì việc xe tự hành Curiosity trên Sao Hỏa lại mang theo một chiếc trực thăng không người lái vậy. Dù sao thì đây cũng chỉ là phim điện ảnh. Kịch bản mà thôi, nên người ta cũng không quá khắt khe. Trong thời gian gấp gáp, rất khó để tưởng tượng ra những điều mà trước đó chưa từng có ai chứng kiến.
-> Tác giả: Đừng thần thánh hóa thứ đó quá, nó thực chất chỉ là một phương tiện di chuyển có kết cấu dạng khung, thậm chí còn không có gầm xe đúng nghĩa. Nói nó là "ma huyễn" hay "thần thoại" thì hơi quá. Hệ thống định vị vệ tinh chỉ mới được thương mại hóa rộng rãi khoảng hơn 20 năm trở lại đây. Chẳng lẽ trước đó con người không thể vượt đại dương hay băng qua sa mạc sao?
Huống hồ đây chỉ là 7 km, chứ không phải 700 km. Thậm chí khoảng cách này còn chưa vượt quá giới hạn quan sát bằng mắt trong điều kiện địa hình trống trải, an toàn hơn nhiều so với giữa biển hay sa mạc.
Chỉ cần dựa vào con quay hồi chuyển và đồng hồ đo quãng đường trên xe là đã đủ để xác định vị trí. Bộ pin cũng chẳng phải công nghệ gì quá cao siêu. Nó chỉ cần hoạt động một lần trong vài giờ, không cần sạc đi sạc lại, cũng không cần sử dụng lâu dài. Thực chất chỉ là loại ắc quy bạc-kẽm khá nguyên thủy, nguyên lý hoạt động cũng tương tự pin cúc áo. So với việc đưa con người lên Mặt Trăng thì chiếc xe này thực sự không phải công nghệ quá phức tạp hay có hàm lượng kỹ thuật quá cao.
5. Thứ này có thể "đua xe" trên Mặt Trăng thì giải quyết vấn đề tản nhiệt kiểu gì? Trên Mặt Trăng đâu có không khí, bánh xe quay nhanh như vậy thì chẳng phải sẽ rất nóng sao?
-> Cái này không thể gọi là ô tô được, cùng lắm chỉ là một chiếc xe điện cỡ lớn thôi. Mà chạy cũng chậm lắm.
-> Cách nói "đua xe" hay "phóng xe" cũng không chuẩn đâu. Đừng học mấy từ giật gân như vậy nữa. Người chưa biết đọc xong lại tưởng xe tự hành Mặt Trăng chạy được 100 km/h. Thực tế tốc độ trung bình chỉ khoảng 9 km/h thôi. Chậm vô cùng.
6. Đúng là “tải trọng vô dụng” thật đấy.
-> Cơ quan vũ trụ Trung Quốc lại nói rằng xe tự hành Mặt Trăng có người lái là một thiết bị cốt lõi. Trung Quốc dự kiến thực hiện chuyến đổ bộ Mặt Trăng đầu tiên của công dân nước mình trước năm 2030. Trong nhiệm vụ này, hai phi hành gia sẽ điều khiển xe tự hành có người lái để tiến hành hoạt động khảo sát khoa học trên bề mặt Mặt Trăng.
Xe tự hành có người lái có thể mở rộng phạm vi hoạt động của phi hành gia, nâng cao hiệu suất làm việc trên bề mặt Mặt Trăng và gia tăng hiệu quả tổng thể của nhiệm vụ. Vì vậy, đây là một trong những thiết bị cốt lõi của các sứ mệnh thám hiểm Mặt Trăng có người lái trong tương lai.
8. Thôi khỏi nói chuyện lái xe đi. Chỉ cần đưa tôi xem một đoạn video hoàn chỉnh ghi lại cảnh lấy chiếc xe gấp đó ra khỏi tàu đổ bộ, mở ra rồi đặt xuống mặt đất (dù chỉ là thử nghiệm trên Trái Đất) thì tôi sẽ tin… Đừng nói là chưa từng mô phỏng hay thử nghiệm, rồi cứ thế mang thẳng lên Mặt Trăng để làm, lỡ chẳng may bị kẹt ở một khâu nào đó thì chết cũng chẳng biết chết thế nào. Xét từ góc độ an toàn hệ thống, toàn bộ chương trình Apollo giống như không coi mạng sống phi hành gia ra gì, cứ liên tục thử đủ kiểu "mạo hiểm". Theo cách nghĩ đó thì có thể nói ngay từ đầu người Mỹ đã đi sai hướng, sau này còn phải trả giá dài dài.
-> Chịu khó tìm tài liệu một chút thì sẽ không nói như vậy đâu. Xe tự hành Mặt Trăng vốn dĩ được gấp lại và cất ngay trên tàu đổ bộ Mặt Trăng mà.
-> Đúng kiểu "cái gì mình không biết thì mặc định là không tồn tại". Thông tin chỉ cần tìm 5 phút là có mà vẫn bảo người ta không làm được.
-> Xe tự hành Mặt Trăng đúng là được gấp gọn như thế này đây.
9. Đi được tổng cộng 30 km thì đúng là quá ghê. Lỡ chẳng may xe hỏng thì coi như không còn đường quay về nữa.
-> Tác giả: Thực ra điểm xa nhất họ lái xe tới cũng chỉ cách tàu đổ bộ khoảng 7 km thôi. Con số 30 km là tổng quãng đường di chuyển cộng dồn. Dù vậy, liệu chỉ đi bộ bằng đôi chân có thể quay lại từ khoảng cách 7 km hay không thì cũng là một dấu hỏi.
-> Thực ra vẫn có thể đi bộ quay về được. Bởi vì lộ trình đã được tính toán sẵn. Khi chiếc xe ở cách tàu đổ bộ 7 km thì đó mới chỉ là nửa đầu của lần hoạt động ngoài tàu (EVA). Bộ hỗ trợ sự sống PLSS có lượng oxy đủ dùng khoảng 8 giờ, cộng thêm 30 phút dự phòng. Trong khi lái xe lại tiêu tốn ít oxy hơn so với đi bộ. Do đó, nếu xe hỏng ngay tại vị trí cách tàu 7 km thì trong bộ PLSS vẫn còn hơn 5 giờ oxy, hoàn toàn đủ để đi bộ quay về.
Ngoài ra, xét đến độ cong của Mặt Trăng, ở khoảng cách này, tàu đổ bộ Mặt Trăng (LM) cao khoảng 6–7 m vẫn nằm trong tầm nhìn của các phi hành gia. Chỉ cần lấy LM làm mốc là có thể đi thẳng về. Thậm chí, NASA còn tính đến cả tình huống đó. Họ thiết kế LCRU (bộ điều khiển liên lạc của xe tự hành) có thể tháo rời. Nếu xe gặp sự cố, phi hành gia có thể xách theo mô-đun LCRU vừa đi bộ vừa liên lạc với Trái Đất. LCRU sử dụng một bộ pin 400 Wh riêng để cấp điện và liên lạc với mặt đất thông qua ăng-ten độ lợi thấp (LGA) gắn trên mô-đun.
-> Hai phi hành gia của Apollo 15 từng nhảy bộ gần 5 km trên Mặt Trăng rồi. Nếu oxy vẫn còn đủ thì đi bộ thêm vài cây số nữa cũng không phải là không thể.
Bản dịch giữ nguyên lập luận của tác giả, chỉ mang tính tham khảo. Một số chi tiết khoa học nên được đối chiếu thêm từ nhiều nguồn.
Trước khi bấm vào đọc, tôi còn tưởng "tải trọng vô dụng" ở đây là những thứ như thánh giá hay Kinh Thánh. Ai ngờ lại là... xe tự hành Mặt Trăng?
1. Xe tự hành Mặt Trăng của Apollo 15
Trước hết phải nói rằng Apollo 11, 12, 13 và 14 đều không mang theo xe tự hành Mặt Trăng (tên chính thức là LRV - Lunar Roving Vehicle, xe thám hiểm Mặt Trăng). Chỉ ba sứ mệnh cuối cùng là Apollo 15, 16 và 17 mới mang theo loại phương tiện này.
Ở những lần đổ bộ đầu tiên, để giảm chi phí và tăng khả năng thành công của nhiệm vụ, NASA đã không đưa xe tự hành lên Mặt Trăng.
Đúng là chương trình Apollo về bản chất là một nhiệm vụ mang tính chính trị, thành quả quan trọng nhất của nó là cắm lá cờ Mỹ lên Mặt Trăng trước Liên Xô. Nhưng sau khi đã thành công hạ cánh, các nhà khoa học đương nhiên muốn tận dụng công nghệ đã hoàn thiện này để tiến hành khảo sát và nghiên cứu khoa học trên Mặt Trăng.
Vào thời đó, công nghệ máy tính còn rất sơ khai. Không có hệ thống tự động nào làm công việc thám hiểm tốt hơn chính các phi hành gia.
Thế nhưng, con người vẫn chỉ là con người. Trên bề mặt Mặt Trăng, họ chỉ có thể di chuyển chậm chạp, phạm vi hoạt động bị giới hạn bởi bộ đồ không gian duy trì sự sống, còn lượng mẫu vật có thể mang theo (thực chất chủ yếu là đá Mặt Trăng) cũng rất ít.
Vì vậy, các nhà khoa học đã nảy ra ý tưởng phát triển một phương tiện có thể hoạt động trên Mặt Trăng nhằm: Tăng tốc độ di chuyển của phi hành gia, mở rộng phạm vi thám hiểm, cho phép mang theo nhiều thiết bị và mẫu vật hơn.
2. Nguyên mẫu thiết kế của xe tự hành Mặt Trăng
Chiếc LRV được phát triển chỉ trong vòng 17 tháng, và trong cả ba sứ mệnh sử dụng nó đều không gặp sự cố nghiêm trọng nào. Nhìn chung, đây là một phương tiện khá an toàn và đáng tin cậy.
Trong sứ mệnh Apollo 17, phi hành gia Eugene Cernan từng lái LRV đạt tốc độ khoảng 18 km/h trên bề mặt Mặt Trăng (kỷ lục không chính thức về tốc độ phương tiện trên Mặt Trăng). Dù vẫn rất chậm nếu so với ô tô trên Trái Đất, nhưng đã nhanh hơn rất nhiều so với việc đi bộ. LRV có thể chở tới 230 kg hàng hóa, vượt xa khả năng mang vác của con người.
Cũng trong sứ mệnh Apollo 17, Eugene Cernan đã lái chiếc xe này đi được 35,89 km chỉ trong 4 giờ 26 phút.
Để phòng trường hợp xe gặp trục trặc, các phi hành gia luôn phải giữ khoảng cách an toàn với tàu đổ bộ. Dù vậy, điểm xa nhất mà Cernan từng lái xe tới vẫn cách tàu đổ bộ 7,6 km.
Tất nhiên, khi trở về Trái Đất, chiếc xe không được mang theo. Vì vậy, cả ba chiếc LRV hiện nay vẫn còn nằm lại trên Mặt Trăng.
Nhưng rõ ràng, chúng không thể bị xem là "tải trọng vô dụng". Ngược lại, nhiều quốc gia khác, bao gồm cả Trung Quốc, cũng sử dụng nhiều loại xe tự hành khác nhau trong các nhiệm vụ thám hiểm Mặt Trăng.
Ảnh 1: Xe tự hành Mặt Trăng của Apollo 15
Ảnh 2: David Scott, chỉ huy Apollo 15, điều khiển xe tự hành Mặt Trăng.
Ảnh 3: John Young lái xe LRV cạnh tàu đổ bộ Mặt Trăng.
Ảnh 4: Eugene Cernan lái xe tự hành Mặt Trăng, lập kỷ lục về tốc độ và quãng đường di chuyển.
Ảnh 5: Tổng quãng đường di chuyển của các phương tiện bánh lốp trên Mặt Trăng và Sao Hỏa.
*Xe tự hành Opportunity trên Sao Hỏa hiện vẫn đang giữ kỷ lục về tổng quãng đường di chuyển.
BÌNH LUẬN
1. Lunokhod 2 đúng là "vua đua xe" trên Mặt Trăng. Càng nghĩ đây là sản phẩm từ thập niên 1970 thì càng thấy đúng với ấn tượng rằng công nghệ của Liên Xô có những mảng mạnh đến mức đáng kinh ngạc
-> Đúng vậy. Nó sử dụng 8 động cơ độc lập cho từng bánh xe, hệ thống giữ nhiệt bằng vật liệu phóng xạ. Với trình độ công nghệ của thời đó thì đúng là rất mang màu sắc khoa học viễn tưởng.
-> Tốc độ 18 km/h đã là rất nhanh rồi. Trên địa hình hoàn toàn không được trải nhựa như Mặt Trăng, ngay cả Toyota Prado chạy off-road cũng chỉ có thể bò từ từ, chưa chắc đã vượt được tốc độ đó. Mà cũng phải nể Eugene Cernan thật, Dám chạy nhanh ở một nơi hoàn toàn xa lạ, chưa từng có ai lái xe qua, không sợ bất ngờ gặp hố rồi lật xe. Nếu là tôi thì cùng lắm chỉ dám chạy với tốc độ của mấy chiếc xe điện mini dành cho người già thôi.
2. Chỉ riêng bộ lốp của xe tự hành Mặt Trăng (không phải loại lốp cao su theo cách chúng ta vẫn nghĩ) đã là cả một kỳ công kỹ thuật. Muốn vừa giảm khối lượng, vừa chịu được nhiệt độ cực đoan và lớp bụi đá sắc nhọn trên Mặt Trăng thì đã là bài toán vô cùng khó rồi. Vì thế, hãy biết tôn trọng khoa học, đừng để lập trường hay định kiến quyết định cách mình nhìn nhận sự thật.
3. Có một "cao nhân" dưới phần bình luận nói rằng đến tận bây giờ nước Mỹ vẫn chưa có nổi một bản đồ địa hình hoàn chỉnh của bề mặt Mặt Trăng, rồi lấy đó để nghi ngờ tính xác thực của việc Apollo đổ bộ Mặt Trăng. Thế thì tôi có một câu hỏi: Google là người ngoài hành tinh à?
Trong Google Earth, phần Mặt Trăng có cả một kho ảnh được tổng hợp từ rất nhiều tàu thăm dò khác nhau. Trong đó còn hiển thị cả quỹ đạo di chuyển của xe tự hành Mặt Trăng. Chỉ là Google đã khá lâu không còn cập nhật dữ liệu về các thiên thể ngoài Trái Đất và bầu trời sao nữa (có vẻ như dự án đã bị "bỏ xó"). Hồi trước, khi các siêu liên kết vẫn còn hoạt động, bạn còn có thể xem từng bức ảnh được chụp bởi cơ quan nào.
Bên dưới là vị trí và quỹ đạo di chuyển của xe tự hành trong sứ mệnh Apollo 15. Tôi chọn ảnh này vì địa hình ở đây rất thú vị. Đoạn đường cong nhìn giống hệt một con sông (dĩ nhiên không phải
). Với một địa hình đặc trưng như vậy, chỉ cần phóng một tàu thăm dò bay quanh Mặt Trăng và chụp khu vực này là rất dễ xác định được vị trí.Bất kỳ quốc gia nào có đủ năng lực phóng tàu thăm dò quỹ đạo Mặt Trăng đều có thể tự mình kiểm chứng và bác bỏ nếu Apollo thật sự là giả.
Trong khi đó, chính thức mà nói, Trung Quốc cũng công nhận Apollo đã đổ bộ Mặt Trăng. Vậy xét theo logic, chẳng lẽ những người theo "khoa học dân gian" phủ nhận Apollo lại cho rằng Trung Quốc không đủ khả năng.
4. Khoảng cách 7,6 km là khái niệm như thế nào? Nếu đặt trong đại dương hoặc giữa sa mạc, nơi không có vật mốc để làm điểm tham chiếu, lại không có hệ thống dẫn đường, mà rời điểm hỗ trợ sự sống tới tận 7,6 km thì liệu còn có thể quay trở về đúng vị trí ban đầu không? …Đừng nói là "cứ lần theo vệt bánh xe" nhé. Với một nhiệm vụ có mức độ rủi ro cao như vậy, nếu ai cho rằng cách đó là hoàn toàn ổn thì cũng không cần tranh luận nữa… Chỉ có thể nói là quá sức khó tin, chẳng khác gì thần thoại.
Chưa kể trong suốt hơn 4 tiếng đồng hồ, với công nghệ pin của thời đó, hoạt động trong môi trường khắc nghiệt trên Mặt Trăng thì còn lại bao nhiêu điện? Trọng lượng của bộ pin sẽ lớn đến mức nào?
Theo tôi, điều đó cũng vô lý chẳng khác gì việc xe tự hành Curiosity trên Sao Hỏa lại mang theo một chiếc trực thăng không người lái vậy. Dù sao thì đây cũng chỉ là phim điện ảnh. Kịch bản mà thôi, nên người ta cũng không quá khắt khe. Trong thời gian gấp gáp, rất khó để tưởng tượng ra những điều mà trước đó chưa từng có ai chứng kiến.
-> Tác giả: Đừng thần thánh hóa thứ đó quá, nó thực chất chỉ là một phương tiện di chuyển có kết cấu dạng khung, thậm chí còn không có gầm xe đúng nghĩa. Nói nó là "ma huyễn" hay "thần thoại" thì hơi quá. Hệ thống định vị vệ tinh chỉ mới được thương mại hóa rộng rãi khoảng hơn 20 năm trở lại đây. Chẳng lẽ trước đó con người không thể vượt đại dương hay băng qua sa mạc sao?
Huống hồ đây chỉ là 7 km, chứ không phải 700 km. Thậm chí khoảng cách này còn chưa vượt quá giới hạn quan sát bằng mắt trong điều kiện địa hình trống trải, an toàn hơn nhiều so với giữa biển hay sa mạc.
Chỉ cần dựa vào con quay hồi chuyển và đồng hồ đo quãng đường trên xe là đã đủ để xác định vị trí. Bộ pin cũng chẳng phải công nghệ gì quá cao siêu. Nó chỉ cần hoạt động một lần trong vài giờ, không cần sạc đi sạc lại, cũng không cần sử dụng lâu dài. Thực chất chỉ là loại ắc quy bạc-kẽm khá nguyên thủy, nguyên lý hoạt động cũng tương tự pin cúc áo. So với việc đưa con người lên Mặt Trăng thì chiếc xe này thực sự không phải công nghệ quá phức tạp hay có hàm lượng kỹ thuật quá cao.
5. Thứ này có thể "đua xe" trên Mặt Trăng thì giải quyết vấn đề tản nhiệt kiểu gì? Trên Mặt Trăng đâu có không khí, bánh xe quay nhanh như vậy thì chẳng phải sẽ rất nóng sao?
-> Cái này không thể gọi là ô tô được, cùng lắm chỉ là một chiếc xe điện cỡ lớn thôi. Mà chạy cũng chậm lắm.
-> Cách nói "đua xe" hay "phóng xe" cũng không chuẩn đâu. Đừng học mấy từ giật gân như vậy nữa.
Người chưa biết đọc xong lại tưởng xe tự hành Mặt Trăng chạy được 100 km/h. Thực tế tốc độ trung bình chỉ khoảng 9 km/h thôi. Chậm vô cùng.6. Đúng là “tải trọng vô dụng” thật đấy.
-> Cơ quan vũ trụ Trung Quốc lại nói rằng xe tự hành Mặt Trăng có người lái là một thiết bị cốt lõi. Trung Quốc dự kiến thực hiện chuyến đổ bộ Mặt Trăng đầu tiên của công dân nước mình trước năm 2030. Trong nhiệm vụ này, hai phi hành gia sẽ điều khiển xe tự hành có người lái để tiến hành hoạt động khảo sát khoa học trên bề mặt Mặt Trăng.
Xe tự hành có người lái có thể mở rộng phạm vi hoạt động của phi hành gia, nâng cao hiệu suất làm việc trên bề mặt Mặt Trăng và gia tăng hiệu quả tổng thể của nhiệm vụ. Vì vậy, đây là một trong những thiết bị cốt lõi của các sứ mệnh thám hiểm Mặt Trăng có người lái trong tương lai.
8. Thôi khỏi nói chuyện lái xe đi. Chỉ cần đưa tôi xem một đoạn video hoàn chỉnh ghi lại cảnh lấy chiếc xe gấp đó ra khỏi tàu đổ bộ, mở ra rồi đặt xuống mặt đất (dù chỉ là thử nghiệm trên Trái Đất) thì tôi sẽ tin… Đừng nói là chưa từng mô phỏng hay thử nghiệm, rồi cứ thế mang thẳng lên Mặt Trăng để làm, lỡ chẳng may bị kẹt ở một khâu nào đó thì chết cũng chẳng biết chết thế nào. Xét từ góc độ an toàn hệ thống, toàn bộ chương trình Apollo giống như không coi mạng sống phi hành gia ra gì, cứ liên tục thử đủ kiểu "mạo hiểm". Theo cách nghĩ đó thì có thể nói ngay từ đầu người Mỹ đã đi sai hướng, sau này còn phải trả giá dài dài.
-> Chịu khó tìm tài liệu một chút thì sẽ không nói như vậy đâu. Xe tự hành Mặt Trăng vốn dĩ được gấp lại và cất ngay trên tàu đổ bộ Mặt Trăng mà.
-> Đúng kiểu "cái gì mình không biết thì mặc định là không tồn tại". Thông tin chỉ cần tìm 5 phút là có mà vẫn bảo người ta không làm được.
-> Xe tự hành Mặt Trăng đúng là được gấp gọn như thế này đây.
9. Đi được tổng cộng 30 km thì đúng là quá ghê. Lỡ chẳng may xe hỏng thì coi như không còn đường quay về nữa.
-> Tác giả: Thực ra điểm xa nhất họ lái xe tới cũng chỉ cách tàu đổ bộ khoảng 7 km thôi. Con số 30 km là tổng quãng đường di chuyển cộng dồn. Dù vậy, liệu chỉ đi bộ bằng đôi chân có thể quay lại từ khoảng cách 7 km hay không thì cũng là một dấu hỏi.
-> Thực ra vẫn có thể đi bộ quay về được. Bởi vì lộ trình đã được tính toán sẵn. Khi chiếc xe ở cách tàu đổ bộ 7 km thì đó mới chỉ là nửa đầu của lần hoạt động ngoài tàu (EVA). Bộ hỗ trợ sự sống PLSS có lượng oxy đủ dùng khoảng 8 giờ, cộng thêm 30 phút dự phòng. Trong khi lái xe lại tiêu tốn ít oxy hơn so với đi bộ. Do đó, nếu xe hỏng ngay tại vị trí cách tàu 7 km thì trong bộ PLSS vẫn còn hơn 5 giờ oxy, hoàn toàn đủ để đi bộ quay về.
Ngoài ra, xét đến độ cong của Mặt Trăng, ở khoảng cách này, tàu đổ bộ Mặt Trăng (LM) cao khoảng 6–7 m vẫn nằm trong tầm nhìn của các phi hành gia. Chỉ cần lấy LM làm mốc là có thể đi thẳng về. Thậm chí, NASA còn tính đến cả tình huống đó. Họ thiết kế LCRU (bộ điều khiển liên lạc của xe tự hành) có thể tháo rời. Nếu xe gặp sự cố, phi hành gia có thể xách theo mô-đun LCRU vừa đi bộ vừa liên lạc với Trái Đất. LCRU sử dụng một bộ pin 400 Wh riêng để cấp điện và liên lạc với mặt đất thông qua ăng-ten độ lợi thấp (LGA) gắn trên mô-đun.
-> Hai phi hành gia của Apollo 15 từng nhảy bộ gần 5 km trên Mặt Trăng rồi.
Nếu oxy vẫn còn đủ thì đi bộ thêm vài cây số nữa cũng không phải là không thể.