Cái nghèo khiến một người bất lực đến mức nào?

[BuddyUp]

Cái nghèo khiến một người bất lực đến mức nào?

5 tuổi.
Nhà nghèo đến mức chỉ còn lại mỗi một cái ổ khóa. Bố mẹ lên núi nhặt hạt dẻ, khóa trái tôi trong nhà. Tôi ngã đập đầu vào khung cửa, trên trán để lại ba vết lõm nhỏ.

Hơn hai mươi năm sau, ba vết lõm ấy vẫn không mọc thịt trở lại. Mãi rất lâu sau tôi mới nghĩ, đó giống như ba con dấu bí mật mà số phận đóng lên đời mình ngay từ lúc bắt đầu.

6 tuổi. Bố đi xem bói. Thầy còn chưa hỏi bát tự, chỉ nhìn ông một cái đã phán rằng đây là số mệnh bôn ba lao lực. Bố không nói gì, nhét lại số tiền đã bị nắm đến ướt mồ hôi vào túi, rồi rút ra một tờ một tệ, gấp đôi lại, đặt lên bàn.

7 tuổi. Bố sang tỉnh khác đào than. Ông luôn nói trong điện thoại rằng: Dưới hầm sâu 400 mét, tối bỏ mẹ. Có ch.ết ở dưới đó cũng chẳng ai biết.

Có lần chiếc xe ba bánh chở than bị lật, khung than đập thẳng vào lưng ông. Bố nằm bò nửa tiếng mới gượng dậy nổi.
Ông chủ bảo: Không sao đâu, nghỉ vài ngày là khỏe.
Bố nghĩ bụng, bị thương mà còn được nghỉ vài ngày, thật tốt. Từ đó trở đi, lưng ông không bao giờ thẳng lại được nữa.

Trên đời có một kiểu người, ngay cả nghỉ ngơi cũng cần một lý do. Mà bị thương vừa hay lại là lý do chính đáng nhất.

Tết năm ấy, bố dẫn tôi đi xem bói. Thầy hỏi ngày tháng năm sinh. Sinh năm 1998, 7 giờ sáng. Thầy cười: Đây là cách mệnh “mãnh hổ săn mồi trở về núi”, cả đời không lo thiếu ăn thiếu mặc.
Bố cũng cười theo, trả thêm 20 nghìn. Ông không biết rằng sau này chính ông lại đòi 20 nghìn ấy về. Lời hay mà số mệnh tính ra, đáng giá 20 nghìn, mà cũng chẳng đáng 20 nghìn.

8 tuổi. Bố mẹ trốn sang tỉnh khác sinh đứa thứ hai, bỏ tôi lại cho ông nội chăm.

Trên bàn ăn, bà nội luôn gắp phần cái cho ông. Còn bát tôi chỉ là nước canh loãng lắc lư. Đợi bà đi rửa bát, ông nội lại đổ hết phần của mình sang bát tôi. Tôi vừa ăn vừa khóc. Nước mắt rơi vào bát, khiến bát cơm dường như càng lúc càng loãng.

Tết năm đó, tôi đang nằm trên bàn viết chữ. Ông nội nửa nằm nửa ngồi trên giường. Đột nhiên từ cổ họng ông phát ra một tiếng hú như gió rít. Lúc tôi ngẩng đầu lên, ông đã không hít được hơi tiếp theo nữa.

Trong đám tang, thay cho người cha đang ở nơi đất khách, tôi quỳ suốt hai tiếng đồng hồ. Rằm tháng Giêng, bố mẹ bế em trai trở về. Bố nói: Đời người đều do số cả. Ông nội con có bảy đứa con, vậy mà đến lúc cuối đời, chỉ có mỗi đứa cháu trai tiễn ông đoạn cuối.

10 tuổi. Tôi sửa điểm trên bài kiểm tra. Bố cầm cái kẹp gắp than đập thẳng vào chân tôi, vừa đánh vừa chửi. Ông nói: Trên đời này chỉ có tao lừa người khác, không có chuyện người khác lừa được tao.

Ông kể, mua hạt dẻ 50kg có thể cân thành 40kg, bán 40kg lại cân thành 100kg. Tôi nghe đến mê mẩn, quên cả cơn đau bỏng rát trên chân. Ăn cơm xong, ông bẻ thẳng lại chiếc kẹp đã cong, rồi quay sang sạp xem bói, đòi lại 20 nghìn lần trước trả dư.

11 tuổi. Lớp tổ chức học sinh giúp đỡ lẫn nhau. Tôi là người được giúp. Lớp trưởng, người giúp tôi, học không thông minh hơn tôi, nhưng bố cậu ấy là cán bộ, đến hiệu trưởng gặp cũng phải cúi người bắt tay trước.

Về nhà tôi nói với bố: Con cũng muốn làm cán bộ.
Bố đáp: Vậy thì phải cố mà học.

12 tuổi. Thành tích luôn nằm trong top năm. Thi chuyển cấp, tôi dùng truyền đáp án cho người khác, kiếm được 100 nghìn.

Tôi hí hửng mang tiền về cho bố. Ông tát tôi ngã lăn xuống đất.

Tôi không hiểu. Ông bốc vác cả xe xi măng mới kiếm được 70 nghìn. Còn tôi chỉ động vài ngón tay trong hai tiếng đã kiếm được nhiều hơn ông.

13 tuổi. Lên cấp hai, bắt đầu ở nội trú. Chủ nhiệm là bạn học cũ của bố. Bố bảo sẽ đi chào hỏi để nhờ thầy quan tâm tôi. Ông đợi đến khi tất cả phụ huynh khác đã đi hết mới lén lút như ăn trộm bước vào văn phòng.

Vài phút sau đã đi ra. Ông nói: Khi bản thân sống không ra gì, chẳng cần người khác coi thường, mình đã tự coi thường mình trước rồi.

14 tuổi. Trường bắt mua tài liệu tham khảo. Cả lớp chỉ mình tôi không nộp tiền.

Tôi không muốn bố phải gánh thêm một xe xi măng nữa. Tối nào sau giờ tự học cũng mượn sách của bạn chép lại, chép đến mức cánh tay không nhấc nổi.

15 tuổi. Mẹ đi xem bói. Thầy nói: Mệnh của chị nằm ở bên ngoài. Muốn kiếm tiền phải ra ngoài làm ăn.

Mẹ bảo với bố: Con học tốt như vậy, phải dành dụm trước tiền học đại học cho nó. Thế là mẹ đi tỉnh khác nấu cơm cho công nhân mỏ than. Lương 10 triệu một tháng. Không giữ lại một đồng nào, gửi hết về nhà.

Số phận đẩy bà đi xa, còn bà đẩy tiền về nhà. Dùng mạng sống đổi lấy 10 triệu, trả góp từng tháng.

16 tuổi. Thi đỗ trường cấp ba trọng điểm. Bố vác bao tải chăn đệm, em trai ôm chậu bát. Ba cha con đứng trước hai con sư tử đá ngoài cổng trường mà cười khờ. Khoảnh khắc đó, tôi tin chắc mình sẽ có một tương lai rực rỡ.

Lưng bố không còn khỏe nữa nên ở nhà nuôi rắn. Để tiết kiệm tiền xe, cuối tuần quay lại trường tôi nhét rắn vào ba lô, tiện đường mang lên huyện bán cho lái buôn.

Có lần trên xe buýt, con rắn đột nhiên bò ra. Tôi một tay bóp đầu nó, thân rắn quấn chặt lấy cánh tay. Cả xe hét lên bỏ chạy. Những ánh mắt ấy khiến tôi xấu hổ đến mức ôm rắn nhảy xuống xe rồi đi bộ lên huyện. Khi giao rắn cho lái buôn, hai cánh tay tôi đã tím bầm vì bị siết.

Từ đó, ở trường tôi có biệt danh là “Đầu Rắn”. Không ai muốn ngồi cạnh tôi nữa.

Có những cái mác một khi bị dán lên người, còn quấn chặt hơn cả rắn.

17 tuổi. Mẹ đổ bệnh. Đưa bà đi khám về, bố ngồi xổm trước cửa, hút hết điếu này đến điếu khác mà không nói một lời. Tinh thần mẹ bắt đầu rối loạn. Bà lẩm bẩm, tôi càng ngày càng không hiểu nổi.

18 tuổi. Năm cuối cấp ba, tên tôi nằm trên bảng xếp hạng học sinh xuất sắc của trường. Đại học trọng điểm dường như đã nằm trong tầm tay. Nhưng bệnh của mẹ không những không khỏi mà còn nặng thêm. Mấy ngày không ăn uống, ban ngày ngủ mê man, ban đêm tóc tai bù xù chạy khắp nhà la hét. Bố thức trắng nhiều tháng để chăm sóc bà. Cuối cùng cũng thấy khá lên đôi chút.

Mùng Ba Tết. Bố thức liên tục nhiều ngày, kiệt sức không chịu nổi nữa nên bảo em trai trông mẹ rồi chợp mắt một lát. Khi ông giật mình tỉnh dậy, em trai đã ngủ gục trên giường. Còn mẹ dùng dây điện đang có điện tr.eo cổ lên khung cửa. Bố mặc kệ bị điện giật run người, lao tới hạ bà xuống. Nhưng người đã cứng lạnh. Ông cầu xin chú ruột tôi dùng xe ba bánh chở mẹ đi bệnh viện.

Chú nói: Chở người ch.ết thì xui lắm.

Bố không nói thêm lời nào. Ông bế mẹ lên xe kéo. Ông kéo phía trước. Tôi và em trai đẩy phía sau. Đám tang của mẹ còn sơ sài hơn cả của ông nội. Ngày đưa tang trời mưa, quan tài là loại gỗ liễu rẻ nhất. Mộ phần trơ trụi đến mức không trồng nổi một cây thông.

Năm nay tôi 28 tuổi. Sau khi lo xong tang sự cho bố, tôi lại đi xem bói một lần nữa. Thầy nhìn ba vết lõm trên trán tôi rồi nói: Mệnh cậu vốn rất tốt. Chỉ là ba cái dấu này phá mất phong thủy, định sẵn đời cậu sẽ có ba đại nạn không vượt qua được.

Tôi nghĩ: Lần thứ nhất là mẹ. Bà chết vào mùng Ba Tết bằng một sợi dây điện. Quan tài bằng gỗ liễu, trên mộ không có nổi một cây thông.
Lần thứ hai là bố. Ông cố gắng sống đến khi giấy báo nhập học của em trai được gửi về, giống như mọi việc trong đời ông vậy: Có thể gánh thêm một ngày thì gánh thêm một ngày.
Còn lần thứ ba... Thầy không nói.

Nhưng số mệnh từ trước đến nay vốn là thứ có thể tính ra được, nhưng không thể thay đổi. Ba vết lõm trên trán vẫn còn đó. Hơn hai mươi năm rồi vẫn chưa mọc lại thịt. Những chuyện phía trước, có lẽ chẳng cần xem bói cũng biết, chỉ là ngồi chờ nó tới mà thôi.
Đây đều là những điều tôi đã thực sự trải qua.

Gần đây có đợt bổ nhiệm cán bộ. Lãnh đạo từng đề cử tôi, nhưng tôi không nỡ đem số tiền đã tằn tiện tích góp đi chạy chọt. Cuối cùng vị trí ấy rơi vào tay một người có quan hệ.

Ngày nào tan làm về nhà, vẫn một thân một mình, chưa có ai bên cạnh rót cho miếng nước uống.

Hôm trước là Tết Đoan Ngọ. Nhà nhà đoàn viên. Tôi nằm ở nhà suốt cả ngày, không dám ra ngoài. Tôi sợ nhìn thấy hạnh phúc của người khác sẽ càng khiến mình không muốn sống tiếp.

Hôm nay tôi đói cả ngày. Bụng đói cồn cào. Muốn mua vài xiên nướng ăn nhưng do dự suốt một ngày vẫn không nỡ tiêu tiền. Nấu cơm xong cũng chỉ có một mình ăn. Ngay cả cảm giác muốn ăn cũng không còn nữa.

Tôi đã vô số lần nghĩ đến việc rời khỏi thế giới này. Nhưng em trai tôi vẫn còn trẻ. Nếu tôi đi rồi, những gì em phải chịu sẽ còn nhiều hơn tôi.
Vì thế tôi không thể đi. Điều duy nhất tôi có thể làm là mở video ngắn lên, vô thức lướt hết cái này đến cái khác.

Lướt mãi. Cho đến khi ngủ thiếp đi.

 

[BuddyUp]

Cái nghèo đáng sợ đến thế nào?

Bố mình làm ăn thua lỗ, vỡ nợ, suýt mất cả mảnh đất ông bà để lại. Vì là đất ở chung nên các bác, các chú trong nhà chung tiền vào chuộc về.

Nhà mình trước đó vốn nghèo, nay lại mang thêm nợ nên chẳng ai coi gia đình mình ra gì.

Mỗi lần họp gia đình, các bác lại xúm vào chì chiết bố mẹ mình, đặc biệt là sỉ vả, mạt sát mẹ mình. Mình nhớ có lần mẹ kể, một bác gái bảo mẹ là loại vung tay quá trán, không biết tiết kiệm cho gia đình. Trong khi mẹ mình chỉ là công nhân lương 5 triệu 1 tháng. Một mình mẹ gồng gánh cả gia đình 4 người vì bố làm được bao nhiêu tiền thì đem đi trả nợ hết.

Bác săm soi từng bộ quần áo, từng bữa ăn của mẹ. Bác vào zalo thấy ảnh mẹ đi ăn cỗ, mẹ mặc bộ váy 200 nghìn mua cách đây 5 -6 năm và rồi bác bảo mẹ “nghèo mà ham chơi”. Nhưng mẹ mình vẫn nhịn, vì nhà mình mang ơn người ta.

Người ta chửi mẹ vì để chồng làm ăn thua lỗ, mẹ vẫn nhịn.

Mình luôn nơm nớp lo sợ một ngày mẹ chịu hết nổi mà nghĩ quẩn, bỏ nhà đi hoặc làm những điều mà mình không dám nghĩ đến.

Năm lớp 10, mình ngủ dậy không thấy mẹ đâu, nỗi sợ luôn thường trực trong lòng khiến mình cảm thấy bất an, hoảng sợ tột độ. Mình khóc lóc gọi điện cho bà ngoại, cả nhà nháo nhào lên vì sợ mẹ mình nghĩ quẩn. Hoá ra, hôm đó mẹ mình chạy khắp nơi kiếm việc làm thời vụ.

Mình nhớ có lần mình đi học xa, mình vào tạm nhà một người bác nọ để nghỉ trưa, bác mang cho mình cốc chè bưởi bán ế từ sáng rồi nói “Có biết ăn cái này không hay chưa được ăn bao giờ”.

Từ đó đến nay, mình không ăn chè bưởi nữa. Nó gợi cho mình đến câu chuyện năm nào, như một vết sẹo chưa lành trong lòng của đứa trẻ mới lớn, mỗi lần nhớ lại khoé mắt lại cay và cổ họng thì nghẹn ứ.

Cái nghèo đáng sợ như thế đấy.

 

[BuddyUp]

Cái nghèo khiến một người bất lực đến mức nào?

1.
Nghèo khó khiến tôi nhận ra rằng cái gọi là "gia đình hòa thuận" mà xã hội luôn ca ngợi thực chất là thứ xa xỉ, chẳng liên quan gì đến người nghèo.

Một tuổi, bố mẹ đưa tôi từ quê lên huyện sinh sống. Hai người mỗi tháng chỉ kiếm được 3 triệu, nhưng phải trả 1 triệu tiền thuê nhà. Thế nên việc tôi bị suy dinh dưỡng là điều hiển nhiên.

May mà cậu cả làm ăn phát đạt, mua được căn nhà lớn để ông bà ngoại và cậu út ở cùng. Bình thường cậu không ở nhà, thấy gia đình tôi quá đáng thương nên bảo chuyển vào ở, dì út và gia đình dì cũng dọn đến. Căn nhà cao sáu tầng, ở không hết.
Thế là bố mẹ tôi rất biết điều, chọn căn phòng nhỏ nhất, cả ba người chen chúc trong đó. Dù nhà cũng không phải do ông bà ngoại hay cậu út mua, nhưng chúng tôi vẫn phải cẩn trọng trong mọi việc.

Cậu út đối xử với tôi khá tốt, chỉ có mợ út thường xuyên xa lánh và mỉa mai tôi. Tất nhiên, bà chỉ làm như vậy khi chỉ có mình tôi, trước mặt người khác thì không bao giờ thể hiện.

Mỗi dịp lễ Tết ăn thịt gà, tôi đều nói mình không thích cánh và đùi. Dần dần người lớn cũng tin là thật. Nhưng thực ra tôi nhường phần đó cho các em họ.

Có khi ông ngoại nấu chè, gọi mọi người đến ăn, tôi luôn biết điều đợi mọi người múc xong mới dám múc. Còn phải lén quan sát xem người khác ăn bao nhiêu để mình không ăn nhiều hơn.

Lúc ăn cơm cũng phải đợi người lớn động đũa rồi mình mới dám ăn. Bố mẹ suốt ngày kể rằng hồi nhỏ họ cũng phải đợi người lớn gắp thức ăn rồi mới được gắp. Tôi thầm nghĩ: Chẳng phải con cũng đang như vậy sao?

Anh chị em họ đều được đặt sữa uống mỗi ngày. Mẹ còn thử hỏi tôi có muốn uống không. Mà cái "hỏi thử" đó đúng là chỉ để hỏi thử, chẳng có ý định mua thật. Bà vừa hỏi xong, còn chưa kịp để tôi trả lời đã nói luôn: "Thứ đó không ngon đâu, uống cũng chẳng có tác dụng gì."

Tôi chỉ nhớ có một lần em họ uống nửa hộp rồi không uống nữa, đưa phần còn lại cho tôi. Đó là lần đầu tiên tôi nếm được vị thơm ngọt của sữa, cảm thấy nó thật tuyệt vời. Tôi không biết giá bao nhiêu, chỉ biết chắc nhà mình không mua nổi. Vì thế tôi nói rằng mình không thích uống. Bố mẹ tôi rất hài lòng.

Nhưng bố thì luôn cho rằng EQ của mình rất cao. Có lần trước mặt họ hàng, em họ đang uống sữa, bố nói: "Không cho con nhà tôi uống một chút à?"
Mọi người nghe xong đều ngượng ngùng.
Tôi cũng ngượng.
Em họ rất tự nhiên nói: "Không cho."
Thế mà bố tôi vẫn cứ nói mãi.
Tôi thật sự cạn lời.

Người tự chuốc nhục thì tôi từng thấy rồi. Nhưng ép người khác làm nhục chính con trai mình thì đúng là lần đầu tiên.
Em họ đúng là bảo bối quý giá, được ông bà ngoại hết mực cưng chiều. Những người khác cũng thật lòng yêu thương nó. Còn bố mẹ tôi và dì út thì không hẳn, nhưng vẫn phải miễn cưỡng giả vờ chiều chuộng.

Trong bầu không khí đó, em họ ngày càng ngang ngược. Tôi từng nghi ngờ nó có xu hướng bạo lực. Nó thường xuyên đánh tôi. Tôi không dám đánh trả, cũng không dám nói với bố mẹ. Vì tôi biết, nói ra họ cũng chẳng giải quyết được gì.
Đến mức chính mợ út còn nói với mẹ tôi: "Con trai chị bị khờ à? Bị đánh mà không biết chạy."
Mẹ tôi hình như cũng hơi ngạc nhiên, nhưng cuối cùng cũng chẳng nói gì. Bà chỉ dạy tôi: "Không được đánh lại, phải chạy, phải nói với em làm vậy là sai."

Bố tôi im lặng. Những người họ hàng khác thì đều bảo tôi phải nhường em vô điều kiện.
Thật ra bị đánh chỉ đau về thể xác với tôi cũng chẳng là gì. Điều thật sự đánh sập tâm lý của tôi là những lời nói thật. Phòng của em họ chất đầy đồ chơi, tôi rất thích sang đó chơi.

Có một lần tôi cầm món đồ chơi lên ngắm nghía một lúc.
Em họ giật lại rồi hét lên: "Cầm cái gì? Đây có phải nhà anh đâu!"
Tôi đứng dậy, lặng lẽ đi ra ngoài.

Vừa bước ra khỏi cửa là chạy thẳng lên tầng trên trốn, vì nước mắt đã chảy ra rồi. Không thể để ai nhìn thấy.
Lúc đó tôi 5 tuổi, em họ 3 tuổi.
Kể từ ngày ấy, tôi không bao giờ dám bước vào phòng nó nữa.

Những chuyện như vậy tôi chưa từng kể với bố mẹ. Suốt vô số ngày tháng chịu tủi thân, tôi đều chạy lên sân thượng khóc. Lau khô nước mắt rồi tự nhủ lần sau phải cẩn thận hơn nữa. Dần dần, tự ti, ít nói và hiền lành trở thành dấu ấn trong tính cách của tôi.

Nhưng ngoài việc ít nói hơn, bố mẹ lại rất hài lòng với con người như vậy của tôi. Bởi trong mắt họ, biết nghe lời chính là phẩm chất tốt nhất của một đứa trẻ. Ngay cả mợ út cũng từng nói với em họ: "Con phải học anh họ con, ngoan ngoãn nghe lời."

Tất nhiên bố mẹ tôi ít nhiều cũng nhìn ra những tủi thân của tôi. Nhưng họ xử lý thế nào?
Họ gieo vào đầu tôi lòng thù hận.
Mỗi khi em họ chơi đồ chơi, họ lại bảo tôi sau này nó chắc chắn học kém rồi sẽ thành người nghèo.
Mỗi khi chị họ ăn đồ ăn vặt, họ lại bảo sau này sức khỏe chị sẽ không tốt.
Không chỉ nói sau lưng, họ còn cố tình nói ngay trước mặt người ta, như sợ không ai nghe thấy.
Thế nhưng, họ lại nhân lúc em họ không có mặt thì "lấy" đồ chơi của nó bỏ vào túi tôi, dặn phải giấu kỹ đừng để phát hiện.

Đến Tết, khi cậu cả mua rất nhiều bánh kẹo bày trong phòng khách, họ lại trách tôi không biết tranh thủ ăn nhiều hơn.
Họ còn dạy tôi xu nịnh người giàu, lấy tiền bạc để đánh giá con người.

Cậu cả tôi học rất giỏi, từng làm việc trong cơ quan nhà nước và ngân hàng, sau cải cách mở cửa thì làm thương mại, mỗi năm chỉ Tết mới về nhà. Có lần trước hôm cậu về một ngày, bố nói: "Cậu con giàu lắm, nhớ nói chuyện với cậu nhiều vào, biết chưa?"
Hôm sau, vì quá nghe lời, tôi hỏi cậu: "Cậu ơi, nghe nói cậu rất giàu phải không?"
Cậu chỉ biết cười trừ.
Có lẽ trong mắt cậu năm đó, tôi chỉ là một đứa trẻ ham tiền đang sống nhờ nhà người khác, chứ không phải tò mò và ham học hỏi.

Nhưng đáng lẽ mọi chuyện không cần phải như vậy. Bố hoàn toàn có thể nói với tôi rằng cậu rất giỏi, có thể bảo tôi hỏi cậu về trường đại học như thế nào, có thể bảo tôi hỏi cậu thế giới bên ngoài đẹp ra sao, có thể để tôi nắm lấy cơ hội duy nhất trong đời để thay đổi số phận. Nhưng điều bố nghĩ đến chỉ có tiền.

Song ngoài tiền ra, ông còn có thể nghĩ đến điều gì nữa?
Tổ tiên nhà tôi, tính ngược lên mấy đời, đều nghèo.
Suốt đời chỉ quanh quẩn giữa no và đói.
Ngoài tiền ra, còn điều gì đáng để quan tâm nữa?

Sau này điều kiện gia đình có khá hơn một chút, nhưng quan niệm về tiền bạc vẫn không thay đổi. Những chỗ đáng tiêu thì lại không chịu tiêu.
Ví dụ như vòi nước nóng để rửa bát, chỉ hơn 400k cũng nhất quyết không mua. Mỗi mùa đông rửa bát đều là cực hình.
Hay đường ống thoát nước trong bếp ngày nào cũng rò rỉ, dùng xong lần nào cũng phải lau sàn, nhưng nhất quyết không chịu gọi người đến sửa.
Thế mà bố tôi lại lặng lẽ bỏ ra cả trăm triệu mua một bộ bàn ghế gỗ hồng. Hỏi thì ông nói: "Gỗ hồng tốt cho người, sau này còn tăng giá". Có tốt hay không thì tôi không biết. Nhưng nếu dùng số tiền đó để cải thiện điều kiện sinh hoạt của gia đình thì chất lượng cuộc sống của chúng tôi chắc chắn sẽ được cải thiện.

Nghèo thì thôi đi, họ còn thích chịu khổ.
Họ lại theo tinh thần "không có khổ cũng phải tạo ra khổ để chịu", hành hạ tôi đến cùng cực, hy vọng một ngày nào đó có thể làm tôi cảm động.

Hồi tiểu học, sau giờ tan học họ thường không cho tôi về nhà nghỉ ngơi, mà bắt tôi ở lại sạp hàng. Lý do là để tôi nhìn xem họ cực khổ đến mức nào, nên tôi cũng phải chịu khổ cùng.

Trước khi lên cấp hai, với thành tích của tôi hoàn toàn có thể vào trường cấp hai tốt nhất huyện.
Nhưng bố mẹ lại muốn đưa tôi đến một trường tồi tàn ở vùng quê.
Lý do là nơi đó điều kiện gian khổ, thích hợp rèn luyện tinh thần chịu khó.
Mặc dù tỷ lệ đỗ cấp ba của hai trường chênh lệch một trời một vực, nhưng họ nói chỉ cần chịu khó thì vẫn thi được trường tốt.
Sau này chắc vì thủ tục quá phiền phức nên cuối cùng không đi.

Ngoài ra, họ thích dọa nạt tôi. "Có tin tao bỏ mày không?",
"Có tin tao không cho mày đi học không?",
"Tao làm việc vất vả như thế này đều là vì mày",
"Nếu mày không thi được đại học trọng điểm thì có lỗi với tao",
"Nếu không thi được trường trọng điểm, cấp hai, cấp ba, hay không đạt số điểm nào đó thì tao sẽ đưa mày về quê làm ruộng"...

Nếu tôi bị thương, nói với họ thì sẽ bị mắng trước.
Có lần tay bị bỏng, tôi không dám nói.
Đến khi vết thương nặng lên mới dám mở miệng.
Đầu tiên là bị mắng.
Sau đó họ không đưa tôi đến bệnh viện mà dẫn đi khám Đông y.
Kết quả là bàn tay để lại sẹo vĩnh viễn.
Sau này họ còn trách tôi: "Có chuyện gì thì cứ nói chứ, tao có mắng đâu", "Làm thành thế này sau này thi công chức người ta cũng không nhận." (Thực ra họ không hiểu gì cả, chỉ muốn khiến tôi cảm thấy có lỗi.)

Vì thế, tôi chưa bao giờ thật sự mở lòng với bố mẹ. Bởi tôi sợ chỉ cần mở miệng là mọi chuyện cũ sẽ ùa về, cả hai bên đều khó xử. Ai bảo nhà tôi nghèo chứ? Anh chị em họ của tôi thì sống rất hòa hợp với bố mẹ. Vì họ muốn gì hầu như cũng đều được đáp ứng.

Mẹ tôi còn rất thích lấy em họ để chèn ép tôi. Bà nói em gan dạ, có gì cũng dám nói, có yêu cầu gì cũng dám đưa ra. Rồi quay sang chê tôi rụt rè, nhút nhát.

Nực cười! Hồi đó em họ được cả gia đình cưng như trứng. Nó muốn xem tivi thì cả nhà phải đi tìm điều khiển cho nó. Nó xem hoạt hình thì ai dám đổi kênh? Còn tôi thì sao? Chỉ cần dám đưa ra một yêu cầu là bị mắng trước, bị đánh sau. Lúc nào họ cũng nghĩ cách khiến tôi ngày càng tự ti. Cuối cùng lại trách tôi nhút nhát. Sống nhờ nhà người khác vốn đã không dễ chịu. Có lẽ chính cảm giác ấy khiến tinh thần con người dần xuất hiện vấn đề.

Cảm xúc của bố mẹ tôi đều rất thất thường, đặc biệt là bố. Có lúc một giây trước còn cười cười nói nói với tôi, giây sau chính ông vô tình làm rơi cái bát rồi nổi giận, chửi bới. Tôi không dám có bất kỳ phản ứng nào, vì rất có thể ông sẽ quay sang mắng tôi. Cho nên hồi nhỏ, cứ thấy bố cười là tôi lại sợ. Tôi sẽ cẩn thận hơn bình thường.

Tất nhiên, không cười cũng chưa chắc đã an toàn. Có lần tôi hỏi bố: "Bông trong chăn và kẹo bông gòn có giống nhau không ạ?" Ông nổi giận gào vào mặt tôi. Tôi từng hỏi ánh sáng bảy màu phản chiếu trên đĩa CD là gì. Cũng bị mắng rất nặng.
Mà đều là kiểu nổi giận vô lý: "Mày hỏi cái đó làm gì?",
"Hỏi cái gì mà hỏi?",
"Có liên quan gì?",
"Có tác dụng gì?"
Từ đó tôi chẳng dám hỏi thêm điều gì nữa. Sau này ông lại bảo tôi: "Không biết thì phải hỏi."

Tôi còn để ý thấy bố chỉ như vậy với người trong nhà. Với con cái người khác thì lúc nào cũng cười. Ra ngoài cũng không vô cớ nổi nóng. Còn rất thích đem đồ của tôi đi tặng người khác.

Mẹ tôi thì thường dùng kiểu chèn ép gián tiếp. Cụ thể là ngày nào cũng đem tôi ra so sánh với người khác. Mà nhất định người thua luôn là tôi. Đồng thời bà luôn tin chắc quyết định của mình là đúng, là tốt cho tôi.

Có lần mẹ nghĩ tôi đến tuổi thay răng. Bà không hề kiểm tra. Chỉ dựa vào kinh nghiệm học hết cấp hai của mình mà cho rằng đúng như vậy. Rồi đưa tôi đến bệnh viện nhổ. Lúc đó chiếc răng hoàn toàn chắc khỏe, nhưng mẹ vẫn nhất quyết bắt nhổ. Bà giữ chặt người tôi để bác sĩ dùng kìm nhổ. Trong chớp mắt, m.áu phun đầy miệng. Tiếng khóc vang khắp bệnh viện. Rồi mẹ mặt không cảm xúc dẫn tôi về.

Điểm này mẹ khác bố. Bà đối xử với tất cả mọi người đều như nhau. Có lần cả nhà tụ tập ăn uống, cháu gái tôi có lẽ muốn giảm cân hoặc không có khẩu vị nên không muốn gắp thức ăn. Mẹ cứ nhất quyết gắp cho, thậm chí còn lấy muôi đặt trước mặt con bé rồi hỏi: "Tự ăn hay để dì đút?"
Con bé chắc trong lòng khó chịu lắm rồi, nhưng vì được giáo dục tốt nên không thể hiện. Nó chỉ cười xã giao rồi nói cảm ơn. Tôi nhỏ giọng bảo: "Mẹ đừng ép người ta." Mẹ lườm tôi.

Những bi kịch như vậy cứ lặp đi lặp lại trong quãng thời gian sống nhờ nhà người khác.
Một gia đình không thể đồng lòng để cải thiện cuộc sống, họ chỉ có thể dựa vào việc giày xéo lẫn nhau để duy trì trật tự gia đình.

Tất nhiên, sống nhờ nhà người khác cũng không phải toàn chuyện xấu. Hồi nhỏ bố từng đánh tôi. Nhưng lần cuối cùng ông đánh tôi thì bị bà ngoại nhìn thấy. Bà quát ông. Bố lập tức đổi sang cười với tôi, vì nể mặt bà ngoại.

Kể từ đó, ông không bao giờ đánh tôi nữa. Đó cũng là một điều may mắn.