Có chuyện gì chỉ khi làm chủ (doanh nghiệp) rồi bạn mới biết?
Tôi đã mở công ty 15 năm. Là mô hình sản xuất kết hợp thương mại, có cả thương mại điện tử. Bắt đầu từ một người, phát triển lên hơn 100 người. Từ chỗ không hiểu gì, đến khi tôi có thể rút khỏi vận hành hằng ngày, văn phòng tự động hóa. Suốt chặng đường đó không có người chỉ dẫn, phải đi vòng vèo nhiều.
Nhưng sau 15 năm, trong công ty có 12 người làm trên 10 năm, 10 người làm trên 8 năm, hơn 30 người làm trên 5 năm. Lương cao nhất hơn 600k tệ (khoảng 2,4 tỷ VND)/năm, có 8-9 người ở mức 200-300k tệ (~800tr-1,2tỷ VND) /năm. Tỷ lệ nghỉ việc rất thấp. Nhân viên chăm sóc khách hàng rời công ty tôi sang nơi khác đều làm trưởng bộ phận.
Chúng tôi dùng DingTalk từ năm 2016. Chấm công, phê duyệt, hoàn ứng, nghỉ phép, thôi việc… tất cả đều qua DingTalk. Ổ đĩa nội bộ cũng giúp hệ thống hóa kinh nghiệm theo từng vị trí, truyền lại cho người sau, tránh việc cùng một ổ gà mà người mới lại tiếp tục vấp phải. Là phần mềm quản lý doanh nghiệp rất tiện.
Về bố trí nhân sự
- Dưới 10 người: quản lý theo kiểu “gia đình”, ai cũng phải làm việc thực tế, và bạn chắc chắn phải ở tuyến đầu.
- Trên 10 người: bắt buộc quản lý theo quy chuẩn, phải có cấp quản lý trung gian, dù mỗi trưởng nhóm chỉ quản một người. Có cơ cấu tổ chức rõ ràng thì mới dễ quản lý.
- Trên 40 người: ít nhất phải có ba cấp: nhân viên, trưởng bộ phận, quản lý, tổng giám đốc. Ai làm việc nấy. Nhiệm vụ chính của bạn là đào tạo tốt đội ngũ quản lý các bộ phận. Phải có một trợ lý giỏi. Kế toán bắt buộc phải kiểm tra lý lịch, và tuyệt đối không dùng người thân.
Về tiền lương
- Trả cao hơn mặt bằng 15-20% là mức khiến nhân viên nỗ lực nhất.
- Lương chỉ có thể tăng, rất khó giảm, nên thiết kế ngay từ đầu phải tính kỹ.
- Chia thành nhiều phần: lương tháng ổn định + thưởng cuối năm cao và có tính kỳ vọng.
Bạn không thể đảm bảo công ty mãi lợi nhuận cao, nên phần ngoài lương có thể linh hoạt ở thưởng cuối năm, như vậy bạn có dư địa điều chỉnh.
Về tiền lương (phần tiếp):
- Lương là khoản chi lớn nhất. Công ty nhỏ tuyệt đối đừng mù quáng chạy theo việc “mở rộng”, tuyển nhiều người, vì như vậy sẽ ăn hết lợi nhuận ròng. Phải hoạch định nhân sự kỹ. Ban đầu chúng tôi có một người kiêm thủ quỹ, kiêm nhân sự, kiêm an toàn, kiêm mọi thứ có thể kiêm. Sau này mới dần hoàn thiện đủ bộ phận, cuối cùng phòng tài chính có 5 người.
Nhưng giai đoạn đầu, tài chính rất quan trọng. Nếu thiếu người ở một số vị trí, thà tuyển thêm một kế toán để vừa làm tài chính vừa hỗ trợ quản lý, chờ công ty lớn lên rồi mới tách nhỏ chức năng.
Về văn hóa doanh nghiệp
- Team building không chỉ là ăn uống. Mỗi lần tổ chức đều phải có mục đích: giúp nhân viên mới hòa nhập, cởi mở; tăng giao lưu liên phòng ban; cải thiện phối hợp giữa các bộ phận… Tùy mục tiêu mà thiết kế nội dung và chọn người tham gia. Mỗi lần đều phải có mục tiêu rõ ràng và phương pháp cụ thể để đạt được, như vậy nhân viên mới dễ mở lòng và có cảm giác gắn bó. Phải có kế hoạch và người tổ chức.
Về giá trị cốt lõi
Giá trị phải là “lợi tha” - nghĩ cho người khác. Tìm ra nó, lấy làm niềm tin vững chắc của mình, và truyền vào lòng nhân viên.
Công ty 15 năm không có một vụ tranh chấp lao động nào. Nhân viên làm trên 5 năm khi nghỉ việc đều được công ty chi tiền, quản lý cùng ăn bữa chia tay, mọi người tiễn đưa đàng hoàng.
Làm kinh doanh, chuyện nhỏ giải quyết được bằng tiền thì đừng so đo. Nhất là công ty nhỏ, tuyệt đối đừng để quan hệ với nhân viên trở nên căng thẳng. Tóm lại, hãy làm một công ty có “nhiệt độ”. Chỉ khi lợi tha mới có thể lợi mình.
Không có tranh chấp lao động là vì
1. Đào tạo đầu vào và sổ tay nhân viên viết rất đầy đủ, trong thời gian thử việc đều giảng đi giảng lại nhiều lần.
2. Chủ nói là làm, không bao giờ hứa suông.
3. Nhân viên gặp khó khăn thì cố gắng giúp đỡ, ví dụ chuyện con cái đi học; nhân viên nữ đông, nhiều trẻ con thì có thể thuê giáo viên mở lớp trông trẻ sau giờ học. Giải quyết nỗi lo phía sau cho nhân viên. Nếu cần có thể cho ứng trước lương nhiều hơn. (Nhưng ngoài trường hợp bệnh tật, không nên cho vay tiền từ công ty, vì điều đáng lo không phải “thiếu” mà là “không công bằng”).
4. Mỗi năm mời luật sư đến giảng dạy về pháp luật: về nhận đơn ngoài (đánh quả lẻ), luật công ty, trộm cắp, lộ thông tin khách hàng… Sau buổi học còn tư vấn pháp lý miễn phí cho từng người về chuyện cá nhân. Vì vậy dù nguyên vật liệu của chúng tôi rất giá trị, chưa từng xảy ra sự cố.
Về lợi nhuận ròng
Điều quan trọng nhất của công ty là: tiền đã chi vào đâu? Vì vậy tài chính phải được coi trọng ngay từ đầu. Dù chỉ có ba người cũng phải có một kế toán (chỉ cần biết nghiệp vụ). Có thể kiêm nhiệm nhưng nhất định phải có. Phải phân loại sổ sách rõ ràng, chi tiết.
Từ khi còn 4 người, mỗi tháng chúng tôi đã có báo cáo tài chính: doanh thu, chi phí phân loại chi tiết, bảng phí logistics, phân bổ chi phí quản lý, chi phí sản xuất, tiền thuê nhà, điện, nước, mạng, lương, tỷ lệ lợi nhuận ròng… Bạn sẽ nhìn rõ tiền công ty kiếm được bị tốn vào khâu nào. Từ đó khi tuyển dụng hay định giá bán sẽ biết cân nhắc. Rất nhiều công ty nhỏ tưởng mình có lãi, nhưng cuối năm không còn tiền, là vì không tính sổ sách rõ ràng.
Còn một điều cực kỳ quan trọng
Đừng tin vào lời hứa miệng của bất kỳ ai!
Tôi đã mở công ty 15 năm. Là mô hình sản xuất kết hợp thương mại, có cả thương mại điện tử. Bắt đầu từ một người, phát triển lên hơn 100 người. Từ chỗ không hiểu gì, đến khi tôi có thể rút khỏi vận hành hằng ngày, văn phòng tự động hóa. Suốt chặng đường đó không có người chỉ dẫn, phải đi vòng vèo nhiều.
Nhưng sau 15 năm, trong công ty có 12 người làm trên 10 năm, 10 người làm trên 8 năm, hơn 30 người làm trên 5 năm. Lương cao nhất hơn 600k tệ (khoảng 2,4 tỷ VND)/năm, có 8-9 người ở mức 200-300k tệ (~800tr-1,2tỷ VND) /năm. Tỷ lệ nghỉ việc rất thấp. Nhân viên chăm sóc khách hàng rời công ty tôi sang nơi khác đều làm trưởng bộ phận.
Chúng tôi dùng DingTalk từ năm 2016. Chấm công, phê duyệt, hoàn ứng, nghỉ phép, thôi việc… tất cả đều qua DingTalk. Ổ đĩa nội bộ cũng giúp hệ thống hóa kinh nghiệm theo từng vị trí, truyền lại cho người sau, tránh việc cùng một ổ gà mà người mới lại tiếp tục vấp phải. Là phần mềm quản lý doanh nghiệp rất tiện.
Về bố trí nhân sự
- Dưới 10 người: quản lý theo kiểu “gia đình”, ai cũng phải làm việc thực tế, và bạn chắc chắn phải ở tuyến đầu.
- Trên 10 người: bắt buộc quản lý theo quy chuẩn, phải có cấp quản lý trung gian, dù mỗi trưởng nhóm chỉ quản một người. Có cơ cấu tổ chức rõ ràng thì mới dễ quản lý.
- Trên 40 người: ít nhất phải có ba cấp: nhân viên, trưởng bộ phận, quản lý, tổng giám đốc. Ai làm việc nấy. Nhiệm vụ chính của bạn là đào tạo tốt đội ngũ quản lý các bộ phận. Phải có một trợ lý giỏi. Kế toán bắt buộc phải kiểm tra lý lịch, và tuyệt đối không dùng người thân.
Về tiền lương
- Trả cao hơn mặt bằng 15-20% là mức khiến nhân viên nỗ lực nhất.
- Lương chỉ có thể tăng, rất khó giảm, nên thiết kế ngay từ đầu phải tính kỹ.
- Chia thành nhiều phần: lương tháng ổn định + thưởng cuối năm cao và có tính kỳ vọng.
Bạn không thể đảm bảo công ty mãi lợi nhuận cao, nên phần ngoài lương có thể linh hoạt ở thưởng cuối năm, như vậy bạn có dư địa điều chỉnh.
Về tiền lương (phần tiếp):
- Lương là khoản chi lớn nhất. Công ty nhỏ tuyệt đối đừng mù quáng chạy theo việc “mở rộng”, tuyển nhiều người, vì như vậy sẽ ăn hết lợi nhuận ròng. Phải hoạch định nhân sự kỹ. Ban đầu chúng tôi có một người kiêm thủ quỹ, kiêm nhân sự, kiêm an toàn, kiêm mọi thứ có thể kiêm. Sau này mới dần hoàn thiện đủ bộ phận, cuối cùng phòng tài chính có 5 người.
Nhưng giai đoạn đầu, tài chính rất quan trọng. Nếu thiếu người ở một số vị trí, thà tuyển thêm một kế toán để vừa làm tài chính vừa hỗ trợ quản lý, chờ công ty lớn lên rồi mới tách nhỏ chức năng.
Về văn hóa doanh nghiệp
- Team building không chỉ là ăn uống. Mỗi lần tổ chức đều phải có mục đích: giúp nhân viên mới hòa nhập, cởi mở; tăng giao lưu liên phòng ban; cải thiện phối hợp giữa các bộ phận… Tùy mục tiêu mà thiết kế nội dung và chọn người tham gia. Mỗi lần đều phải có mục tiêu rõ ràng và phương pháp cụ thể để đạt được, như vậy nhân viên mới dễ mở lòng và có cảm giác gắn bó. Phải có kế hoạch và người tổ chức.
Về giá trị cốt lõi
Giá trị phải là “lợi tha” - nghĩ cho người khác. Tìm ra nó, lấy làm niềm tin vững chắc của mình, và truyền vào lòng nhân viên.
Công ty 15 năm không có một vụ tranh chấp lao động nào. Nhân viên làm trên 5 năm khi nghỉ việc đều được công ty chi tiền, quản lý cùng ăn bữa chia tay, mọi người tiễn đưa đàng hoàng.
Làm kinh doanh, chuyện nhỏ giải quyết được bằng tiền thì đừng so đo. Nhất là công ty nhỏ, tuyệt đối đừng để quan hệ với nhân viên trở nên căng thẳng. Tóm lại, hãy làm một công ty có “nhiệt độ”. Chỉ khi lợi tha mới có thể lợi mình.
Không có tranh chấp lao động là vì
1. Đào tạo đầu vào và sổ tay nhân viên viết rất đầy đủ, trong thời gian thử việc đều giảng đi giảng lại nhiều lần.
2. Chủ nói là làm, không bao giờ hứa suông.
3. Nhân viên gặp khó khăn thì cố gắng giúp đỡ, ví dụ chuyện con cái đi học; nhân viên nữ đông, nhiều trẻ con thì có thể thuê giáo viên mở lớp trông trẻ sau giờ học. Giải quyết nỗi lo phía sau cho nhân viên. Nếu cần có thể cho ứng trước lương nhiều hơn. (Nhưng ngoài trường hợp bệnh tật, không nên cho vay tiền từ công ty, vì điều đáng lo không phải “thiếu” mà là “không công bằng”).
4. Mỗi năm mời luật sư đến giảng dạy về pháp luật: về nhận đơn ngoài (đánh quả lẻ), luật công ty, trộm cắp, lộ thông tin khách hàng… Sau buổi học còn tư vấn pháp lý miễn phí cho từng người về chuyện cá nhân. Vì vậy dù nguyên vật liệu của chúng tôi rất giá trị, chưa từng xảy ra sự cố.
Về lợi nhuận ròng
Điều quan trọng nhất của công ty là: tiền đã chi vào đâu? Vì vậy tài chính phải được coi trọng ngay từ đầu. Dù chỉ có ba người cũng phải có một kế toán (chỉ cần biết nghiệp vụ). Có thể kiêm nhiệm nhưng nhất định phải có. Phải phân loại sổ sách rõ ràng, chi tiết.
Từ khi còn 4 người, mỗi tháng chúng tôi đã có báo cáo tài chính: doanh thu, chi phí phân loại chi tiết, bảng phí logistics, phân bổ chi phí quản lý, chi phí sản xuất, tiền thuê nhà, điện, nước, mạng, lương, tỷ lệ lợi nhuận ròng… Bạn sẽ nhìn rõ tiền công ty kiếm được bị tốn vào khâu nào. Từ đó khi tuyển dụng hay định giá bán sẽ biết cân nhắc. Rất nhiều công ty nhỏ tưởng mình có lãi, nhưng cuối năm không còn tiền, là vì không tính sổ sách rõ ràng.
Còn một điều cực kỳ quan trọng
Đừng tin vào lời hứa miệng của bất kỳ ai!
