Bạn đã vượt qua giai đoạn khó khăn và đau khổ nhất cuộc đời như thế nào?
Mười năm trước, khi vừa tốt nghiệp, tôi phạm phải một sai lầm lớn. Tôi không lấy được bằng đại học của một trường top, trường cũng chẳng thèm cấp bằng tốt nghiệp mà chỉ đưa cho một tờ giấy chứng nhận thôi học.
Tôi cầm tờ giấy ấy đi xin việc làm nhân viên sale cho một công ty.
Hồi đó tôi cày cuốc kinh khủng lắm, sáng nào cũng tay xách nách mang hai chiếc thiết bị nặng trịch ra ngoài đi chào hàng.
Thế nhưng, vì lúc phỏng vấn tôi đã giấu nhẹm chuyện mình không có bằng cấp, lại thêm cái mác lính mới tơ lơ mơ, vụng thối vụng ra, nên đến đúng ngày 31 tháng 12 năm đó, tôi bị công ty sa thải.
Đường về nhà hôm ấy sao mà gian truân. Tôi nằm gục trên chiếc xe buýt cũ nát, gió lùa tứ phía, đi ròng rã hơn một tiếng đồng hồ mới về đến phòng trọ. Lòng tôi lúc đó nguội ngắt như tro tàn, cảm thấy bản thân là một kẻ vô tích sự.
Ngay cả ở thời điểm mười năm trước, tiền thuê nhà ở Thủ Đô đã đắt đỏ lắm rồi. Vì nghèo, tôi chỉ thuê nổi một căn phòng hộp diêm không có lấy một cái cửa sổ, combo "mùa đông lạnh thấu xương, mùa hè nóng chảy mỡ" là chuyện hiển nhiên. Đêm hôm đó đen đủi thế nào lại gặp đúng lúc phòng có chuột chạy loạn.
Bà chủ nhà ném cho tôi một miếng keo dính chuột. Sáng mùng một Tết Dương lịch vừa ngủ dậy nhìn xuống, tôi thấy dính nguyên một ổ chuột nhắt mới đẻ, con nào con nấy chỉ bằng ngón tay út. Miếng keo dính chặt cứng, lũ chuột cứ giãy giụa, lật qua lật lại đến mức lột cả da, máu me be bét.
Hôm đó trời mưa tầm tã. Buổi sáng, tôi xỏ đôi dép lê lẹt quẹt ra ngoài, đem ổ chuột nhắt đang giãy giụa đến tróc da bong thịt ấy vứt vào thùng rác. Lũ chuột vẫn chưa chết hẳn, người còn hơi ấm nhưng không thể động đậy.
Tự dưng, tôi thấy bản thân mình chẳng khác gì ổ chuột mới đẻ này: vừa mới chập chững bước vào đời nhưng chẳng nhìn thấy một chút hy vọng nào. Sống mũi tôi cay xè, rồi cứ thế đứng nép vào bên đường khóc rấm rức như một đứa con gái, khiến người qua đường ai nấy đều phải ngoái lại nhìn.
Trong lúc khóc lóc ấy, tôi đã nghĩ rất nhiều chuyện, tự nói với mình biết bao lời cay đắng và cũng lập biết bao lời thề độc. Thế nhưng thực tế thì luôn phũ phàng. Tôi phải giam mình trong căn phòng tối tăm ấy ròng rã ba tháng trời mới tìm được công việc tiếp theo. Thời đó tìm việc trầy da tróc vẩy thực sự.
Về sau, tôi phải bấm bụng gọi điện cho thẳng lễ tân của từng công ty, nài nỉ được gặp bộ phận nhân sự để xin một cơ hội phỏng vấn. Nhưng phần lớn các cuộc gọi đều như đá ném xuống biển sâu, bặt vô âm tín.
Mãi sau mới trầy trật tìm được một công ty vốn là doanh nghiệp nhà nước vừa cổ phần hóa. Vì tôi không có bằng đại học, tôi đã phải dây dưa với bên nhân sự suốt hai tháng trời. Cuối cùng, nhờ tôi kiên trì gọi điện năm lần bảy lượt cho trưởng phòng để xin một cơ hội, họ mới gật đầu nhận tôi vào làm.
Đối với tôi lúc đó, công việc ấy chẳng khác nào chiếc phao cứu sinh. Bởi trước đó, đường đời của tôi quá sức bằng phẳng, tôi chưa từng bị dồn vào đường cùng bao giờ. Vậy mà vừa tốt nghiệp một cái là ngã nhào, cảm giác như bao nhiêu công sức học hành mười mấy năm trời đổ sông đổ biển hết.
Tôi lập tức biến thành kẻ liều mạng và chăm chỉ nhất công ty. Hồi đó quy định 9 giờ vào làm thì ngày nào 8 giờ tôi đã có mặt, đúng 8 giờ 30 phút là bấm cuộc gọi đầu tiên không sai một phút. Vì khi ấy tôi phụ trách mảng sale cho một hệ thống giao thông, tôi phát hiện ra tầm từ 8 giờ 30 đến 9 giờ là lúc khách hàng thoải mái nghe máy nhất.
Tôi cũng thường là người rời công ty muộn nhất, vì tôi còn phải gọi điện cho khách hàng ở vùng xâu vùng xa. Tôi phải tranh thủ cái lúc họ chuẩn bị tan làm, tâm trạng đang thong thả để thử vận may xem họ có chịu mua thiết bị không.
Nhưng ngặt nỗi, tài ăn nói của tôi tệ hại vô cùng. Tôi của ngày ấy, đến cả cái tài xã giao, tán gẫu dông dài với người ta cũng không có. Hồi mới vào làm, đúng dịp phòng tổ chức đi team building, tôi và một cô bạn mới vào cùng đợt được xếp ngồi chung xe với trưởng phòng.
Suốt dọc đường, hai người họ nói cười rôm rả, còn tôi thì câm như hến từ đầu đến cuối, tôi không biết phải xen vào thế nào, mà cũng chẳng dám ho he, sợ lỡ mồm nói sai lại bị người ta ghét. Lúc đó tôi vừa ngưỡng mộ vừa ghen tị với cô gái kia, nghĩ bụng cái tài ăn nói, bắt chuyện thiên bẩm kia sao mà đỉnh thế, cô ấy có mà tôi thì chịu chết.
Quá trình thử việc cũng trầy trật không kém. Những người vào cùng đợt đều thuận lợi thông qua, còn bài kiểm tra của tôi là thuyết trình giới thiệu sản phẩm.
Hôm trước tôi đã thức đêm viết sẵn kịch bản rồi học thuộc làu làu như vẹt, thế mà đến lúc đứng lên nói thì cứ lắp ba lắp bắp, cạy răng không rặn nổi một câu hoàn chỉnh. Trưởng phòng nhìn phó giám đốc bộ phận bằng ánh mắt đầy hoài nghi: "Có giữ nó lại không anh?"
Người giữ tôi lại là anh phó giám đốc, anh ấy quý cái tính chịu thương chịu khó của tôi. Đến tận ngày hôm nay chúng tôi vẫn là những người bạn tốt. Dù cuộc đời tôi giờ đã thay đổi một trời một vực, nhưng anh ấy mãi là người có ơn tri ngộ với tôi, gặp mặt tôi vẫn kính cẩn gọi một tiếng "Sư phụ".
Với chị trưởng phòng năm xưa tôi vẫn giữ liên lạc, năm nào dịp lễ Tết tôi cũng nhắn tin chúc mừng riêng, chị ấy đều nghiêm túc nhắn lại, có điều chúng tôi chưa từng gặp lại nhau.
Ở công ty đó, bước ngoặt thực sự đến với tôi qua hai chuyện. Chuyện thứ nhất là trong một lần dọn dẹp vệ sinh, tôi vô tình tìm thấy những cuốn sổ ghi chép của tất cả các nhân viên sale đã nghỉ việc trước đó.
Thời ấy máy tính chưa phổ biến như bây giờ, những vị tiền bối không mấy thành công này đã ghi lại toàn bộ quá trình làm việc bấy lâu nay của họ vào sổ. Vì họ đều là những kẻ thất bại không có doanh số, nên trong phòng chẳng ai buồn đoái hoài hay thu thập lại tệp khách hàng của họ cả. Tôi bèn gõ lại toàn bộ thông tin đó vào máy tính. Số nào có số điện thoại thì tôi gọi ngay, số nào không có điện thoại mà chỉ có tên công ty thì tôi tra tổng đài 114 hoặc mò lên mạng tìm bằng được.
Tôi làm với tốc độ điên cuồng, chỉ trong hai tuần đã dọn dẹp xong xuôi hết sạch. Nhờ vậy, trong tay tôi nắm được một lượng khách hàng khổng lồ, và chính tệp khách hàng này đã giúp tôi "nổ" doanh số ầm ầm về sau.
Chuyện thứ hai là về một vị khách hàng kì lạ, một lão làng trong ngành vận tải. Tính ông này nóng nảy, lại có phần dị biệt. Lần nào tôi gọi điện đến, vừa run rẩy định hỏi han vài câu xã giao rồi hỏi xem ông có nhu cầu mua thiết bị không, ông ấy đều thô bạo ngắt lời, quát lên là không có nhu cầu, khi nào mua sẽ tự gọi lại.
Tôi vốn là đứa có tính "lỳ", cứ đều đặn mỗi tuần gọi cho tất cả khách hàng một lần, vòng tuần hoàn cứ thế lặp đi lặp lại. Tôi gọi, ông ấy dập máy, thái độ lúc nào cũng cộc lốc. Suốt nửa năm trời như vậy, cho đến một chiều thứ Sáu nọ, ông ấy chủ động gọi cho tôi: "Tôi cần mua thiết bị, ngày mai cậu đến XX (trung tâm của tỉnh đó) đi." Tôi ngơ ngác định hỏi thêm thì ông ấy đã cúp máy cái rụp. Tôi đành liều mạng ra ga mua vé tàu đi đến thành phố đó.
Trước khi đi, tôi sực nhớ ra bố của ông ấy rất thích ăn các loại dưa muối mà trong sổ ghi chép có ghi. Thế là tôi chạy ngay ra siêu thị mua một túi lớn đủ loại dưa muối xách theo. Đến nơi tôi mới biết, ông anh này đối xử với sếp của lão còn thô lỗ gấp trăm lần đối với tôi. Chi tiết thế nào không bàn đến, chỉ biết là cuối cùng, ông ấy gần như đã một mực gạt đi mọi sự phản đối của các sếp trong phòng để ký hợp đồng với tôi.
Trên chuyến tàu muộn trở về, đầu óc tôi vẫn còn mơ màng. Bởi đó là hợp đồng đầu tiên trong đời tôi: 2 tỷ 600 triệu.
Đúng vậy, dù đơn hàng đầu tiên tôi phải trầy trật mất hơn nửa năm trời, nhưng đường đời vốn dĩ luôn kỳ lạ và biến ảo như thế. Sau cột mốc ấy, các hợp đồng của tôi thi nhau nổ ra như nấm sau mưa, mà giá trị cái sau lại càng khủng hơn cái trước.
Đến cuối năm đó, tôi đã nghiễm nhiên làm trưởng nhóm, dẫn dắt vài người vào cùng đợt đi chinh chiến rồi.
Khoảng thời gian sau đó lại là những chuỗi ngày giông bão khác nhau, tóm gọn lại là: Tôi mất khoảng 5 năm nỗ lực rượt đuổi đến kiệt sức để lại có thể đàng hoàng ngồi uống cà phê cùng bạn bè đại học, những người đứa thì làm ở doanh nghiệp nhà nước sừng sỏ, đứa thì ở tập đoàn đa quốc gia danh tiếng.
Tôi lại mất thêm 5 năm nữa để bứt phá và vượt lên, hỗ trợ một doanh nghiệp hoàn thành việc lên sàn chứng khoán. Bản thân tôi từng đứng ra vận hành những dự án đầu tư lên tới hàng tỷ tệ, và cũng thuận lợi đạt được mức thu nhập như mình từng lên kế hoạch.
Bạn có thể nghĩ rằng tôi đã lội ngược dòng thành công, đã bước ra khỏi những ngày tháng tăm tối nhất, và thực tế là tôi cũng từng nghĩ như vậy. Tôi cho rằng mười năm qua mình đã nếm đủ đắng cay, đã không ngừng chạy bán sống bán chết, giờ đây cuối cùng cũng toại nguyện rồi. Tôi có thể vui vẻ, hạnh phúc lên kế hoạch cho mười năm sự nghiệp tiếp theo và tận hưởng cuộc sống.
Nào ngờ số phận lại trêu ngươi tôi một lần nữa. Và lần này, nó thật sự kéo tuột tôi xuống đáy vực sâu.
Con trai hai tuổi của tôi bị chẩn đoán mắc một căn bệnh hiếm gặp về thần kinh, cần phải can thiệp suốt đời, và y học hiện tại vô phương cứu chữa.
Tôi bất giác cười khổ: Hóa ra đây chính là số mệnh của mình sao? Có lẽ ngay từ đầu, số mạng của tôi chỉ hợp với cuộc sống bình tèm nhèm, an phận thủ thường. Tôi càng cố mưu cầu nhiều, dường như lại càng mất đi bấy nhiêu.
Nhìn vào chính mình, tôi thấy thấp thoáng bóng dáng của Sisyphus, kẻ cả đời cứ điên cuồng đẩy tảng đá lên đỉnh núi, để rồi lại bất lực nhìn nó lăn rụng xuống vực sâu.
Thế nhưng, lần này tôi đã trở nên mạnh mẽ hơn nhiều. Kinh nghiệm xương máu bao năm qua nói với tôi rằng: khi bất kỳ một chuyện tồi tệ nào xảy ra, phía sau nó chắc chắn sẽ luôn có một điều tốt đẹp với giá trị tương đương đang chờ đợi, việc của tôi chỉ là nhìn ra mặt tích cực của nó mà thôi.
Tôi nhận thấy căn bệnh này là nỗi bất hạnh của cả một ngành. Rất nhiều gia đình sau khi phát hiện con mình mắc bệnh, vì chi phí điều trị quá đắt đỏ và kéo dài, gần như chỉ sau một đêm đã từ tầng lớp trung lưu rớt thẳng xuống đáy xã hội.
Đồng thời, đây cũng là một "căn bệnh nhà giàu" bùng phát mạnh mẽ ở các quốc gia phát triển. Ví dụ như thống kê ở một nước, ba năm trở lại đây đang là thời kỳ cao điểm, số lượng trẻ mắc bệnh tăng theo cấp số nhân.
Tôi quyết định phải làm điều gì đó cho căn bệnh này. Tôi hẹn gặp vài người bạn chí cốt, mời thêm một số chuyên gia trong và ngoài nước để thành lập một công ty, với hy vọng có thể giúp đỡ những bậc cha mẹ đang phải gánh chịu nỗi đau giống như mình. Nỗi đau của họ, tôi cảm nhận được sâu sắc từng chút một.
Tôi cảm giác như mình lại quay trở về vạch xuất phát, trở lại trạng thái làm việc điên cuồng của mười năm trước: dấn thân vào, tìm đội ngũ, gọi vốn, dùng sự chăm chỉ và tư duy của mình để giải quyết những bài toán mà bản thân chưa từng biết đến, dốc hết sức lực.
Tôi chợt nhớ khi đọc cuốn Bá tước Monte Cristo, tôi cực kỳ tâm đắc với câu kết:
"Trên đời này vốn không có hạnh phúc hay khổ đau, chỉ có sự so sánh giữa trạng thái này với trạng thái khác mà thôi."
Trải qua ngần ấy chuyện, tôi cảm nhận sâu sắc rằng
cuộc đời này có hạnh phúc hay không, thực ra không phụ thuộc vào việc cuộc sống đối xử với ta thế nào, mà bắt nguồn từ thái độ của ta đối với cuộc sống. Một kẻ không biết hạnh phúc, thì dù có may mắn đến mấy, cuộc đời họ vẫn là một tấn bi kịch; còn người biết hạnh phúc sẽ chỉ dựa vào sự chăm chỉ và nỗ lực để tự nắm giữ vận mệnh của chính mình.
Tự uống một ly rượu để chúc mừng cho chuyến hành trình mới của bản thân!
Hy vọng công ty mới mọi sự thuận lợi, hy vọng có thể giúp đỡ được những người bạn có cùng cảnh ngộ không may như tôi, và cũng cầu mong cho nhóc tỳ nhà tôi mọi sự bình an, đặc biệt là ăn ngon ngủ kỹ.
