Trung tâm Triển lãm Bahia – Biểu tượng kiến trúc Brutalist tại Brazil.
Trung tâm Triển lãm Bahia (Centro de Exposições da Bahia), được thiết kế bởi kiến trúc sư João Filgueiras Lima vào năm 1974, là một ví dụ tiêu biểu của kiến trúc Brutalist tại thành phố Salvador, Brazil. Công trình bê tông này được nâng cao khỏi mặt đất, nổi bật với các khối đối xứng đảo ngược và nhấn mạnh vào tính rõ ràng của kết cấu cũng như chức năng sử dụng.
Thiết kế của trung tâm bao gồm mái hình chóp cho phép ánh sáng tự nhiên chiếu vào không gian bên trong, cùng với một nhà hát hình chóp ngược tạo nên điểm nhấn độc đáo về mặt hình khối.
Trung tâm Triển lãm Bahia là di sản của tầm nhìn kiến trúc sư Lelé, thể hiện sức sống bền bỉ và ý nghĩa lâu dài của phong cách Brutalist trong kiến trúc Brazil hiện đại.
Trên khắp thế giới, những lỗ khoét hình ngôi sao bí ẩn trên đá đã khơi dậy trí tưởng tượng của cả giới nghiên cứu lẫn những người đam mê khảo cổ học. Những hình dạng kỳ lạ này xuất hiện tại nhiều khu vực khác nhau trên Trái Đất, và có thể là kết quả của quá trình xói mòn tự nhiên, với một số chuyên gia cho rằng hoạt động của sông băng đã góp phần hình thành chúng.
Tuy nhiên, cũng có giả thuyết cho rằng đây là dấu tích do con người cổ đại tạo ra, có thể với mục đích cấu trúc hoặc nghi lễ văn hóa. Hình dạng ngôi sao đều đặn đến kinh ngạc của chúng khiến nhiều người nghi ngờ rằng từng tồn tại những công cụ hoặc công nghệ tiên tiến, nay đã thất truyền, từng được sử dụng để chế tác các hình khắc này.
Dù đã có nhiều nỗ lực nghiên cứu, nguồn gốc và mục đích thực sự của những lỗ đá hình sao này vẫn là một bí ẩn chưa có lời giải, tiếp tục mời gọi sự khám phá và suy đoán. Điều đặc biệt là chúng được tìm thấy ở nhiều nơi trên thế giới như Na Uy, Hoa Kỳ, Mexico và Anh.
Đây là một mảnh đá mã não rêu, nhưng nó chẳng khác gì một ô cửa sổ nhìn ra khu rừng thu mù sương với con sông len lỏi qua những tán cây.
Đá mã não rêu là một dạng chalcedony – một loại thạch anh vi tinh thể – chứa các tạp chất khoáng hình thành nên hoa văn giống rêu hoặc cành cây. Dù mang tên là “rêu”, loại đá này không hề chứa vật chất hữu cơ. Những hình thù tuyệt mỹ ấy thực chất là kết quả của các khoáng chất như oxit sắt và mangan.
Màu sắc và hình dạng được hình thành khi các chất lỏng giàu khoáng chất lắng đọng dần theo thời gian trong các khoang đá núi lửa. Tùy vào điều kiện cụ thể, quá trình này có thể tạo ra các “phong cảnh hóa đá” – những nhánh cây phân nhánh, dải hoa văn như dương xỉ, hoặc cả cảnh tượng nhìn từ trên cao xuống các dòng sông uốn khúc giữa rừng.
Đá mã não rêu thường được tìm thấy ở những nơi có lịch sử núi lửa hoặc trầm tích cổ đại. Các khu vực nổi tiếng có loại đá này bao gồm Montana, Oregon (Hoa Kỳ), Ấn Độ và một số vùng của Brazil.
Một trong những đồng tiền Denarius bạc La Mã có hình dáng độc đáo nhất là phiên bản được đúc vào năm 49 TCN. Mặt trước khắc hình Medusa, được bao quanh bởi ba chiếc chân cong kỳ lạ - một biểu tượng Celt cổ gọi là "Triscele" hay "Triskelion". Hình ảnh ba chân này (cùng với yếu tố "ba") là một mô-típ phổ biến khắp thế giới Aegea và lan rộng đến nhiều quốc gia ở phía Bắc và Tây Bắc. Ngoài ra, ta cũng thấy sự xuất hiện của ba bông lúa mì - một biểu tượng nông nghiệp mang ý nghĩa thịnh vượng.
Mặt còn lại của đồng tiền mô tả thần Jupiter đang cầm tia sét quen thuộc của ông - biểu tượng quyền lực và sự trừng phạt thiêng liêng. Đây là một Denarius có thiết kế rất riêng biệt!
Một đồng tiền khác được đúc vào năm 47 TCN dưới thời Caesar và Cleopatra cũng mô tả Medusa, nhưng lần này đi kèm với Pegasus - chú ngựa có cánh trong thần thoại Hy Lạp.
Hình ảnh ba chân cong như trên đồng tiền này còn gần như giống hệt với biểu tượng trên lá cờ Sicily, và cũng được sử dụng trên lá cờ Isle of Man với nền đỏ rực.
Hình ảnh này cho thấy tàn tích của một cầu dẫn nước La Mã cổ đại nằm tại Caesarea Maritima, Israel. Được xây dựng vào thế kỷ 1 TCN dưới thời trị vì của vua Herod Đại đế, cầu dẫn nước này được thiết kế để đưa nước từ các suối ở xa về thành phố, thể hiện trình độ kỹ thuật tiên tiến của Đế chế La Mã.
Kết cấu vòm của nó - giờ đã bị bào mòn bởi thời gian và cát - vẫn đứng vững như một biểu tượng của thành tựu kiến trúc đã tồn tại qua nhiều thế kỷ. Ánh sáng vàng dịu của hoàng hôn phủ lên những cánh cát, đổ bóng dài qua các vòm đá, làm nổi bật vẻ đẹp mạnh mẽ và thanh thoát của công trình.
Trong khi gió sa mạc tiếp tục thổi qua tàn tích, cây cầu dẫn nước gợi lên cảm giác vừa mong manh vừa bền bỉ - một minh chứng cho trí tuệ và sự khéo léo của con người, được tạo ra để trường tồn giữa thiên nhiên luôn đổi thay.
Bên trong cánh máy bay: Một thế giới cơ khí ít ai thấy.
Từ bên ngoài, cánh máy bay trông mượt mà, đơn giản. Nhưng bên dưới lớp vỏ đó là cả một "dàn nhạc" cơ khí hoạt động nhịp nhàng.
Trong hình minh họa kỹ thuật này, ta thấy bên trong cánh là mạng lưới các bình nhiên liệu, ống dẫn thủy lực, dây điện, hệ thống điều khiển và cả van khí nén. Tất cả hoạt động như một cơ thể sống truyền năng lượng, phản hồi lệnh phi công, giữ máy bay ổn định giữa trời.
Một cánh máy bay không chỉ là nơi tạo lực nâng. Nó là bể nhiên liệu, trung tâm thủy lực, dây thần kinh điều khiển, và nhiều hơn nữa. Một bộ phận tưởng đơn giản lại gánh vác vai trò sống còn trong hành trình chinh phục bầu trời.
Kim tự tháp Rắn Có Lông tại Xochicalco, Mexico, là một công trình nổi bật với các phù điêu đá chạm khắc tinh xảo hình Quetzalcoatl – vị thần rắn có lông trong văn hóa Mesoamerica.
Điều đặc biệt là công trình này được xây dựng theo hướng trùng khớp với các hiện tượng thiên văn như vị trí của Mặt Trời, gợi ý rằng nơi đây có thể từng được dùng cho mục đích quan sát hoặc nghi lễ thiên văn. Tuy nhiên, bản chất thực sự của các nghi lễ từng được cử hành tại đây vẫn là điều bí ẩn.
Càng gây tò mò hơn, các nhà khảo cổ đã phát hiện những đường hầm bí mật nằm sâu bên dưới kim tự tháp. Mục đích ban đầu của hệ thống đường hầm này vẫn chưa được giải mã, góp thêm một lớp mơ hồ nữa cho quá khứ chưa được lý giải của Xochicalco.
Bi’r Hima là một địa điểm khảo cổ đặc biệt tại Ả Rập Xê Út, có niên đại khoảng 7.000 năm. Nơi đây nổi bật với những tác phẩm nghệ thuật khắc đá và các dòng chữ cổ mô tả lạc đà, sư tử, dê rừng (ibex) cùng những cảnh săn bắn – phản ánh một thời kỳ khi khu vực này còn xanh tươi và màu mỡ hơn hiện nay. Những chạm khắc này không chỉ mang giá trị nghệ thuật mà còn là tư liệu lịch sử quý giá, giúp tái hiện cuộc sống của cư dân cổ từng sinh sống giữa sa mạc khắc nghiệt.
Nằm dọc theo các tuyến thương mại cổ xưa, Bi’r Hima từng là điểm dừng chân quan trọng cho các đoàn lữ hành, nơi diễn ra các hoạt động trao đổi hàng hóa như trầm hương và gia vị. Các dòng chữ được tìm thấy ở đây – sử dụng những hệ chữ cổ như Musnad và Aramaic-Nabatean – cho thấy sự giao thoa văn hóa giữa truyền thống Nam Ả Rập và người Nabatean.
Được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới, Bi’r Hima là chứng tích vĩnh cửu cho những người du hành cổ đại – những người đã khắc lại câu chuyện của mình lên đá để truyền lại cho hậu thế.
Chi tiết của một mảnh phù điêu dạng nổi miêu tả vua Thutmose III – người trị vì vào khoảng năm 1479–1425 TCN dưới triều đại thứ 18 của Vương triều Tân Vương quốc Ai Cập.
Nhà vua đội vương miện Atef với cặp sừng nằm ngang và một đĩa mặt trời ở giữa, gắn kết biểu tượng của ông với thần mặt trời Re – vị thần thường được mô tả dưới hình dạng một người đàn ông đầu cừu. Trên trán ông là hình tượng rắn hổ mang thần thánh (uraeus) đang ngẩng đầu, biểu tượng bảo vệ tối cao của hoàng gia.
Vua Thutmose III còn được khắc họa với bộ râu giả đặc trưng của các pharaoh và một chiếc vòng cổ lớn ôm sát vai và cổ – biểu trưng cho quyền lực và sự cao quý. Làn da ông được tô màu đỏ sẫm – màu truyền thống thường dùng để mô tả đàn ông trong nghệ thuật Ai Cập cổ đại.
Phù điêu này thuộc về ngôi đền của Thutmose III tại Deir el-Bahari, nằm bên bờ tây sông Nile đối diện thành phố Luxor. Ngôi đền đã bị phá hủy hoàn toàn và chôn vùi dưới lòng đất do một trận động đất vào đầu thời kỳ Vương triều thứ 21. Tàn tích của nó chỉ mới được phát hiện vào năm 1962 SCN.
Tác phẩm hiện đang được trưng bày tại Bảo tàng Nghệ thuật Ai Cập cổ đại ở Luxor, Ai Cập.
