Những tạo tác thú vị trên thế giới

[BuddyUp]

Mặt dây chuyền “Paon” (Con Công) của René Lalique – phong cách Art Nouveau, khoảng năm 1900.

Tác phẩm được chế tác từ vàng, men màu và sapphire, tạo hình con công với thiết kế dạng khung rỗng (openwork) tinh xảo. Mặt dây chuyền được treo trên sợi dây dài 48 cm, làm từ men xanh kết hợp opal, theo phong cách chuỗi thanh (rod style chain) đặc trưng của thời kỳ này.

Đây là một ví dụ tiêu biểu cho tài năng của Lalique trong việc hòa quyện nghệ thuật, thủ công kim hoàn và cảm hứng thiên nhiên thành một món trang sức vừa sang trọng vừa giàu tính thẩm mỹ.

 

[BuddyUp]

Apollo và Daphne là một tác phẩm điêu khắc cẩm thạch Baroque kích thước thật của bậc thầy nghệ thuật Ý Gian Lorenzo Bernini, được thực hiện trong giai đoạn 1622–1625 khi ông mới ở độ tuổi đôi mươi. Hiện tác phẩm được trưng bày tại Galleria Borghese ở Rome.

Tác phẩm mô tả khoảnh khắc kịch tính nhất trong câu chuyện thần thoại Hy Lạp – La Mã được ghi lại trong Metamorphoses của Ovid: thần Apollo, bị mũi tên vàng của Cupid làm say đắm, đang đuổi theo nàng tiên rừng Daphne, người lại bị mũi tên chì khiến nàng căm ghét tình yêu. Ngay khi Apollo chạm tay vào nàng, lời cầu xin tuyệt vọng của Daphne đã được cha nàng – thần sông Peneus – đáp lại: cơ thể nàng bắt đầu biến đổi thành cây nguyệt quế.

Bernini khắc họa khoảnh khắc “đông cứng” giữa chuyển động, khi những ngón tay của Daphne hóa thành lá, đôi chân biến thành rễ, và làn da nàng hòa vào vỏ cây. Nghệ thuật điêu luyện của Bernini không chỉ thể hiện hình khối và động tác mềm mại, mà còn truyền tải cảm xúc trái ngược: khát khao của Apollo và sự hoảng loạn, tuyệt vọng của Daphne. Đây được xem là một trong những kiệt tác của nghệ thuật Baroque, nơi kịch tính, chuyển động, và biểu cảm đạt đến đỉnh cao.

 

[BuddyUp]

Dưới ánh sáng dịu dàng của bảo tàng hiện đại, chiếc xe ngựa bằng đồng cổ đại này - có niên đại vào khoảng cuối thế kỷ 6 hoặc đầu thế kỷ 5 TCN - hiện ra như một kiệt tác vừa uy nghi vừa huyền bí. Trên thân xe, những phù điêu tinh xảo khắc họa hình ảnh chiến binh, thú huyền thoại và các cảnh anh hùng ca, phản chiếu thế giới quan đầy sức mạnh và niềm tin của người xưa.

Thuở ban đầu, đây từng là niềm kiêu hãnh của một quý tộc quyền thế, có thể đã lăn bánh trong những lễ rước long trọng hoặc thậm chí cả chiến trường rực lửa, khi ánh đồng sáng chói của nó vừa phô trương sự giàu sang vừa khẳng định sức mạnh quân sự.

Ngày nay, sau hàng thiên niên kỷ, lớp patina xanh lục phủ kín bề mặt như một tấm áo của thời gian, biến vật dụng từng là biểu tượng quyền lực thành báu vật lịch sử. Nó không chỉ kể lại câu chuyện về nghệ thuật chế tác kim loại bậc thầy của thời cổ đại, mà còn là minh chứng sống động cho sự trường tồn của văn minh nhân loại trước vòng quay vô tận của thời gian.

 

[BuddyUp]

Bạn đồng hành thân thiết: Khỉ cảnh của bà Maia - Góc nhìn về đời sống gia đình và biểu tượng linh thiêng trong Ai Cập cổ đại

Bức phù điêu duyên dáng từ lăng mộ của Rij tại Saqqara tái hiện một khoảnh khắc gia đình đầy ấm áp: một chú khỉ nhỏ đứng bên dưới chiếc ghế của bà Maia, phu nhân của vị quan chức. Khắc trên bức tường phía bắc trong tiền điện, cảnh tượng này phản ánh tình cảm sâu sắc mà người Ai Cập cổ dành cho động vật cũng như cách chúng được hòa nhập vào đời sống hằng ngày lẫn nghệ thuật tang lễ.

Khỉ không chỉ đơn thuần là thú cảnh hiếm lạ – chúng còn mang ý nghĩa biểu tượng và tôn giáo. Gắn liền với thần Thoth – vị thần thường được thể hiện dưới hình tượng khỉ đầu chó hoặc chim ibis – khỉ biểu trưng cho trí tuệ, tri thức và mặt trăng. Trong thần thoại, chúng còn gợi đến sự tinh nghịch, niềm vui, khả năng sinh sản và tái sinh. Thậm chí, nhiều cá thể khỉ được ướp xác như lễ vật dâng cúng linh thiêng, khẳng định tầm quan trọng tinh thần của loài vật này.

Việc khắc họa bà Maia ngồi cùng khỉ cảnh bên cạnh cho thấy khỉ không chỉ là bạn đồng hành mà còn là biểu trưng cho thân phận, địa vị và bản sắc cá nhân. Sự hiện diện của chúng trong nghệ thuật tang lễ thể hiện niềm tin của người Ai Cập cổ về sự tiếp nối niềm vui và tình bạn trong cõi vĩnh hằng.

Niên đại: Vương triều Mới, cuối triều đại thứ 18 đến đầu triều đại thứ 19 (khoảng 1550–1186 TCN)
Hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Neues, Berlin với số kiểm kê ÄM 7278.

 

[BuddyUp]

Rương vũ khí săn Ma Cà Rồng - Một di vật được tuyển chọn – giữa Đức Tin, Nỗi Sợ và Huyền Thoại.

Bên trong chiếc rương gỗ lót nhung đã úa màu, người ta tìm thấy một bộ sưu tập gợi nhớ đến kho vũ khí của thợ săn ma cà rồng, có niên đại thế kỷ 18–19. Trong đó có súng hỏa mai, những lọ dược dịch bí ẩn, cùng cọc gỗ gắn thánh giá bạc.

Mỗi hiện vật đều phản chiếu sự kết hợp giữa tri thức giả kim, đức tin tôn giáo, và nỗi ám ảnh hiện hữu về sự sống và cái chết. Dấu vết thời gian phủ trên từng món đồ như lời thì thầm của những đêm dài canh thức dưới ánh trăng, nơi con người tìm cách chống lại bóng tối.

Chiếc rương không chỉ là hộp chứa, mà còn là biểu tượng thu nhỏ của cuộc đấu tranh giữa con người và thế lực vô hình. Nó đứng đó, trầm lặng, như một chứng tích của niềm tin bất diệt vào những sức mạnh vượt ngoài tầm hiểu biết lý trí.

 

[BuddyUp]

Bức tượng đầu bằng đất nung tinh xảo này có niên đại vào đầu thế kỷ XII sau Công nguyên, được tìm thấy tại Ile-Ife – thành phố cổ của người Yoruba, một trung tâm văn hóa và chính trị quan trọng ở miền tây nam Nigeria ngày nay.

Điểm nổi bật của tác phẩm là các vết rạch trên khuôn mặt, thường được gọi là dấu "râu mèo", phản ánh truyền thống xăm khắc da (scarification) trong văn hóa Yoruba. Những dấu vết này không chỉ mang tính thẩm mỹ mà còn thể hiện địa vị, bản sắc và tín ngưỡng của cộng đồng đương thời.

Tác phẩm là minh chứng sống động cho kỹ nghệ điêu khắc đất nung bậc thầy của Ile-Ife, đồng thời khẳng định tầm quan trọng của nghệ thuật trong việc lưu giữ ký ức văn hóa và khẳng định quyền lực xã hội trong lịch sử Tây Phi.

 

[BuddyUp]

Bức tượng đồng mang tên “Hình Người với Mái Tóc Cao” là một hiện vật đặc sắc đến từ di chỉ khảo cổ Tam Tinh Đôi (Sanxingdui), thuộc tỉnh Tứ Xuyên ngày nay, có niên đại khoảng 1100 TCN. Tác phẩm này thể hiện một hình người bằng đồng với phần thân kéo dài, các đường nét được phóng đại và đặc biệt là kiểu tóc hoặc mũ đội đầu vươn cao nổi bật.

Sự tinh xảo trong chi tiết chạm khắc cùng tỉ lệ tạo hình độc đáo cho thấy trình độ nghệ thuật cao của nền văn minh Thục cổ (Shu). Các hiện vật tìm thấy tại Tam Tinh Đôi, bao gồm bức tượng này, đã khẳng định sự khác biệt của văn hóa địa phương so với những triều đại Trung Hoa cùng thời, đồng thời phản ánh kỹ thuật đúc đồng tiên tiến và ý nghĩa tâm linh – nghi lễ sâu sắc.

Mái tóc hoặc mũ cao vút có thể tượng trưng cho quyền lực, thần tính, hoặc sự kết nối với thiên giới, góp phần làm tăng thêm vẻ huyền bí cho nền văn hóa khó giải mã này. Cho đến nay, Sanxingdui vẫn là một trong những phát hiện khảo cổ bí ẩn và quan trọng nhất, mở ra những góc nhìn mới về sự đa dạng và phức tạp của các nền văn minh cổ đại ở Trung Hoa.

 

[BuddyUp]

Bia mộ bằng đá cẩm thạch của một bé gái, Hy Lạp, khoảng 450–440 TCN.

Vẻ dịu dàng của đứa trẻ được thể hiện qua khoảnh khắc tạm biệt ngọt ngào dành cho những chú chim bồ câu cưng. Bé mặc chiếc peplos không thắt đai, buông hở một bên, với những nếp gấp của vải khắc họa rõ ràng tư thế đứng của cơ thể nhỏ bé.

Nhiều nghệ nhân điêu khắc tài hoa nhất đến từ quần đảo Cyclades, nơi đá cẩm thạch vô cùng dồi dào. Người thợ tạo tác tấm bia này có thể nằm trong số các nghệ nhân đã tụ hội về Athens trong khoảng nửa sau thế kỷ V TCN để tham gia trang trí công trình Parthenon huyền thoại.

 

[BuddyUp]

Chữ tượng hình khắc trên tường đền thờ Ramesses III (1186–1156 TCN) tại Medinet Habu, bờ Tây Luxor, Ai Cập.

Đế chế Ai Cập tưởng chừng như còn đứng vững một thời gian, nhưng rồi đã sụp đổ vào giữa thế kỷ 12 TCN (dưới triều đại Ramesses VI, 1145–1137 TCN). Nhờ những chiến thắng trước người Libya, Sea Peoples và Nubia, vùng lãnh thổ quanh Ai Cập vẫn duy trì được sự an toàn trong giai đoạn sụp đổ rộng khắp của Thời kỳ Đồ Đồng.

 

[BuddyUp]

Bức Tượng khổng lồ Thần Mars (Pyrrhus) tại Bảo tàng Capitoline, có niên đại vào thế kỷ II sau Công nguyên, là một kiệt tác điêu khắc La Mã.

Tác phẩm mang tính biểu tượng này phô bày trình độ nghệ thuật rực rỡ của người La Mã cổ đại, đặc biệt qua những chi tiết tinh xảo, nổi bật là “Calcei of Mars” – đôi giày chiến binh được chạm khắc cầu kỳ và trang trí công phu.

Là hiện thân của Thần Chiến tranh Mars, pho tượng không chỉ khắc họa sức mạnh thể chất và uy nghiêm, mà còn phản ánh những giá trị văn hóa, niềm tin tôn giáo và khát vọng chinh phục của cả một thời đại.